Thôn Đông Xuân, xã Tam Giang bốn bề sông nước, nhưng được những cánh rừng ngập mặn bao phủ, che chở. Từ năm 1995, phong trào nuôi tôm thẻ chân trắng nở rộ, để tìm kiếm cái lợi trước mắt nhiều hộ dân ở đây đã chặt phá rừng cây quý báu để đào ao, nuôi tôm. Chỉ vài năm sau đó, cả một rừng cây ngập mặn chỉ còn lại thưa thớt; hàng trăm ao hồ nuôi tôm cũng bị bỏ hoang bởi không hiệu quả, do tôm bị dịch bệnh, rớt giá...

Đáng nói, từ đó cứ mỗi mùa mưa bão, ruộng đồng của người dân lại bị bồi lấp, nhà cửa, mồ mả cũng bị sạt lở xuống sông. Nặng nhất là năm 2009, khi bão số 9 đổ bộ vào đất liền, đất đai của thôn Đông Xuân bị xói lở nghiêm trọng, hàng chục nhà cửa bị tốc mái, ghe thuyền không có nơi trú ngụ.

Tại xã Tam Giang có hơn 60ha rừng ngập mặn với chức năng phòng hộ.

Lúc này người dân nơi đây mới nhận ra những sai lầm vì đã phá cánh rừng ngập mặn quanh làng. Sau trận bão lịch sử ấy, chính quyền và người dân Đông Xuân đã nghĩ cách khôi phục lại cánh rừng bị mất.

“Đến bây giờ không ai hiểu rõ những thiệt hại do mất rừng ngập mặn như người dân Tam Giang. Từ khi cánh rừng ngập mặn bị tàn phá, chúng tôi liên tiếp phải gánh chịu những thiệt hại nặng nề của biến đổi khí hậu. Khi nước biển dâng cao, hay mỗi đợt bão lũ xuất hiện đã cướp đi nhiều diện tích trên địa bàn xã. Khi đã ý thức được những lợi ích rừng ngập mặn mang lại, người dân đã tự giác trồng lại rừng, với các loài cây chắn sóng như mắm, bần, đước… tạo thành khu rừng rộng vài trăm hécta để che chở. Chỉ có ra sức bảo vệ và trồng thêm rừng thì làng xóm mới an cư mà lập nghiệp”, ông Trần Thái ở thôn Đông Xuân, chia sẻ.

Được biết, vào tháng 6-2014, xã Tam Giang được Trường Đại học Kinh tế Huế hỗ trợ 1ha cây đước, cây bần và cây mắm trồng thử nghiệm tại các thôn Đông Xuân, Đông An, Đông Bình và Đông Mỹ. Mỗi thôn cử người đại diện để bảo vệ chăm sóc số cây mới trồng, như thu dọn mỗi khi rác thải tấp vào để cây phát triển tốt, cắm biển hướng dẫn không ai được xâm phạm cánh rừng…

Sau 2 năm rừng cây ngập mặn này phát triển tốt. Từ kết quả đó, UBND huyện Núi Thành đã cấp 3,2 tỷ đồng trồng lại 27ha rừng ngập mặn tại các thôn nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu. Khi cánh rừng mới được trồng, chính quyền xã Tam Giang quyết định ban hành quy chế cộng đồng quản lý và sử dụng rừng ngập mặn.

Theo đó, đối tượng được áp dụng là các tổ chức, đơn vị, hộ gia đình và cá nhân liên quan đến việc quản lý. Quy định nêu rõ, người dân khi khai thác thủy hải sản không gây hại đến rừng ngập mặn như lưới cào, bắt ốc và hàu bằng tay... và chỉ được thực hiện ở những khu vực rừng ngập mặn có tuổi cây lớn hơn 5 năm. Chặt tỉa cây ngập mặn phục vụ công tác chăm sóc rừng có sự cho phép và được giám sát của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. Cánh rừng ngập mặn khi được khôi phục đã giúp bảo vệ làng.

Ngoài ra, khi có gió to, sóng lớn, người dân xã Tam Giang có thể đưa ghe, thuyền vào trú tránh nên bớt lo lắng bị sóng đánh chìm, hư hỏng. Khu rừng còn được người dân tận thu lá để bón cho đồng ruộng, dưới tán rừng khai thác các loại thủy sản nước lợ như hàu, ngao, cua, cá…

“Đến nay, trên địa bàn xã có hơn 60ha rừng ngập mặn với chức năng phòng hộ. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục trồng mới, giao lại diện tích cho những hộ, nhóm hộ gần đây để và quản lý, bảo vệ góp phần vào giữ gìn và khôi phục lại rừng ngập mặn của xã”, ông Phạm Văn Châu, Phó Chủ tịch xã Tam Giang nói.

Hà Vy