Về làng chài Tân Cảng, thị trấn Thuận An (Phú Vang, Thừa Thiên - Huế), chúng tôi tình cờ gặp ông Nguyễn Vang (46 tuổi), khi ông vừa từ Hoa Kỳ trở về thăm quê hương sau nhiều năm xuất ngoại. Bên trong ngôi nhà khang trang, ông Vang kể, năm 2009, được một người quen giới thiệu, ông đăng ký làm các thủ tục xuất cảnh sang vùng đảo Hawaii để làm thuê cho một chủ tàu cá người Việt.

“Mặc dù gia đình có nghề đi biển truyền thống, nhưng qua bên ấy làm việc tôi mới nhận ra rằng việc khai thác, đánh bắt hải sản của ngư dân nước ngoài luôn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, nhất là đối với các loại cá dùng để xuất khẩu.

Tàu cá đánh bắt ở vùng khơi Hawaii chỉ có tàu sắt tải trọng lớn, được trang bị đầy đủ máy móc hiện đại, như máy làm đông đá, máy định vị, dò tìm luồng cá, máy lọc nước biển thành nước ngọt để phục vụ sinh hoạt. Đặc biệt, thuyền viên đi trên tàu đều được trang bị bảo hộ lao động an toàn nên hiệu quả đánh bắt rất cao”, ông Vang bày tỏ. Nhờ cần cù và chịu khó làm việc nên mỗi tháng, ông Vang được trả lương trên 1.200USD. Trừ các khoản chi phí, số tiền còn lại ông tích cóp để gửi về giúp vợ nuôi các con ăn học và xây dựng được một ngôi nhà khang trang…

Ngư dân Nguyễn Vang trong một lần chuẩn bị lên tàu đi bắt cá ở vùng khơi đảo Hawaii.

Ông Hoàng Phước, Chủ tịch UBND thị trấn Thuận An cho biết, hiện địa phương có trên 10 ngư dân xuất ngoại làm nghề đánh bắt cá cho các chủ tàu gốc Việt và có thu nhập cao; không ít hộ trở nên giàu có sau khi xuất ngoại...

Tương tự, ông Nguyễn Thiếc, ở thôn An Bằng, xã Vinh An (Phú Vang) làm nghề đánh bắt cá ngừ đại dương ở vùng đảo Hawaii là một trong số ngư dân sớm “phất lên” nhờ xuất ngoại. Ông kể, năm 2012, khi nghe một người bạn giới thiệu sang đảo Hawaii làm nghề đánh bắt cá với thu nhập cao, ông đồng ý ngay.

Và thật bất ngờ, tàu cá mà ông làm thuê chính là tàu do một hộ dân trong xã làm chủ, trên tàu có 7 thuyền viên (2 người gốc Việt). “Tàu chuyên đánh bắt cá ngừ đại dương ở vùng khơi đảo Hawaii, mỗi chuyến đi kéo dài từ 15-20 ngày, sản lượng đánh bắt đạt gần 2 tấn cá/chuyến, nên sau khi trừ chi phí, chủ tàu trả lương cho anh em thuyền viên khá hậu hĩnh.

Ngoài giờ làm việc, chúng tôi còn tranh thủ học thêm vốn từ tiếng Anh để dễ dàng trao đổi với ngư dân bản xứ, qua đó học hỏi thêm kinh nghiệm đánh bắt cá và sử dụng các máy móc hiện đại”, ông Thiếc tâm sự.

Ngoài ông Thiếc, hiện ở xã Vinh An còn có hàng chục ngư dân khác xuất ngoại làm nghề đánh bắt cá cho các chủ tàu là người Việt ở đảo Hawaii. Trong đó ngư dân Phạm Tuấn (trú thôn Hà Úc, xã Vinh An), đã sang vùng biển Hawaii làm nghề được hơn 5 năm.

Ngoài làm tài công để điều khiển chiếc tàu vỏ sắt dài hơn 30m, rộng 7m thì anh còn tranh thủ thêm việc buông câu, gỡ lưới cá ngừ đại dương trên tàu với mức lương bình quân gần 1.500USD/tháng. Anh Tuấn cho biết thêm, hiện ở đảo Hawaii có khoảng 200 lao động gốc Việt tham gia làm việc trên các tàu lớn nên mỗi khi có ngư dân gặp tai nạn, bị thương trong lúc làm nghề thì các ngư dân khác đều tổ chức thăm hỏi, động viên.

“Ngoài ra, các chủ tàu gốc Việt cũng rất quan tâm đến cuộc sống của những thuyền viên trên tàu. Nhờ thế mà nhiều ngư dân tham gia hành nghề đánh bắt cá ở đảo Hawaii dần hình thành nên một cộng đồng người Việt đoàn kết, sẵn sàng giúp đỡ, chia sẻ khó khăn khi có hoạn nạn xảy ra”, anh Tuấn nói.

Theo ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch UBND xã Vinh An, nhiều năm trở lại đây, có không ít ngư dân ở địa bàn xã làm thủ tục xuất ngoại để tham gia đánh bắt cá ngừ đại dương ở vùng đảo Hawaii.

Trong đó, có nhiều người trở nên khá giả, mua sắm tàu cá vỏ thép, nhận nhiều ngư dân địa phương vào cùng lao động, góp phần giải quyết được nhu cầu việc làm. “Ngoài sự giúp đỡ lẫn nhau lúc khó khăn, các ngư dân xuất ngoại còn nỗ lực học tập kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm quý giá ấy cho ngư dân địa phương...”, ông Thành cho hay.

Anh Khoa