Trong ngày cuối cùng linh cữu còn quàn tại tư gia trước khi di quan đến Hội trường Thống Nhất để thực hiện nghi thức Quốc tang cho cố Thủ tướng vào sáng nay (ngày 20-3), nhiều người dân đã tranh thủ tìm đến vùng quê Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh để thắp nén nhang, tiễn đưa ông…

Vượt hàng trăm cây số đến thắp nhang cho bác Hai Khải

Giữa trưa tháng ba, nắng nóng như đổ lửa, dòng người từ các nơi vẫn đổ về lễ tang. Có người “bắt” xe đò, vượt hàng trăm cây số từ miền Tây, tìm đến tận xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi chỉ để đứng trước di ảnh của cố Thủ tướng Phan Văn Khải, ngậm ngùi thắp nén nhang rồi tất tả lên xe để kịp giờ về quê.

Anh Võ Văn Tuấn (quê An Giang) cho biết: “Được tin bác Hai Khải mất, tôi thức từ đêm hôm qua bắt xe đò lên đây cho kịp giờ viếng bác. Bác Hai là ân nhân giúp đỡ gia đình tôi lúc ngặt nghèo nên dù vài trăm cây số hay xa mấy đi nữa tôi cũng về để thắp cho bác nén hương này”.

Trong dòng người đến viếng “bác Hai Khải” – cái tên thân mật mà các đồng chí, chòm xóm vẫn gọi cố Thủ tướng Phan Văn Khải, có một người đàn ông ăn mặc tươm tất đứng lấp ló phía ngoài cổng ngập ngừng chờ đến lượt mình vào viếng. Đó là anh Nguyễn Thanh Phong người đã nhiều lần cắt tóc cho bác Hai Khải và được chụp hình chung với bác. Tấm hình đó được anh Phong giở ra và treo trang trọng trong tiệm cắt tóc nhỏ nhắn của mình.

Nhớ lại lần đầu tiên cắt tóc cho vị cố Thủ tướng vào một buổi sáng năm 2014, anh Phong vẫn còn cảm giác run run. Dù được người nhà bác Hai Khải báo trước nhưng anh Phong vẫn có cảm giác sờ sợ khi lia kéo trên mái đầu bạc còn lấm tấm vài sợi tóc đen của bác Khải.

Thấy anh Phong mất bình tĩnh, bác Hai ôn tồn: “Con cứ cắt như người bình thường, cắt theo kiểu cũ ngắn lên chút là được!”. Rồi cảm giác lo lắng cũng qua đi và 4 năm nay, bác Khải là vị khách “mối” đặc biệt ở tiệm hớt tóc của anh Phong.

“Lần cuối tôi được cắt tóc cho bác là cuối năm 2017, lúc đó bác còn khỏe lắm! Hôm bữa mới sáng sớm ba tôi về báo bác Hai mất, tôi bần thần như vừa mới mất đi người thân thiết nhất của mình!”, anh Phong ngậm ngùi.

Bùi ngùi trước di ảnh của cố Thủ tướng, ông Dương Văn Bạo, hội viên Hội cựu chiến binh xã Tân Thông Hội chia sẻ: “Từng là một trong những nhà lãnh đạo cao cấp nhất của Đảng và Nhà nước, thế nhưng khi trở lại quê hương, bác Hai Khải luôn giữ tính cách bình dị, gần gũi. Tôi nhớ có lần anh em cựu chiến binh đến thăm, bác Hai mở cửa phòng truyền thống cho chúng tôi tham quan rồi nói thêm một câu với anh em: “Đáng lẽ khi tao chết thì anh em tụi bay mới được vào thăm nơi này đó!”.

Bây giờ đứng tại nơi đây, nhớ lại câu nói vui ngày trước mà không khỏi bùi ngùi. Trước hương linh của bác, chúng tôi chỉ biết hứa nguyện suốt đời tiếp tục cùng con cháu, anh em bạn bè sống gương mẫu, tích cực đóng góp xây dựng quê hương, đất nước”.

Đứng cạnh ông Bạo, cựu chiến binh Nguyễn Văn Chung chia sẻ thêm: “Bác Hai Khải là một trong những vị lãnh đạo có tính cách bình dị nhất mà tôi được biết. Có lần anh em cựu chiến binh vào gặp bác, vừa đến phòng khách, bác đã hỏi ngay: Anh em hiện cần cái gì? Gương mặt phúc hậu, câu nói thân tình khiến anh em cựu chiến binh cũng dễ tiếp xúc và trải lòng với bác. Những bộ trang phục tươm tất anh em cựu chiến binh chưa kịp đề xuất thì bác Hai Khải đã nhắc nhở để địa phương chăm lo cho anh em”.

Trong tang lễ, nhiều người già được người thân dìu đến thắp nén nhang tiễn đưa cố Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải.

Nghẹn ngào tình quê hương Tân Thông Hội

Tất tả từ lễ tang cố Thủ tướng Phan Văn Khải trở về UBND xã Tân Thông Hội làm việc, vừa xong công việc, chị Phan Thị Cẩm Nhung - Phó Chủ tịch HĐND xã Tân Thông Hội trở lại lễ tang để lo công việc như một người thân trong gia đình. “Bác Hai Khải coi tôi như một người con trong gia đình nên trong những giây phút này tôi muốn làm tròn trách nhiệm của một người con đối với cha của mình!”, chị Nhung ngậm ngùi.

Kể lại những kỷ niệm với cố Thủ tướng, chị Nhung lại bật khóc. Chị kể, năm 2007 lúc đó chị là Phó chủ tịch UBND xã, bác Hai Khải xong nhiệm vụ của Đảng và nhân dân giao phó trở về quê, chị và một số lãnh đạo trong xã có đến tiếp xúc với bác. “Lúc đầu chỉ những người lớn tuổi tiếp chuyện với bác, riêng tôi chỉ biết nép vào một góc nhà. Mấy lần sau gặp bác Hai Khải đi cúng đình, tôi mới dám tiếp cận hỏi han sức khỏe của bác, vậy mà bác nhớ”, chị nhớ lại.

Sau nhiều lần trò chuyện, chị Nhung đánh bạo xin gặp bác để giãi bày những trăn trở của mình. Chị kể, lúc đó xã còn nghèo quá, con em nông dân đến trường khổ cực, nhiều em bỏ học vì không có tiền. Chị đánh bạo nói với bác Hai Khải dự định lập hội khuyến học cho học sinh của xã, bác nghe xong chưa trả lời liền mà hẹn về suy nghĩ trả lời sau. Khoảng 3 ngày sau chị nhận được điện thoại của bác, chưa biết chuyện gì xảy ra thì bác nói trong điện thoại: “Mày với Chủ tịch HĐND vào đây gặp bác!”.

Chị Nhung kể tiếp: “Nhận được điện thoại, vừa mừng vừa lo không biết chuyện gì xảy nhưng hai anh em mạnh dạn vào nhà gặp bác. Bác đưa ra 400 triệu nói: “Về lên kế hoạch ra quyết định thành lập Hội Khuyến học đi. Bác trực tiếp làm Chủ tịch Hội Khuyến học, còn cháu làm Phó Chủ tịch”. Lần đầu tiên trong đời 2 anh em mới cầm một số tiền ngoài sức tưởng tượng nên trên đường về lo lắng sợ bị cướp.

Lúc đầu định nhờ bác xin các mạnh thường quân vài chục triệu để lập Hội nhưng không ngờ số tiền lại quá mức mong đợi, lúc đó chúng tôi vui lắm. Vui đến muốn khóc. Hai ngày sau bác lại kêu vào rồi đưa thêm 470 triệu đồng. Rồi những lần kế tiếp số tiền mà các mạnh thường quân đóng góp, bác đưa vào Quỹ Khuyến học lên đến 1,5 tỷ đồng”, chị Nhung nghẹn ngào.

Có tiền, có quyết định thành lập quỹ, nhiều trẻ em trong xã không còn bỏ học. Đến nay mỗi năm Quỹ Khuyến học đã giúp cho gần 200 em học sinh trong xã có tiền đến trường. Rồi năm 2013, chị Nhung chuyển qua làm Phó Chủ tịch HĐND, Quỹ Khuyến học trao lại cho người khác, chị thưa với bác Hai thì bác nói: “Mày nghỉ trong hội thì tao cũng nghỉ luôn, giao cho người khác trẻ trung năng động làm!”.

Nghĩ đến những ngày qua chị Nhung vẫn chưa hết thất thần vì sự ra đi đột ngột của bác. “Hôm 24-12 là sinh nhật bác, khi tôi xuống thì bác còn cười nói vui vẻ, sau đó thì bác vào bệnh viện, tôi cũng xuống thăm. Đi bệnh viện lần 2, đi Singapore chữa bệnh bác không muốn mọi người biết nên giấu bặt. Hôm bác chuyển vào bệnh viện tôi đến thăm nhưng không được vào, rồi bác ra đi!”, chị Nhung bật khóc.

Dọc tuyến đường vào tang lễ của cố Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải, nhiều chốt Công an phối hợp với dân quân, bảo vệ dân phố… hướng dẫn các đoàn viếng vào vị trí. Nắng như đổ lửa, lưng áo ướt đẫm mồ hôi nhưng các chiến sĩ vẫn nhiệt tình hướng dẫn bà con. Hỏi thăm một chiến sĩ mang hàm Thượng sỹ Công an xã Tân Thông Hội, chiến sĩ này cho biết đã túc trực tại đây 3 ngày, thay ca nghỉ ngơi một vài tiếng rồi tiếp tục đến chốt.

“Anh em trong xã phối hợp với Công an huyện Củ Chi, Công an TP Hồ Chí Minh liên tục bám chốt để giữ gìn trật tự cho bà con đến viếng bác Hai Khải. Em là lứa sinh sau đẻ muộn, chỉ nghe được những đóng góp của bác Hai Khải từ chỉ huy, từ các chú các bác đi trước. Được bảo vệ cho giấc ngủ của bác Hai Khải là vinh dự cho lớp đàn em chúng em!”.

Trao đổi với chúng tôi, khi nhắc đến “bác Hai Khải”, Trung tá Lê Văn Tuấn, Trưởng Công an xã Tân Thông Hội không giấu vẻ tự hào về một vị cố Thủ tướng, một người con của đất thép thành đồng Củ Chi giản dị, gần gũi, nhân hậu. Chín năm về làm Trưởng Công an xã Tân Thông Hội, Trung tá Lê Văn Tuấn nhiều lần được gặp gỡ tiếp xúc với bác Hai Khải.

“Mỗi lần tiếp xúc với cán bộ chiến sĩ Công an xã, khi biết Công an viên của xã có cuộc sống khó khăn vừa phải lo an ninh trật tự trong xã vừa phải làm thêm nhiều việc để ổn định cuộc sống, bác Hai Khải luôn ân cần nhắc nhở, động viên anh em ráng vượt khó. Lời bác Hai Khải dặn dò anh em Công an xã đến giờ chúng tôi còn nhớ mãi, nhất là câu nói: “Muốn địa phương giàu đẹp, tốt hơn thì ANTT phải được giữ vững!”.

Mấy ngày rồi, vì lực lượng mỏng nên chúng tôi luôn động viên anh em cố gắng bám chốt để đảm bảo lễ tang của bác Hai Khải diễn ra trong không khí trang nghiêm, để tất cả bà con đến đây đều được vào thắp nhang cho bác...”.

Ngừng các hoạt động vui chơi, giải trí trong những ngày Lễ Quốc tang nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải

Ngày 19-3, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch gửi Công điện số 992/CĐ-BVHTTDL về việc ngừng các hoạt động vui chơi, giải trí trong những ngày Lễ Quốc tang nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải.   

Theo nội dung công điện, Đảng, Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quyết định tổ chức lễ tang đồng chí Phan Văn Khải với nghi thức Quốc tang, trong hai ngày 20 và 21-3-2018.

Sau khi thống nhất với Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu thực hiện một số nghi thức trong những ngày Quốc tang như sau:

Về việc treo cờ rủ: Các cơ quan, công sở trong cả nước và các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài treo cờ rủ trong hai ngày 20 và 21-3; cờ rủ là Quốc kỳ, có dải băng tang (có kích thước bằng 1/10 chiều rộng lá cờ, chiều dài theo chiều của lá cờ và chỉ treo cờ đến 2/3 chiều cao của cột cờ, dùng băng vải đen buộc không để cờ bay).

Về việc dự lễ viếng: Các đoàn đến viếng tại các địa điểm tổ chức lễ viếng và lễ truy điệu tại Hội trường Thống Nhất, TP Hồ Chí Minh (nơi quàn linh cữu); Trung tâm Hội nghị quốc tế, số 11 Lê Hồng Phong, Hà Nội. Các đoàn viếng chỉ mang băng tang, không mang vòng hoa đến viếng.

Về việc dừng các hoạt động vui chơi, giải trí trong những ngày Lễ Quốc tang: Các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, các cơ quan hành chính, sự nghiệp Nhà nước dừng, hoãn tổ chức các sự kiện chào mừng, chương trình nghệ thuật, thi đấu thể thao và hoạt động vui chơi, giải trí khác theo kế hoạch trong hai ngày 20 và 21-3 (nếu có).

UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân, các cơ sở vui chơi, giải trí dừng, hoãn tổ chức các chương trình nghệ thuật, thi đấu thể thao và hoạt động vui chơi, giải trí khác trên địa bàn trong hai ngày 20 và 21-3.

Minh Đức