Chiều ngày 19-11, đông đảo người dân ở xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước (Bình Định) tổ chức nghi lễ cúng tế cá Ông tại Miễu Bà trước khi đưa đi mai táng tại lăng mộ Gò Dài ở địa phương này trong chiều ngày 20-11.

Trước đó vào tầm 2h sáng ngày 19-11, trong lúc ông Trần Văn Hùng (SN 1981) trú ở thôn Vĩnh Quang 2, xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước đang giăng lưới đánh bắt cá trên đầm Thị Nại, thì tình cờ cá Ông dài khoảng 1m, trọng lượng hơn 20kg dính lưới. Do không biết nên ông Hùng đưa đến chợ ở TP Quy Nhơn để bán, nhưng một số người nhìn thấy đã nói đó là cá Ông và can khuyên đưa về làng để cúng tế, mai táng theo tập tục cổ truyền của ngư dân những làng biển miền Trung.

 Ngay sau đó, ông Hùng đưa về Miếu Bà ở thôn Vĩnh Quang 2, xã Phước Sơn rồi mời các bậc cao niên trong làng đến tổ chức cúng tế, mai táng cá Ông.

Xác cá Ông được tắm rửa trước khi tổ chức nghi lễ cúng tế theo tập tụng cổ truyền.  Ảnh : Ngọc Oai

Theo nhiều ngư dân sinh sống bên đầm Thị Nại, cá Ông chỉ tìm thấy ngoài biển hoặc trôi dạt vào bãi biển, trường hợp cá Ông lạc vào đầm Thị Nại và dính lưới là chưa từng có, mà chỉ là câu chuyện truyền miệng về cá Ông có trọng lượng hơn 1 tạ bơi lạc vào đầm Thị Nại rồi chết cách đây hơn 100 năm, cũng được cư dân địa phương tổ chức nghi lễ cúng tế, mai táng.

Đông đảo người dân địa phương tham gia nghi lễ cúng tế trước khi mai táng cá Ông. Ảnh : Ngọc Oai

Cá Ông còn có các tên gọi cá Voi, cá Heo, cá Nhà Táng mà theo ngư dân vùng biển miền Trung và miền Nam đó là thần Nam Hải. Theo tập tục cố truyền, ngư dân nào phát hiện cá Ông dạt vào bờ khi đã chết, phương ngữ gọi là “Ông lị”, thì người đó phải để tang trong 3 năm rồi cùng bà con tắm rửa xác cá bằng rượu, dùng gấy đỏ đắp trên miệng cá rồi tổ chức lễ cúng trước khi mai táng. Sau 3 năm thì lấy hài cốt đưa về Lăng Ông ở làng biển đó để thờ cúng trong Lễ hội nghinh Ông.


Hữu Toàn