Theo quận Long Biên, Nhà máy Xe lửa Gia Lâm nằm ở vị trí trung tâm của Long Biên, địa giới hành chính thuộc phường Gia Thuỵ và Ngọc Lâm, thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của quận và TP. Nhà máy có diện tích 20 ha, thuộc quyền quản lý của Chi nhánh Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam - Liên hiệp sức kéo đường sắt. 

Hiện trạng sử dụng đất tại nhà máy này chủ yếu để cho thuê, sử dụng sai mục đích, không hiệu quả, gây lãng phí và ô nhiễm môi trường.

Tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội Vũ Văn Viện cũng thống nhất với đề xuất nói trên của quận Long Biên và cho rằng quận nên gắn việc di dời Nhà máy xe lửa với xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1. 

Giám đốc Sở Thông tin Truyền thông Hà Nội, bà Phan Lan Tú cho rằng, nói đến Gia Lâm người ta nghĩ đến Nhà máy xe lửa, tên nhà máy đã gắn với đời sống cư dân địa phương. 

Vì thế, nếu di dời nhà máy này thì quận Long Biên nên dành một phần diện tích làm bảo tàng để lưu giữ kỷ vật của công trình. 

Trước đó, ngày 21-4-2016, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã đưa ra báo cáo về việc rà soát, lập danh mục di dời các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm môi trường và các cơ sở không phù hợp quy hoạch đô thị. Báo cáo nêu rõ, Nhà máy xe lửa Gia Lâm là cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. 

Ngày 16-5-2016, UBND TP Hà Nội có văn bản 2781 chấp thuận đề xuất của Sở Tài nguyên và Môi trường tại báo cáo số 3236 nêu trên, đồng thời giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, lập kế hoạch di dời, tổ chức di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường và các cơ sở không phù hợp quy hoạch đô thị trước năm 2020.

Nhà máy Xe lửa Gia Lâm (nay là Công ty cổ phần Xe lửa Gia Lâm) là địa chỉ di tích cách mạng có tuổi đời 112 năm.

*Nhà máy Xe lửa Gia Lâm (nay là Công ty cổ phần Xe lửa Gia Lâm) được thành lập năm 1905 để sửa chữa đầu máy và các loại toa xe phục vụ cho việc vơ vét tài nguyên của thực dân Pháp. Phong trào đấu tranh cách mạng của công nhân Nhà máy Xe lửa Gia Lâm diễn ra mạnh mẽ từ khi thành lập cho đến năm 1945. 

Sau đó, nhà máy phục vụ tích cực cho kháng chiến và xây dựng đất nước qua các thời kỳ. Năm 2007, Nhà máy xe lửa Gia Lâm được TP Hà Nội gắn biển Di tích cách mạng kháng chiến. 

N.Yến