Đến dự có, nguyên Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Tháp cùng hơn 500 cán bộ tập kết, đi B và đại diện thân nhân của cán bộ thuộc các tỉnh, thành phố: TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Long An, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang, Thanh Hóa, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và Đồng Tháp.
Công trình tượng đài được khởi công xây dựng từ năm 2017 trên khuôn viên 12.000 m2 tại Bến Bắc Cao Lãnh, phường 6, TP Cao Lãnh, địa điểm diễn ra sự kiện tập kết năm 1954. 

Công trình có tổng mức đầu tư 49 tỷ đồng, bao gồm các hạng mục: tượng đài và phù điêu (tượng đài cao 11 m, không tính bệ tượng), sân lễ đài, sân đường, hoa viên cây xanh, hồ nước, hệ thống cấp nước tưới cây, cấp điện chiếu sáng và chống sét… 

65 năm trước, năm 1954, tại Cao Lãnh diễn ra một sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước, một cuộc chia tay để đoàn tụ - cuộc đưa tiễn đoàn quân, cán bộ, chiến sĩ lên tàu tập kết ra miền Bắc.

Tượng đài tập kết năm 1954 tại Cao Lãnh.

Theo Hiệp định đình chiến ở Việt Nam, cùng với hai tỉnh khác ở khu vực Nam bộ và Nam Trung bộ là Bình Thuận và Cà Mau, thị trấn Cao Lãnh, tỉnh Long Châu Sa (tức TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp ngày nay) được chọn làm điểm tập kết chuyển quân ra Bắc trong 100 ngày. 

Thời điểm đó, Cao Lãnh đã đón tiếp và đưa tiễn 13.508 cán bộ, chiến sĩ và con em miền Nam xuống tàu tập kết ra Bắc. Để ghi nhớ sự kiện này, tỉnh Đồng Tháp cùng các tỉnh, thành phố có cán bộ, chiến sĩ và con em miền Nam tập kết tại Cao Lãnh năm 1954, tiến hành xây dựng công trình tượng đài.

Phát biểu tại lễ khánh thành, ông Đoàn Tấn Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, công trình tượng đài tưởng niệm như một biểu tượng cho niềm tin, sự tri ân của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Đồng Tháp đối với cán bộ, chiến sĩ tập kết năm xưa. Đây còn là một công trình có ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc của nhân dân Đồng Tháp và các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. 

Các đại biểu tại lễ khánh thành tượng đài tập kết năm 1954 tại Cao Lãnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP Cao Lãnh thực hiện tốt công tác quản lý, giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử công trình tượng đài, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. 

Dịp này, Cục Lưu trữ Văn phòng Trung Ương Đảng, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, UBND tỉnh Đồng Tháp phối hợp tổ chức bàn giao bản sao hồ sơ, kỷ vật cho cán bộ tập kết, cán bộ đi B và triển lãm tài liệu lưu trữ với chủ đề “Cao Lãnh - ra đi để trở về”. 

Triển lãm công bố, giới thiệu hơn 200 tài liệu, tư liệu, hình ảnh, hiện vật và được chia thành 4 phần: Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 và quy định việc tập kết; tập kết, chuyển quân - ra đi hẹn ngày trở về; nghĩa tình đồng chí; nặng lòng miền Nam.

Văn Vĩnh