Nhiều điểm mới đột phá

Giới thiệu về một số điểm mới trong Nghị định 126/2020/NĐ-CP, ông Lưu Đức Huy, Vụ trưởng Vụ Chính sách (Tổng cục Thuế) cho biết, nghị định này có hiệu lực từ 5/12. Có rất nhiều điểm mới trong Nghị định được đánh giá là điểm sáng và tạo bước đột phá. 

Ví như về việc khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với doanh thu của hoạt động hợp tác kinh doanh giữa tổ chức và cá nhân, tại điểm c khoản 5 Điều 7 Nghị định số 126 quy định: “Tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân thì cá nhân không trực tiếp khai thuế. Tổ chức có trách nhiệm khai thuế GTGT đối với toàn bộ doanh thu của hoạt động hợp tác kinh doanh theo quy định của pháp luật về thuế và quản lý thuế của tổ chức mà không phân biệt hình thức phân chia kết quả hợp tác kinh doanh, đồng thời khai thay và nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân hợp tác kinh doanh…”.

Bên cạnh đó, về khai thuế, nộp thuế thay cho cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán, ông Lưu Đức Huy cho biết, tại điểm d khoản 5 Điều 7 Nghị định số 126 quy định: Tổ chức khai thuế thay và nộp thuế thay cho cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán; cá nhân là cổ đông hiện hữu nhận thưởng bằng chứng khoán; cá nhân được ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn; cá nhân góp vốn bằng bất động sản, phần vốn góp, chứng khoán. Thời điểm khai thuế thay và nộp thuế thay được thực hiện khi cá nhân phát sinh chuyển nhượng chứng khoán cùng loại, chuyển nhượng vốn, rút vốn… 

Từ 5/12, ngân hàng sẽ cung cấp tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế.

“Như vậy, Nghị định số 126 quy định chỉ thay đổi chủ thể khai và nộp thuế thu nhập cá nhân - TNCN (từ đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn), cụ thể thay vì cá nhân tự khai thì quy định tổ chức có trách nhiệm khai thay, nộp thuế thay cho cá nhân nhận cổ tức bằng chứng khoán; cá nhân là cổ đông hiện hữu nhận thưởng bằng chứng khoán, cá nhân được ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn” - ông Lưu Đức Huy nhấn mạnh.

Quản lý tài khoản của người nộp thuế

Có một vấn đề mà rất nhiều người quan tâm đó là quy định từ 5/12, theo đề nghị của cơ quan quản lý thuế, ngân hàng thương mại cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của từng người nộp thuế, bao gồm: Tên chủ tài khoản, số hiệu tài khoản theo mã số thuế đã được cơ quan quản lý thuế cấp, ngày mở tài khoản, ngày đóng tài khoản. 

Đồng thời, trong trường hợp cần thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, ngân hàng thương mại cung cấp thông tin giao dịch qua tài khoản, số dư tài khoản, số liệu giao dịch theo đề nghị của Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế. Cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm bảo mật thông tin và hoàn toàn chịu trách nhiệm về sự an toàn của các thông tin trên. 

Quy định mới này khiến nhiều người nghi ngại về tính bảo mật thông tin cá nhân. Giải thích về vấn đề này, ông Đặng Ngọc Minh cho biết, hiện nay cơ quan thuế cũng đã phối hợp cung cấp cho các ngân hàng mã số thuế của người nộp thuế nên việc các ngân hàng cung cấp thông tin về tài khoản thanh toán của người nộp thuế cho cơ quan thuế là vấn đề hợp tác về cơ sở dữ liệu bình thường và hoàn toàn làm được.

Ông Minh cũng cho rằng, thực tế thì các ngân hàng hoàn toàn làm được việc này. Năm 2016, bản thân các NHTM cũng đã kiến nghị với NHNN ký hiệp định trao đổi thông tin tài khoản của tổ chức, cá nhân là người Hoa Kỳ hoặc cư trú tại Hoa Kỳ với nước này. Theo đó, các NHTM không chỉ cung cấp các thông tin định danh mà còn cung cấp cả các giao dịch về tài sản của những cá nhân, doanh nghiệp đó để cung cấp cho cơ quan thuế tại Mỹ. Hiệp định đó giờ vẫn có hiệu lực.

“Bây giờ Chính phủ mới có quy định về nghĩa vụ cung cấp thông tin của các NHTM nhưng thực ra từ 2016, các NHTM đã có khả năng theo dõi, cung cấp các thông tin tài khoản cá nhân, doanh nghiệp của Hoa Kỳ cung cấp cho cơ quan thuế của họ. Vì vậy, tôi nghĩ việc Chính phủ yêu cầu NHTM cung cấp thông tin cho cơ quan thuế trong nước không có gì quá khó khăn” – ông Minh nói.

Riêng quy định NHTM có trách nhiệm cung cấp thông tin giao dịch qua tài khoản, số dư tài khoản, số liệu giao dịch theo đề nghị của Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế để phục vụ cho mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế theo quy định của pháp luật về thuế, theo khẳng định của Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh đây không phải quy định mới.

Cũng theo ông Minh, việc cung cấp thông tin không gây ảnh hưởng cho khách hàng hay lo ngại làm khó cho ngân hàng vì Tổng cục Thuế có thông tư hướng dẫn theo cơ sở dữ liệu cho ngân hàng và hoàn toàn bảo mật thông tin người nộp thuế và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Và việc yêu cầu cung cấp tài khoản ngân hàng chủ yếu nhằm quản lý các giao dịch qua mạng từ Facebook, Google, Youtube không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số với tổ chức, cá nhân trong nước...

Bá Kiệt