Công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng từ giữa tháng 5-2013 và đã được chủ đầu tư là ông Võ Ngọc Tâm - Giám đốc Công ty XSKT Khánh Hòa lúc bấy giờ ban hành quyết định phê duyệt quyết toán vốn đầu tư vào cuối tháng 2-2014 với tổng giá trị hơn 25,2 tỷ đồng, trong đó giá trị tài sản cố định hơn 20,4 tỷ đồng, tài sản lưu động hơn 2,5 tỷ đồng.

Theo kết luận mới đây của Chánh Thanh tra tỉnh Khánh Hòa, Giám đốc Công ty XSKT Khánh Hòa tự ý chỉ định thầu hạng mục phát sinh sau đấu thầu với số tiền gần 3,8 tỷ đồng, nhưng không bàn bạc với tập thể lãnh đạo công ty, không công khai, minh bạch khi mua sắm tài sản công là vi phạm quy định của Luật Phòng – chống tham nhũng. 

Qua thanh tra phát hiện số tiền phải thu hồi do sai phạm trong đầu tư xây dựng công trình nêu trên gần 286 triệu đồng, trách nhiệm thuộc về chủ đầu tư Công ty XSKT Khánh Hòa và các đơn vi tư vấn thiết kế, quản lý, giám sát, thẩm tra là Công ty CP Tư vấn kiến trúc – xây dựng Khánh Hòa, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng TVT, Công ty CP Đầu tư xây dựng Hoàng Hà, Công ty TNHH Đầu tư xây dựng – thương mại Gia Hội.

Khi thanh tra các hoạt động quản lý kinh doanh, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa phát hiện số tiền sai phạm lên tới gần 3,9 tỷ đồng. Nổi cộm nhất trong số đó là trong hai năm 2016-2017, doanh nghiệp xây dựng quỹ tiền lương không có căn cứ, dẫn đến tăng chi phí, gây thiệt hại cho Nhà nước gần 2,9 tỷ đồng, trong đó có 75 người lao động hưởng lương sai quy định 994 triệu đồng, 6 người quản lý doanh nghiệp hưởng sai quy định gần 1,9 tỷ đồng. 

Tệ hại hơn nữa là Công ty XSKT Khánh Hòa đã “xén bớt” quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi của người lao động hơn 387 triệu đồng để chi… “khen thưởng” cho một số tổ chức, cá nhân bên ngoài sai quy định và trái với thỏa ước lao động tập thể do chính Giám đốc đã ký kết với Công đoàn doanh nghiệp. 

Giám đốc Võ Ngọc Tâm còn tuyển người thân của mình (là bà Nguyễn Trần Trúc Vy) rồi xếp lương, nâng lương trước thời hạn, bổ nhiệm chức danh Phó Trưởng phòng, phụ trách Phòng trả thưởng và chi trả phụ cấp hơn 35 triệu đồng cho người này trái quy định pháp luật.

Trụ sở Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Khánh Hòa - nơi xảy ra hàng loạt sai phạm đã được làm rõ sau cuộc thanh tra.

Trước khi nghỉ hưu, ông Tâm còn chỉ định thầu Công ty TNHH SXTM-DV nội thất Hoàng Phát cung cấp 240m2 màn sáo Tolyster xuất xứ từ Mỹ với tổng trị giá gần 60 triệu đồng, nhưng qua thanh tra không tìm thấy chứng cứ, tài liệu nào chứng minh sản phẩm nêu trên xuất xứ từ Mỹ. 

Đến khi mua thiết bị máy in nhân bản siêu tốc Duplo, người kế nhiệm vị trí Giám đốc Công ty XSKT Khánh Hòa - bà Huỳnh Ngọc Lệ Dung đã chỉ định thầu, ký kết hợp đồng mua bán thiết bị với Công ty TNHH Duplo Việt Nam số tiền gần 100 triệu đồng và đã đưa vào sử dụng từ giữa tháng 12-2017. Việc mua sắm này không được công khai, khi thanh tra xác minh thì bên bán thiết bị mới xác nhận đó là sản phẩm do Trung Quốc sản xuất.

Theo quy chế chi tiêu nội bộ do Công ty XSKT Phú Yên ban hành năm 2015, mức chi hỗ trợ cho mỗi người không quá 1,5 triệu trong năm.Thế nhưng trong năm 2017, ông Tâm đã “ưu ái” cho chính mình khi tự phê duyệt chi hỗ trợ cho cá nhân khám sức khỏe với số tiền hơn 22 triệu đồng. 

Cũng theo quy chế, người có chức vụ từ Trưởng phòng trở lên được trang bị ĐTDĐ phục vụ nhiệm vụ kinh doanh với mức giá tối đa không quá 4 triệu đồng, thế nhưng trong 2 năm (2016-2017), Công ty đã chi hơn hơn 105 triệu đồng để mua 6 ĐTDĐ. 

Trong 3 năm (2016-2018), Công ty đã tổ chức cho người lao động tham quan nghỉ mát với tổng chi phí quyết toán hơn 1,8 tỷ đồng, nhưng qua thanh tra phát hiện có 76 lượt người nằm trong danh sách tham quan không phải là người lao động tại công ty dù doanh nghiệp đã phải chi trả hơn 530 triệu đồng. Ngoài ra, doanh nghiệp cố tình không nộp vào ngân sách Nhà nước số dư nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản đã hình thành cách đây hơn 20 năm với số tiền hơn 223 triệu đồng…

Mặc dù kết luận tổng số tiền sai phạm trong quản lý đầu tư xây dựng và quản lý kinh doanh ở Công ty XSKT Khánh Hòa gần 4,7 tỷ đồng, trong đó chi sai hơn 4 tỷ đồng nhưng Thanh tra Khánh Hòa chỉ kiến nghị thu hồi gần 2,9 tỷ đồng do chi trả tiền lương không có căn cứ và gần 620 triệu đồng do sai phạm trong đầu tư xây dựng, chi trả phụ cấp chức vụ trái quy định và truy thu thuế của doanh nghiệp và 4 người quản lý doanh nghiệp. Phần còn lại gần 1,2 tỷ đồng, trong đó có các khoản chi hỗ trợ cho Giám đốc Võ Ngọc Tâm khám sức khỏe, chi “khen thưởng” cho một số tổ chức, cá nhân bên ngoài… được miễn xử lý.

Lạ lùng thay, trong một văn bản báo cáo mới đây, Giám đốc Công ty XSKT Khánh Hòa đề nghị giữ nguyên phương án tiền lương năm 2016 – 2017 do doanh nghiệp xác lập không có căn cứ, đồng thời cho rằng việc thu hồi gần 2,9 tỷ đồng đã chi trả tiền lương sai quy định sẽ ảnh hưởng đến đời sống, tâm lý của người lao động, trong khi 65% số tiền đó chi cho 6 người quản lý doanh nghiệp là những cán bộ, đảng viên nhưng họ không nhận thức trách nhiệm hoàn trả công quỹ nhà nước số tiền đã hưởng trái quy định.

Dư luận cho rằng nếu cơ quan có thẩm quyền chấp nhận đề nghị của Giám đốc Công ty XSKT Khánh Hòa thì khác nào cuộc thanh tra chỉ “giơ cao, đánh khẽ”. Hơn thế nữa khoản tiền “xén bớt” hơn 387 triệu đồng từ quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi của người lao động cần phải thu hồi trả lại cho người lao động mới công minh.

Hữu Toàn