Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Gia Nghĩa là doanh nghiệp thuộc UBND tỉnh Đắk Nông và được giao hơn 22.000ha rừng tự nhiên tại địa bàn thị xã Gia Nghĩa và huyện Đắk Glong. Trong những năm qua, chủ rừng này đã để xảy ra nhiều sai phạm, tình trạng chặt phá rừng, tranh cướp đất rừng trong lâm phần do công ty quản lý rất hỗn loạn, công khai giữa ban ngày. Chỉ tính riêng từ năm 2009 đến nay, đã có hơn 2.000ha rừng do công ty quản lý đã bị chặt phá, biến thành trang trại, đất nông nghiệp.

Điển hình như tại Xí nghiệp lâm nghiệp Nghĩa Tín (một trong 3 đơn vị quản lý rừng trực thuộc Công ty Gia Nghĩa) được giao hơn 5.000ha rừng quản lý, bảo vệ nhưng trong vòng 5 năm qua, đơn vị này đã để mất hơn 1.000ha. Trong phần diện tích rừng bị tàn phá, chủ rừng đã để người dân tự ý trồng 588ha cà phê, 49ha hồ tiêu, 52ha cao su, hơn 300ha sắn…Và chủ rừng không hề có hồ sơ quản lý, chưa từng báo cáo hay kiến nghị cơ quan chức năng xử lý. 

Trao đổi với PV, ông Vũ Đình Trí, Phó giám đốc Xí nghiệp lâm nghiệp Nghĩa Tín nói: “Chúng tôi hoàn toàn bất lực vì “lâm tặc” quá manh động và liều lĩnh, trong khi đó lực lượng quản lý, bảo vệ rừng của đơn vị lại vừa thiếu, vừa yếu”. 

Cơ quan điều tra vào cuộc làm rõ vụ phá rừng tại Công ty lâm nghiệp Gia Nghĩa.

Tuy nhiên, qua tìm hiểu thì được biết, để phục vụ công tác bảo vệ rừng, Xí nghiệp lâm nghiệp Nghĩa Tín có tới hàng chục nhân viên lại được trang bị đầy đủ phương tiện kỹ thuật cũng như công cụ hỗ trợ. Ngoài ra, việc để mất hàng ngàn ha rừng ngay trên địa phận mình quản lý trong suốt thời gian dài nhưng đơn vị chủ quản lại không phát hiện, không báo cáo là một điều hết sức vô lý.

Không chỉ để mất rừng với diện tích lớn, trong những năm qua, Công ty lâm nghiệp Gia Nghĩa còn giao khoán đất rừng cho người dân quản lý và trồng rừng trái quy định, sai nguyên tắc dẫn đến rừng liên tiếp bị tàn phá nghiêm trọng. 

Cụ thể như trong bản hợp đồng ngày 2-1-2014 giữa Công ty lâm nghiệp Gia Nghĩa với hộ Phạm Thị Tiến (trú thôn 3, xã Đắk Ha, huyện Đắk Glong) thì bà Tiến được giao 3ha đất rừng tại Tiểu khu 1691 thuộc xã Quảng Thành, thị xã Gia Nghĩa để trồng rừng với thời hạn 29 năm. Theo quy định, các đơn vị lâm nghiệp chỉ được phép giao khoán đất rừng cho các hộ gia đình đang có cư trú thuộc nơi có đất. 

Do vậy, việc giao khoán hơn 3ha rừng cho bà Tiến có hộ khẩu nằm cách xa hàng chục cây số là trái với pháp luật. Ngoài ra, toàn bộ 3ha đất này đều có nguồn gốc từ phá rừng, chưa được cơ quan chức năng có thẩm quyền lập hồ sơ xử lý, đưa vào diện đất trồng nên chưa đủ điều kiện để giao khoán cho người dân.

Theo báo cáo của Hạt Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa, chỉ tính riêng trong giai đoạn từ 2013-2014, Công ty lâm nghiệp Gia Nghĩa đã thực hiện giao khoán tổng cộng gần 100ha đất rừng cho 30 hộ dân quản lý và trồng rừng theo Nghị định 135. Tuy nhiên, tất cả diện tích đất rừng giao khoán cho người dân đều có nguồn gốc từ phá rừng và chưa đủ điều kiện để được giao khoán. 

Đáng nói là trong số những hộ dân được giao khoán đất rừng thì có nhiều hộ không có đăng ký hộ khẩu hoặc cư trú trên đất được giao; thậm chí, một số địa chỉ của hộ nhận giao khoán đất rừng là giả mạo. 

Kết quả thanh tra tỉnh Đắk Nông mới đây cho thấy, từ năm 2009-2014, Công ty lâm nghiệp Gia Nghĩa đã giao khoán hơn 1.130ha cho 147 cá nhân để bảo vệ rừng, trồng rừng sản xuất, trồng cao su... Phần lớn các hợp đồng giao khoán đều có dấu hiệu bất minh, sai đối tượng, trái quy định của Nhà nước.

Trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, Thanh tra tỉnh Đắk Nông đã chuyển hồ sơ cho cơ quan CSĐT Công an tỉnh để điều tra, xử lý các tập thể, cá nhân theo quy định. Tuy nhiên, điều khiến dư luận địa phương quan tâm nhất cho đến nay là những tập thể, cá nhân liên quan vẫn chưa ai bị xử lý.

Văn Thành