Những con ngõ nhỏ tẹo, sâu hun hút, lắt léo phía sau tuyến phố kinh doanh sầm uất của Hà Nội 36 phố phường xưa, là cuộc sống của hàng nghìn hộ dân ken đặc, chật chội. Quận Hoàn Kiếm có mật độ dân cư rất cao, tới 3.983 người/km2. Trong khi đó, có 845/1.720 ngõ xe chữa cháy không vào được; 30 ngõ xe chữa cháy ra vào khó khăn; chỉ có 136/165 tuyến đường, phố xe chữa cháy có khả năng tiếp cận. Bởi thế mà vấn đề an toàn phòng cháy luôn phải đặt lên hàng đầu.

Chỉ với diện tích 5,28km² quận Hoàn Kiếm có tới 41.989 hộ dân, 1.586 cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC, 165 tuyến phố thương mại, phố nghề, 341 khách sạn, nhà nghỉ, 62 cơ sở kinh doanh nhà hàng, karaoke, 53 trường học, 30 bệnh viện, 4 chợ lớn (chợ Đồng Xuân, chợ Hàng Da, chợ Cửa Nam, chợ đêm và tuyến phố đi bộ).

Trung úy Nguyễn Văn Đại, Đội CS PCCC số 1, Cảnh sát PCCC Hà Nội tuyên truyền PCCC tới một hộ dân phường Hàng Buồm.

Các tuyến phố của quận Hoàn Kiếm đều là phố cổ, phố cũ nên phần lớn các công trình, nhà ở xây dựng theo hình ống, nhiều hộ gia đình sống chung một số nhà. Nhiều công trình, khu tập thể đông hộ, nhà ở cũ xuống cấp, nhiều nhà có nguy cơ sụp đổ. 

Phần lớn các tuyến phố nhỏ, ngắn, hình ô bàn cờ, vỉa hè lòng đường các tuyến phố chật hẹp, nhiều nơi không có vỉa hè, mật độ tham gia giao thông, thường xuyên ùn tắc, nhất là vào giờ cao điểm. Ở địa bàn mỗi phường lại có một đặc trưng riêng. 

Phường Hàng Gai có nhiều tuyến phố chuyên doanh, trong đó có phố Hàng Hòm kinh doanh chủ yếu các loại hóa chất nguy cơ cháy nổ cao. Phường Chương Dương có 8 nhà gỗ được xây dựng từ năm 1958, diện tích trung bình mỗi nhà từ 400-600m². Khu nhà này là nguy cơ đáng lo ngại về an toàn PCCC, đường dây dẫn điện, cáp thông tin ải mục, thành búi đi từ đầu hồi nhà tới từng hộ gia đình chạy dọc hành lang, sát trần cót ép, vách gỗ.

Theo Phòng Cảnh sát PCCC số 1 Hà Nội, chỉ tính riêng 3 phường: Hàng Buồm, Hàng Gai, Chương Dương đã có tới 12 phố nhỏ, ngõ sâu, xe chữa cháy không vào được, như phố Thanh Yên, Vọng Hà, Hồng Hà… Trong khi đó, nguồn nước chữa cháy thiếu nghiêm trọng. 

3 phường chỉ có 3 trụ cấp nước chữa cháy, nguồn nước chữa cháy áp lực yếu. May mắn còn có thêm 3 bể dự trữ nước chữa cháy của các cơ quan, doanh nghiệp như: Tòa nhà Teachcombank Đào Duy Từ, Phòng khám đa khoa 26 Lương Ngọc Quyến và Công ty Cổ phần Thiên Sơn số 2 Chương Dương Độ.

Những đặc điểm đặc trưng của phố cổ Hà Nội lại chính là những trở ngại lớn cho công tác PCCC. Việc tuyên truyền phòng cháy, trang bị kiến thức PCCC cho dân cư ở phố cổ luôn được đề cao. Tuy nhiên, không phải lúc nào công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức PCCC cũng gặp thuận lợi.

Trung úy Nguyễn Văn Đại, cán bộ phụ trách PCCC địa bàn phường Hàng Buồm tâm sự, thành phần dân cư ở khu vực phố cổ rất phức tạp, bởi vậy việc tổ chức tập huấn cho người dân không mấy dễ dàng. 

Lực lượng Cảnh sát PCCC phải cùng với Cảnh sát khu vực tuyên truyền tới từng hộ dân, kết hợp với loa truyền thanh, vận động người dân tập trung tại trường học trong phường để nghe tập huấn về PCCC. Thời điểm tổ chức tập huấn phải chọn vào buổi tối, từ 19h-21h, khi đó người dân mới đến đông. Tuy vậy, công tác tập huấn vẫn gặp phải hạn chế do thiếu kinh phí tuyên truyền, bình chữa cháy chưa đủ để mỗi người tham gia tập huấn được thực hành.

Từ hạn chế trong công tác PCCC như: nhận thức của người dân chưa cao, thiếu kỹ năng thoát hiểm, người đứng đầu các cơ quan tổ chức chưa nhận thức đầy đủ, chưa quan tâm đúng mức đến PCCC, cùng thực tế tại địa bàn… UBND quận Hoàn Kiếm đã thực hiện kế hoạch xây dựng khu dân cư an toàn PCCC trên địa bàn phường Hàng Buồm, Hàng Gai, Chương Dương. 

Đây là 3 phường trọng điểm về kinh tế, văn hóa, xã hội của quận. Sau hơn 2 năm xây dựng khu dân cư an toàn PCCC, UBND 3 phường đã phối hợp Phòng Cảnh sát PCCC số 1, Công an quận và các phòng, ban liên quan kiểm tra 724 lượt cơ sở, phát hiện và hướng dẫn khắc phục gần 3.000 sơ hở thiếu sót, xử phạt 44 trường hợp với 58,45 triệu đồng.

Tại Hội nghị sơ kết kế hoạch khu dân cư an toàn PCCC trên địa bàn phường Hàng Buồm, Hàng Gai, Chương Dương vừa được tổ chức, lần đầu tiên ở Hà Nội, quận Hoàn Kiếm đã ban hành Quy trình về xử lý các vụ cháy, nổ và cứu nạn, cứu hộ. Quy trình này phân công rõ phần việc của từng lực lượng, từng người được giao trách nhiệm, chi tiết cách thức báo cháy, chữa cháy và giải quyết các công việc khi phát hiện cháy… Đây sẽ là cơ sở để giải quyết vụ việc cháy một cách nhanh nhất, hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.

Việt Hà