Tại mỏ cát của Công ty TNHH Hồng Nguyên, ở xã Đại Đồng, huyện Đại Lộc, bên cạnh tấm biển có dòng chữ “Mỏ cát Công ty TNHH Hồng Nguyên, cấp phép ngày 2-7-2014, đến hết tháng 7-2018”, hàng dài các xe tải đang xếp hàng để chờ đến lượt “ăn” cát, dù chiếc máy xúc bên dòng sông Vu Gia đang hoạt động hết công suất.

Các tài xế xe tải cho biết, thời gian gần đây, do nhu cầu cát xây dựng lớn nên nhiều xe dồn về đây để vận chuyển khiến cho tình trạng ùn ứ xảy ra. Do đó, mỗi xe chỉ có thể nhận đủ cát vận chuyển 3-4 chuyến/ngày.

Anh M., một người dân sống gần mỏ cát xây dựng của Công ty TNHH Hồng Nguyên, phản ảnh, cách đây không lâu, khi việc vận chuyển cát xây dựng từ mỏ ra đường ĐT609 gây ô nhiễm môi trường, nhiều người dân đã lấy vật dụng hạn chế việc xe tải chở cát. Nào ngờ ngay tối hôm đó, một nhóm thanh niên với vẻ mặt bặm trợn đã xông vào nhà những người tham gia cản xe tải chở cát với lời lẽ đe dọa.

Từ đó, dù bức xúc cảnh bụi mù mịt, khi chiếc xe tải chở cát cày xới đường quê, song không người dân nào còn dám lên tiếng nữa. Nghiêm trọng hơn, chỉ vài năm trở lại đây đã có 4 người dân của xã Đại Đồng thiệt mạng khi “sụp chớn” hố sâu tại các điểm mỏ cát trên địa bàn. Gần đây nhất, một em nhỏ mới 5 tuổi khi cùng nhóm bạn ra bờ sông Vu Gia chơi đã bị “sụp chớn” ở mỏ khai thác cát và tử vong.

Còn tại mỏ cát xây dựng của Công ty TNHH Hồng Ân, tại xã Đại Hồng, huyện Đại Lộc, đến nay việc mâu thuẫn giữa công ty này và người dân vẫn chưa có hồi kết. Cách đây vài tháng, cho rằng việc khai thác cát xây dựng có nguy cơ đe dọa đến đất sản xuất của mình, hàng chục người dân xã Đại Hồng đã kéo ra ngăn cản xe tải chở cát ra khỏi mỏ khiến tình hình an ninh trật tự rất căng thẳng, Công an phải huy động lực lượng đến hiện trường giải tán đám đông, đảm bảo ANTT.

Ồ ạt khai thác cát xây dựng bên dòng sông Vu Gia, Đại Lộc.

Ông Trương Văn Huấn, Phó Trưởng phòng Tài nguyên – Môi trường (TN-MT) huyện Đại Lộc, cho biết, Công ty TNHH Hồng Ân được UBND tỉnh Quảng Nam cấp phép khai thác cát tại xã Đại Hồng từ năm 2010, với diện tích hơn 7ha. Sau đó, công ty này đã chuyển nhượng mỏ cát xây dựng này cho Công ty TNHH Kim Phú. Dù chưa được các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Nam đồng ý về việc chuyển nhượng, song Công ty TNHH Kim Phú đã tiến hành khai thác cát dẫn đến việc xung đột với người dân tại đây…

Sau khi xảy ra sự việc, cơ quan chức năng huyện Đại Lộc đã tiến hành đình chỉ việc khai thác cát của Công ty TNHH Kim Phú và có báo cáo lên cơ quan hữu quan tỉnh Quảng Nam. Ông Huấn lý giải thêm, sau khi xem xét kỹ các giấy tờ liên quan, khẳng định diện tích đất sản xuất nông nghiệp của người dân xã Đại Hồng nằm trong phần diện tích được cấp phép của Công ty TNHH Hồng Ân với diện tích khoảng 3,5ha, chiếm 1/2 diện tích mỏ được cấp.

Do đó, để giải quyết vụ việc, Phòng TN-MT huyện Đại Lộc đã vận động lãnh đạo Công ty TNHH Hồng Ân chấp nhận bàn giao phần diện tích đất sản xuất đó cho dân, chỉ khai thác cát xây dựng trong phần diện tích hơn 3,5ha còn lại. Việc này cũng đã được báo cáo lên tỉnh Quảng Nam và đang chờ ý kiến chấp thuận.

Theo ông Huấn thì hiện trên địa bàn huyện Đại Lộc có 13 công ty khai thác cát xây dựng được cấp phép hoạt động. Để tránh tình trạng các công ty khai thác cát bị chồng lấn lên nhau, Phòng TN-MT Đại Lộc đã thực hiện cắm mốc phân định rõ ràng ranh giới của các mỏ.

Việc làm này cũng nhằm để người dân biết và giám sát việc khai thác cát của các đơn vị đúng với phần diện tích được cấp phép. Về việc đảm bảo môi trường, Phòng TN-MT Đại Lộc còn yêu cầu các công ty khai thác cát xây dựng ký cam kết bảo vệ môi trường. Theo đó, các xe chở cát sau khi ra khỏi mỏ phải được xịt rửa sạch sẽ rồi mới được tham gia giao thông.

Theo thống kê, toàn tỉnh Quảng Nam hiện có 28 công ty được cấp phép khai thác cát xây dựng. Để tăng cường quản lý việc khai thác cát trên địa bàn toàn tỉnh, mới đây, UBND tỉnh Quảng Nam cũng đã phát đi công văn yêu cầu UBND các huyện, thị xã, thành phố triển khai giám sát chặt chẽ việc thực hiện khai thác cát, sỏi, đảm bảo đúng công suất, khối lượng, địa điểm được cấp phép và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của các đơn vị được cấp phép khai thác.

UBND tỉnh Quảng Nam cũng yêu cầu các Sở TN-MT, Xây dựng, NN&PTNN theo dõi, giám sát và kiểm tra hoạt động khai thác cát, sỏi phục vụ chương trình bê tông hóa giao thông nông thôn, chương trình kiên cố hóa kênh mương… báo cáo UBND tỉnh theo dõi, chỉ đạo.

Ngọc Thi