Qua tìm hiểu được biết, công trình thủy lợi đập Trà Cân có diện tích lưu vực của hồ 4km2, dung tích hồ 2,11 triệu m3, cao trình đỉnh đập 119,2m, chiều cao đập lớn nhất 15m. Đập được xây dựng hoàn thành vào năm 1985, đảm bảo nước tưới cho 100ha lúa, hoa màu trên địa bàn xã Đại Hiệp và được giao cho HTX Dịch vụ Nông nghiệp Đại Hiệp quản lý, khai thác.

Năm 2014, Phòng NN&PTNT huyện Đại Lộc đồng ý cho ông Huỳnh Thanh Xuân (ở xã Đại Hiệp) được phép mở rộng quy mô trang trại theo dự án chăn nuôi nông - lâm nghiệp kết hợp, mà trước đó ông Xuân đã xây dựng trang trại chăn nuôi bò trên phần đất được giao để phát triển kinh tế trang trại bảo vệ hồ, giữ nguồn nước.

Người dân lo lắng vì vị trí khai thác đất, đá sát chân đập Trà Cân.

Năm 2016, dự án này được UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt chi tiết đầu tư… Để mở rộng trang trại, ông Xuân ký hợp đồng với Công ty Hưng Lộc Phát khai thác đất và đá tảng lăn dư thừa nhằm hạ cao trình nền của đồi, san ủi mặt bằng. Do lượng đất, đá dư thừa quá lớn nên Công ty Hưng Lộc Phát làm thủ tục xin khai thác, bán cho các đơn vị có nhu cầu.

Ngày 16-5-2017, UBND tỉnh Quảng Nam quyết định cho phép Công ty Hưng Lộc Phát được khai thác đất san lấp, xây dựng công trình dư thừa trong quá trình đầu tư xây dựng dự án trang trại chăn nuôi nông - lâm nghiệp kết hợp tại thôn Phú Hải, xã Đại Hiệp với diện tích khai thác 40.786 m², trữ lượng khai thác nguyên khối 138.338,98 m³, công suất khai thác 75.000m³/năm, thời gian khai thác 21 tháng. Đến ngày 17-5-2018, UBND tỉnh Quảng Nam tiếp tục ban hành quyết định bổ sung cho phép Công ty Hưng Lộc Phát được khai thác tảng đá lăn làm vật liệu xây dựng thông thường, với trữ lượng 20.000m³...

Theo quan sát thực tế của chúng tôi, ngay dưới chân đập Trà Cân, một phần đồi núi đã bị Công ty Hưng lộc Phát cho xe đào múc đi, đào thành các vách dựng đứng; tại hiện trường, những tảng đá lăn ngổn ngang… Ông Phạm Rân, có 10 năm làm bảo vệ đập Trà Cân lo lắng nói rằng, công trình đập Trà Cân ở trên cao, trên đỉnh đầu những ngôi làng phía dưới. Nếu tiếp tục khai thác đất đá gần với chân đập như vậy rất nguy hiểm. Vừa qua Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Đại Lộc còn phát hiện Công ty Hưng Lộc Phát khai thác vượt ra ngoài ranh giới khu vực được cấp phép với diện tích 3.000m²…

Khi trao đổi với chúng tôi về sự an toàn của đập thủy lợi Trà Cân, ông Hồ Thanh Phương, Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Đại Lộc cho biết thêm: “Chúng tôi đã yêu cầu Công ty Hưng Lộc Phát dừng ngay khai thác ngoài giới hạn và tham mưu UBND huyện xử phạt và yêu cầu công ty này phải phục hồi lại hiện trạng. Đến nay ông Huỳnh Thanh Xuân đã trồng keo, khắc phục trên diện tích đất này. Còn việc khai thác đất, đá dưới chân đập Trà Cân, có vị trí quá gần khu vực suối thoát nước của đập, về lâu dài tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất, bồi lấp khu vực hạ du. UBND huyện Đại Lộc đã chỉ đạo kiên quyết cho dừng hoạt động khai thác nhằm bảo vệ an toàn đập Trà Cân”.

Vy Hà