Có mặt tại hiện trường, phóng viên Báo CAND ghi nhận: đã có khoảng 300m3 chất thải dạng bùn đen được đổ dọc theo tuyến quốc lộ 28 và khu vực mỏ đá 4A, địa điểm này nằm cách khu dân cư không xa.

Trao đổi về vấn đề trên, ông Trần Đình Tuấn, Chủ tịch UBND xã Đắk Nia cho biết, ngay sau khi nhận được tin báo của người dân, UBND xã đã xuống hiện trường kiểm tra, lập biên bản báo cáo lên cấp trên, đồng thời đã yêu cầu công ty dừng việc đổ chất thải này ra môi trường.

Theo tìm hiểu, chất thải này do Công ty CP Đầu tư thương mại Đức Thành (Công ty Đức Thành, đóng tại quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh) hợp đồng với Công ty Nhôm Đắk Nông xử lý.

Hàng trăm mét khối chất thải đổ dọc theo quốc lộ 28.

Theo đó, vào tháng 5-2019, Công ty Đức Thành ký hợp đồng với Công ty Nhôm Đắk Nông nhận thu gom, xử lý tro bay, xỉ đáy Nhà máy nhiệt điện và xỉ lò Nhà máy khí hoá than khoảng 60.000 tấn. Công ty Đức Thành chịu trách nhiệm thu gom toàn bộ các chất thải này, đồng thời phải xử lý theo đúng quy định về an toàn môi trường.

Nếu có vấn đề liên quan đến xử lý chất thải, Công ty Đức Thành phải chịu trách nhiệm hoàn toàn. Hợp đồng này có hiệu lực từ  ngày 1-6 đến 31-12-2019, với tổng giá trị hơn 1,7 tỷ đồng.

Lý giải về việc đổ chất thải xuống khu vực mỏ đá 4A, ông Nguyễn Sỹ Định, đại diện Công ty Đức Thành cho rằng, khu vực đổ chất thải đã được UBND tỉnh Đắk Nông cấp cho công ty tận thu đá vào năm 2015. Sau đó, đơn vị đã làm thủ tục để chuyển sang sản xuất gạch không nung. Việc đổ chất thải này là để chuẩn bị cho hoạt động này.

Ông Nguyễn Sỹ Anh, Phó Giám đốc Công ty Đức Thành trình bày, chất thải mà đơn vị đổ tại mỏ đá 4A và khu vực ven theo quốc lộ 28 là xỉ tro, xỉ than của quá trình sản xuất nhiệt điện chứ không phải là chất thải độc hại.

“Đây là sản phẩm đã đạt chứng nhận để sử dụng làm vật liệu san lấp nên việc công ty đổ xuống mỏ đá và san lấp mặt bằng ven quốc lộ 28 là hợp pháp. Thêm nữa, đây là chất thải có thể sử dụng làm nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ, gạch không nung và nhiều mục đích khác”, ông Anh khẳng định.

Cũng theo các giấy tờ, văn bản mà Công ty Đức Thành cung cấp cho UBND xã Đắk Nia, sản phẩm tro bay từ nhiệt điện đốt than của Công ty Nhôm Đắk Nông mà đơn vị này nhận thu gom, xử lý đã đạt chuẩn để làm vật liệu san lấp. Chứng nhận do Viện Khoa học và Công nghệ Xây dựng (Bộ Xây dựng) cấp vào ngày 22-7-2019. Tuy nhiên, theo hợp đồng mà Công ty Thành ký với Công ty Nhôm Đắk Nông vào ngày 31-5-2019, đơn vị này nhận thu gom, xử lý 3 sản phẩm (tro bay, xỉ đáy và xỉ lò) chứ không chỉ có tro bay như chứng nhận.

Tuy nhiên, theo UBND thị xã Gia Nghĩa, khu vực mỏ đá 4A trước đây được UBND tỉnh Đắk Nông giao cho Ban Quản lý dự án thủy điện 6 (Tập đoàn Điện lực Việt Nam) khai thác đá.

Đến năm 2015, UBND tỉnh Đắk Nông đã thu hồi và giao cho UBND thị xã Gia Nghĩa quản lý. Việc Công ty Đức Thành chở chất thải về đổ tại mỏ đá, cũng như một số khu vực ven quốc lộ 28 là trái quy định pháp luật.

Theo lãnh đạo Sở Tài nguyên - Môi trường Đắk Nông, đơn vị đã nhận được báo cáo của UBND thị xã Gia Nghĩa và sẽ triển khai ngay việc kiểm tra, xác minh để xác định chủng loại, độ nguy hại (nếu có) cũng như ảnh hưởng tới môi trường. Nếu chất thải đã đổ xuống là xỉ than từ quá trình sản xuất nhiệt điện thì được phép sử dụng để san lấp mặt bằng.

Tuy nhiên, trước khi sử dụng cần đăng ký, thông báo với chính quyền địa phương. Việc tùy tiện đổ xỉ than là sai quy định về xử lý chất thải, bảo vệ môi trường.

“Sở Tài nguyên - Môi trường Đắk Nông sẽ tiến hành kiểm tra, xác định rõ loại chất thải đã đổ ra môi trường, mức độ ảnh hưởng cũng như các vấn đề liên quan... đồng thời chỉ đạo các xã, phường trên địa bàn nếu phát hiện hành vi này phải ngăn chặn ngay, hoặc báo cáo các ngành chức năng nếu vượt thẩm quyền”, đại diện lãnh đạo Sở này nói.

Văn Thành