Ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên ủy viên HĐQT - Giám đốc điều hành của HTX Thống Nhất cho biết, vào tháng 5-2017, HTX Thống Nhất cho toàn bộ nhân viên kế toán, thủ quỹ nghỉ việc. Ngay sau đó HTX tuyển bà Lê Thị Thu Thủy vào làm kế toán trưởng nhưng chỉ sau 2 tháng làm việc, bà Thủy cũng đã phải xin nghỉ việc với lý do “Chữ ký có trách nhiệm nên không dám làm, phải xin nghỉ”.

Trong số vé rất lớn đã được HTX Thống Nhất bán ra, vé giả chiếm chủ yếu. 

Nghi ngờ từ sự việc này, ông Thuận đã tìm hiểu và phát hiện việc HTX Thống Nhất cho in vé giả nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước. Nhận thấy việc này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các thành viên trong HTX nên ngay từ cuối năm ngoái, ông Thuận đã tố cáo với cơ quan Công an và UBND quận 6 việc HTX thống nhất in vé giả để lưu hành, bán cho khách đi xe trên các tuyến cố định ở bến xe.

Ông Thuận còn khẳng định HTX Thống Nhất kê khai thuế VAT trên số vé bán ra chưa đúng so với thực tế mà chỉ mua, bán hóa đơn VAT để nộp thuế hằng tháng. Chưa dừng lại ở đây, khi xã viên mua xe khách nhờ HTX đứng tên hộ, HTX Thống Nhất đã được hưởng 10% VAT, nhưng sau thời gian đã được khấu trừ thuế, khi xã viên bán xe HTX chỉ xuất hóa đơn với giá trị tài sản thấp hơn nhiều so với thực tế.     

Theo tìm hiểu của PV, trên tất cả vé xe thật và giả được HTX đưa ra bán công khai cho hành khách đều ghi rất rõ tên, địa chỉ, mã số thuế của HTX Thống Nhất, điều này có nghĩa HTX Thống Nhất phải chịu trách nhiệm về tính pháp lý của vé xe cũng như về khoản thuế 10% đối với mỗi vé xe được bán ra. Theo các biên lai thu do HTX Thống Nhất giao cho xã viên, thì khoản thu với mỗi đầu xe chạy tuyến cố định ở mức trên dưới 2 triệu đồng/tháng tùy tuyến, được HTX ghi rõ là thu phí cộng với thuế hằng tháng.

Với mức thu này, từ trước đến nay xã viên kiêm chủ xe chạy tuyến cố định đều xác định HTX đã đứng ra thực hiện dịch vụ kê khai, nộp thuế cho họ nên các chủ xe đều không biết gì đến chuyện kê khai, nộp thuế.

Thực tế những năm qua, riêng mức phí quản lý thu với mỗi đầu xe chạy tuyến cố định của các HTX vận tải ở Thành phố cũng chỉ ở mức vài trăm ngàn đồng/xe/tháng, nên trong số tiền mà HTX Thống Nhất đã thu hằng tháng từ mỗi đầu xe chạy tuyến cố định đã bao gồm tiền thuế chủ xe nộp thông qua HTX.

Thế nhưng ngay sau khi bị tố cáo việc dùng vé giả để trốn thuế, ngày 30-5 đại diện HTX đã vội vã ra thông báo đến xã viên để khẳng định khoản thu hằng tháng trên mỗi đầu xe chạy tuyến cố định thời gian qua là tiền phí và dự kiến sẽ tăng phí lên gấp rưỡi kể từ ngày 1-6.

Dù khoản thu này được HTX Thống Nhất khẳng định là tiền phí, nhưng ở phần ghi chú trong thông báo về mức thu phí mới, đại diện HTX này cũng đã phải thừa nhận rằng đây là tiền thuế. Tuy là thuế, nhưng HTX này cũng sẵn sàng miễn cho chủ xe bằng cam kết “Bán 1 cuốn vé đầu HTX sẽ không tính tiền với xã viên, từ cuốn thứ 2 trở đi chủ xe phải nộp 1 triệu đến 1,2 triệu đồng/cuốn để tính thuế”.

Thậm chí, trong thông báo này HTX Thống Nhất còn ghi rõ “Xã viên phản ánh HTX trốn thuế do đó phải tính toán thu đủ thuế cho Nhà nước”. Do từ trước đến nay các chủ xe chạy tuyến cố định đã nộp đầy đủ phí cho HTX và thuế cho Nhà nước thông qua HTX, nên trước việc tăng phí hàng tháng đối với mỗi đầu xe để lấy tiền nộp thuế, nhiều xã viên của HTX này đã kịch liệt phản đối. Vì vậy đến nay việc thu phí mới theo thông báo của HTX Thống Nhất đã không thể thực hiện.

Tìm hiểu nguyên nhân tại sao xã viên, chủ xe tuyến cố định đồng loạt phản ứng ban lãnh đạo HTX Thống Nhất khi bị HTX “ép” rằng số tiền trên dưới 2 triệu đồng/xe họ đã nộp hằng tháng chỉ là phí, không phải thuế…

PV được biết, trong một thông báo nội bộ về việc thu phí và thuế năm 2016 do ông Hồ Văn Hưởng - Chủ tịch HĐQT HTX ký ngày 11-1-2016 gửi tới 5 đội xe, ông này đã khẳng định: Để kết toán sổ sách tháng 1-2016, đề nghị các đội xe đôn đốc xã viên nộp thuế, phí của tháng 1 trước ngày 4-2 -2016. Trong danh sách thu thuế, phí gửi đến đội xe số 2 chạy tuyến cố định đi khu vực miền Trung, Tây Nguyên năm 2017, ông Hồ Văn Hưởng tiếp tục khẳng định mức đóng 2 triệu hoặc 2,1 triệu đồng/tháng/xe là tiền thuế và phí chủ xe phải nộp về HTX.

Gần đây nhất, trong thông báo nội bộ ngày 28-3-2018, Chủ tịch HĐQT kiêm giám đốc Hồ Văn Hưởng cũng tiếp tục đưa ra yêu cầu tiền thuế, phí và dịch vụ hóa đơn thu của xã viên, các đội xe phải quyết toán vào ngày thứ 6 hàng tuần để bộ phận kế toán tài vụ cập nhật thuế và phí dịch vụ hóa đơn được kịp thời. Như vậy rõ ràng qua các thông báo này, đại diện HTX Thống Nhất đã nhiều lần khẳng định khoản thu hàng tháng từ chủ xe đã bao gồm cả tiền thuế. 

Hoạt động nhằm mục đích hỗ trợ dịch vụ cho xã viên, nên thời điểm này HTX Thống Nhất có khoảng 19 cán bộ nhân viên; tổng chi phí lương và hoạt động chỉ ở mức khoảng 200 triệu đồng mỗi tháng. Ngoài khoản phí hằng tháng thu về từ 150 đầu xe khách chạy tuyến cố định, để đảm bảo chi phí hoạt động, HTX này còn có khoảng 700 đầu xe chạy hợp đồng, nộp mức phí từ 150 đến 240 ngàn đồng/xe/tháng về cho HTX.

Theo phản ánh của ông Nguyễn Văn Thuận, đối với số đầu xe chạy hợp đồng, HTX còn thu thêm 2% trên số tiền ghi trong hóa đơn VAT xuất ra. Khoản tiền này xã viên buộc phải nộp khi yêu cầu HTX xuất hóa đơn dịch vụ cho các đơn vị thuê xe và riêng khoản thu này đa mang về cho HTX ít nhất 200 triệu đồng mỗi tháng suốt thời gian qua.

Cả quý 4 năm ngoái, tiền thuế HTX này khai nộp ngân sách chỉ ở mức hơn 9 triệu đồng. Do đó, khoản tiền thuế do xã viên kiêm chủ xe nộp cho Nhà nước thông qua HTX Thống Nhất đang ở đâu, cần sớm được làm rõ.

Bảo Sơn