Thời gian gần đây, khi các phương tiện thông tin đại chúng lên tiếng mạnh mẽ về những vụ việc đầu độc môi trường, đầu độc thực phẩm, bất chấp sức khoẻ đồng loại… khiến người tiêu dùng không khỏi giật mình. 

Vừa qua, cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên-Huế phát hiện và xử lý hàng tạ măng tươi tại chợ đầu mối Phú Hậu, TP Huế, có chất vàng ô (Autramine), một loại chất cấm được liệt vào danh sách chất gây ung thư nhóm 3. Tại đây, có hơn 20 quầy kinh doanh măng, bình quân mỗi ngày mỗi quầy tiêu thụ gần 100kg măng, phân phối về các chợ trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên-Huế...

Khi trao đổi với chúng tôi, một tiểu thương ở chợ Phúa Hạu cho biết, chỉ cần một ống phẩm vàng (vàng ô), mua với giá 1.400 đồng thì ngâm được trên 1 tạ măng, nhìn rất bắt mắt, dễ tiêu thụ. Ngay cả khi luộc gà chỉ cần cho vào một ít bột vàng ô là còn gà luộc có màu vàng óng, rất dễ bán. Loại phẩm nhuộm độc hại này họ mua tại chợ Đông Ba, Huế. Khi sử dụng họ không hề hay biết đây là loại chất cấm và độc hại. 

Thực tế cho thấy, lâu nay việc mua, bán loại hoá chất nhuộm màu, đặc biệt chất vàng ô, diễn ra bình thường tại các chợ. Cho đến khi vụ việc được phát hiện thì người tiêu dùng kể cả người bán thực phẩm mới biết đây là loại hoá chất độc hại... 

Có không ít tiểu thương vẫn dùng phẩm màu độc hại ướp thực phẩm bán cho người tiêu dùng.

Đến các quán cơm bình dân trên địa bàn TP Huế, trong các món ăn bày bán có 2 món được chế biến từ măng, là măng xào, canh măng tươi và măng khô. Đây là những món ăn dễ chế biến, có giá rẻ được khách hàng chấp nhận nên đa số quán cơm sử dụng. Chỉ cần một kg măng với giá 30.000 đồng, cộng thêm một ít lòng mề gà là có thể có món măng xào hấp dẫn hợp gu người tiêu dùng... 

Có thể nói, do thực phẩm bẩn tràn lan như thế nên đã làm tăng nhanh số người mắc bệnh ung thư. Thống kê mới đây cho thấy, cả nước có trên 200.000 ca ung thư mới. Các nhà khoa học cũng đưa ra cảnh báo rằng, thực phẩm bẩn là tác nhân chiếm đến 35% ca ung thư mới...

Ông Nguyễn Duy Thành, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thừa Thiên-Huế, khẳng định, tất cả những sản phẩm không có nguồn gốc sản xuất, bao bì không có nhãn mác ghi tên nhà sản xuất, tên sản phẩm, hạn sử dụng, đăng ký chất lượng… đều vi phạm pháp luật và bị tịch thu, xử lý khi phát hiện. 

Tuy nhiên, ông cũng thanh minh rằng, do thị trường quá rộng, lực lượng mỏng nên Chi cục khó có thể kiểm soát hết, mà cần có sự vào cuộc của nhiều ngành, cả hệ thống chính trị và cả người tiêu dùng nữa mới mong đẩy lùi tệ lưu thông thực phẩm bẩn trên thị trường. 

Điều đó chứng minh, khi các cơ quan chức năng phát hiện, xử lý các hộ tiểu thương kinh doanh măng tươi có sử dụng chất vàng ô tại chợ đầu mối Phú Hậu thì ở các chợ khác trong TP Huế, tiểu thương vẫn ngang nhiên bán các chất nhuộm màu một cách bình thường và công khai. 

Dạo quanh một vòng ở chợ Đông Ba, An Cựu, bến Ngự… rất dễ dàng mua được những hoá chất nhuộm màu không ghi nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ. 

Theo cán bộ chuyên ngành Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thuỷ sản tỉnh Thừa Thiên - Huế thì địa phương chưa có trung tâm phân tích mẫu thực phẩm nên phải chuyển vào Đà Nẵng và mất một tuần mới nhận được kết quả. Hơn nữa kinh phí cấp cho việc lấy mẫu chỉ 20 triệu đồng/năm nên không thể mẫu gì cũng lấy để gửi đi phân tích. Đó là một khó khăn hiện hữu. Hiện nay, Chi cục đang thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra các loại thực phẩm lưu thông trên thị trường để phát hiện, xử lý thực phẩm bẩn. 

Ông Lê Văn Bình, Chi cục trưởng, cho rằng, ngăn chặn sự lưu thông của hàng hóa, thực phẩm bẩn cần có sự vào cuộc của nhiều ngành với kế hoạch dài hơi; ngoài biện pháp xử lý nghiêm vi phạm thì công tác tuyên truyền cần phải tăng cường hơn nữa để mọi người biết tác hại của nó, nhất là các loại thực phẩm nhuộm hóa chất độc hại…

Chiến Hữu