4 năm sau, khi ông Chức bị Nhà nước đòi lại gần nửa số tiền trên thì câu chuyện khuất tất trong công tác đền bù ở phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội mới vỡ lở.

Khoản nợ bất ngờ sau 5 năm

Căn nhà cấp 4 của gia đình ông Bùi Trung Chức chật chội nằm ở cuối ngõ, thuộc Đội 2, phường Tây Tựu. Gặp phóng viên, cả gia đình ông Chức như tìm được nơi để trút những bức xúc bấy lâu.

Ông kể, năm 2012 địa phương thu hồi đất triển khai Dự án Cụm VHTT Tây Tựu, gia đình ông đều biết. Tuy gia đình ông không có đất ở nơi dự án triển khai nhưng lại là hộ thiếu đất sản xuất theo quy định của Nghị định 64 (Nghị định 64/1993 NĐ-CP về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp).

"Gia đình tôi đông con mà lại thiếu đất sản xuất nên khi ông Chu Văn Hòa ở Đội 2 thừa hơn 1 sào đất theo Nghị định 64 bảo tôi nhận hộ chỗ ruộng thừa để lấy tiền đền bù, đổi lại ông Hòa sẽ biếu một ít tiền để tiêu, phần vì nể nang người thân quen, phần vì gia đình cũng khó khăn nên tôi nhận lời” – ông Chức cho biết. Theo ông Chức thì người làm thủ tục giấy tờ là ông Hòa, còn ông thì chỉ biết ký, tiền ông cũng không nhận mà sau khi ký xong ông chuyển luôn cho ông Hòa.

Ông Chức giãi bày: “Tôi nhận tiền xong giao luôn cho ông Hoà tại trụ sở mà không biết chỗ đó là bao nhiêu tiền. Tôi cũng không xem hoá đơn, mấy hôm sau ông Hoà sang đòi hoá đơn. Giờ mới biết số tiền đó là 700 triệu đồng".

Theo ông Chức thì sau đó ông Hoà có sang nhà đưa cho ông hai lần tiền, tổng cộng là 50 triệu. Khi phóng viên đặt câu hỏi: "Tại sao ông lại nhận hộ?" thì ông trả lời rằng thấy có người nhận hộ nên ông cũng làm. "Có nhà chỉ nhận hộ 10 thước đất mà thỏa thuận được 100 triệu đồng. Nhà tôi nhận hộ, họ cho bao nhiêu thì biết bấy nhiêu"- ông Chức phân bua. Tuy vậy, trong câu chuyện ông vẫn tỏ ra tiếc nuối vì sau khi nhận 50 triệu đồng tiền công cũng có nghĩa là gia đình ông sẽ không được nhận thêm đất nông nghiệp nữa.

Ông Bùi Trung Chức.

5 năm sau gia đình ông Chức bất ngờ nhận được Thông báo số 188/TB-QLDA ngày 9-5-2016 “thu lại tiền bồi thường Dự án Xây dựng cụm VHTT xã Tây Tựu” của Ban quản lý dự án quận Bắc Từ Liêm, đề nghị ông Chức đến trụ sở UBND phường Tây Tựu để làm thủ tục hoàn trả tiền bồi thường hỗ trợ dự án vào ngày 13-5. Đúng lịch hẹn, ông Chức đến, nhưng đương nhiên ông yêu cầu cả ông Hòa đến cùng. Bởi ông là người ký nhận số tiền đó thật nhưng người cầm tiền lại là ông Hòa.

Nói về thông báo phải hoàn trả 312 triệu tiền đền bù GPMB, ông Chức bức xúc: "Tôi nhận hộ ông Hoà số tiền đó nhưng không được tiêu. Tôi đưa hết số tiền đó cho ông Hoà, giờ ông Hoà phải có trách nhiệm trả. Việc này ông Hoà đã hứa nhận trả với UBND phường rồi, ông Hoà đã ký vào biên bản. Nhà nước đền bù cho dân 5 năm rồi bây giờ lại bảo là bị nhầm".

Ai sẽ chịu trách nhiệm về khoản đền bù sai?

Ở phường Tây Tựu có 36 hộ dân được chi trả tiền đền bù đất khi triển khai dự án này. Và theo như ông Lê Văn Việt, Chủ tịch UBND phường Tây Tựu cho biết, tất cả số hộ trên đều thuộc đối tượng thiếu diện tích đất được giao theo Nghị định 64. Trong khi đó, ở địa phương có nhiều hộ được giao đất nông nghiệp trước đây thừa theo định mức quy định của Nghị định 64.

Nhưng có tình trạng người thừa đất không giao cho người thiếu đất. Bởi vậy địa phương đã cân đối, chuyển diện tích của các hộ thừa sang hộ thiếu đất để nhận đền bù cho đỡ thiệt thòi. Đến thời điểm này thì chỉ có trường hợp của hộ ông Bùi Trung Chức là phải trả lại cho ngân sách do Ban chi trả tính toán nhầm.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Nguyễn Văn Sỹ, Chánh Văn phòng UBND quận Bắc Từ Liêm cho biết: "Hộ ông Bùi Trung Chức đã được lên phương án phê duyệt đền bù GPMB, ông Chức đã lĩnh 773,376 triệu đồng do ông thiếu đất, nhưng thực tế ông chỉ được trên 400 triệu. Ban Quản lý Dự án và Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng của huyện Từ Liêm cũ đã tính nhầm, hiện đã có quyết định điều chỉnh lại phương án, đã thông báo cho ông Chức phải hoàn trả 312 triệu. Ông Chức cam kết sẽ nộp lại tiền bằng văn bản. Ông Chức cho rằng tiền ông đã tiêu vào sinh hoạt và mua sắm nên chưa có để trả, nhưng ông hứa sẽ trả".

Rõ ràng, cơ quan chức năng chỉ khẳng định sẽ thu lại tiền của ông Chức, còn ông Chức thì vô cớ từ chối trả và cho rằng người thực lĩnh số tiền đó là ông Hòa phải hoàn trả. Vậy, ai sẽ chịu trách nhiệm trả số tiền trên? Dư luận vẫn đang thắc mắc với câu hỏi đặt ra là liệu việc chi trả là tính toán nhầm hay do cố ý?

Hiện Công an TP Hà Nội đang tiến hành điều tra một số nội dung liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng Dự án Cụm VHTT Tây Tựu, những nghi ngại của dư luận cũng như phản ánh của công dân tới các cơ quan chức năng sẽ được giải đáp.

Bài 2: Điều chỉnh dự án để rút ruột ngân sách

Việt Hà – Trần Hằng