Sau khi báo phản ánh, UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế thành lập đoàn thanh tra liên ngành gồm các Sở: TN&MT, Công Thương, LĐTB&XH, KH&ĐT và Công an tỉnh để kiểm tra, làm rõ những sai phạm của Công ty Đông Trường Sơn. 

Đến ngày 17-4, Sở TN&MT tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, đơn vị đã tổ chức công bố kết luận thanh tra của tỉnh đối với hoạt động thăm dò khoáng sản vàng gốc của Công ty Đông Trường Sơn.

Cụ thể, qua công tác thanh tra, cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên - Huế đã phát hiện Công ty Đông Trường Sơn có nhiều vi phạm trong hoạt động thăm dò khoáng sản vàng gốc. 

Hoạt động thăm dò khoáng sản vàng gốc của Công ty Đông Trường Sơn.

Điển hình như, sau khi được Bộ TN&MT cấp giấy phép gia hạn thời gian thăm dò số 1478/GP-BTNMT vào ngày 22-8-2013 thì Công ty Đông Trường Sơn không thông báo kế hoạch thăm dò được phê duyệt cho UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế trước khi thực hiện. 

Công ty chưa có biên bản bàn giao hoàn thành cắm mốc ranh giới với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan; đến nay vẫn chưa lập đề án bảo vệ môi trường theo quy định của Chính phủ; chưa quản lý tốt các loại chất thải phát sinh; không thực hiện việc huấn luyện an toàn vệ sinh lao động cho người lao động... 

Điều đáng nói, theo đề án thăm dò, Công ty Đông Trường Sơn sẽ thực hiện phương pháp kỹ thuật thăm dò theo các tuyến gồm công trình khoan, đào hào, lấy mẫu vết lộ và giếng đào. 

Tuy nhiên, trên thực tế, công ty này đã tự ý thay đổi phương pháp bằng cách đào xới bề mặt và san một phần đồi có diện tích khoảng 5ha tại đồi A Pey B nhưng chưa được cơ quan quản lý Nhà nước cấp giấy phép. 

Việc đào xới này của Công ty Đông Trường Sơn đã tạo điều kiện cho các đối tượng khai thác vàng trái phép hoạt động, dẫn đến nguy cơ sạt lở đất, gây ô nhiễm nguồn nước.

Tại thời điểm kiểm tra, cơ quan chức năng còn phát hiện hơn 20 người đang đào, đãi vàng, trong đó đã đào hầm với chiều dài từ 6-8m và đang tiếp tục đào sâu ở khu vực thăm dò trên. Trong khu vực thăm dò, Công ty Đông Trường Sơn còn lắp đặt nhiều máy móc, thiết bị như máy phát điện, máy nghiền bi, bơm bùn... để phục vụ công tác thí nghiệm mẫu công nghệ tại hiện trường không đúng với nội dung đề án thăm dò đã được phê duyệt. 

Qua hơn 5 năm thăm dò vàng gốc tại đồi A Pey B với nhiều lần xin gia hạn giấy phép, trong đó lần gần nhất là vào tháng 10-2016 với thời hạn thăm dò đến ngày 10-5-2017, hiện Công ty Đông Trường Sơn đã cày nát khu rừng khoảng 180ha, nhưng qua công tác kiểm tra của cơ quan chức năng cho thấy tiến độ thi công thăm dò của công ty này lại... “khá chậm”. 

Trong tổng số 51 hạng mục công việc được phê duyệt, hiện chỉ mới có 14 hạng mục đã thi công chưa đạt tỷ lệ 100%, còn 15 hạng mục khác chưa được thực hiện. Hoạt động thăm dò vàng gốc kéo dài trong nhiều năm của Công ty Đông Trường Sơn đã để lại nhiều hệ lụy về môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống các hộ dân ở miền núi A Lưới.

Ông Phan Ngọc Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế khẳng định, trước những vi phạm của Công ty Đông Trường Sơn, hiện tỉnh đã đề nghị công ty này đẩy nhanh tiến độ thăm dò, thực hiện đúng giấy phép thăm dò khoáng sản và đề án thăm dò khoáng sản được phê duyệt, không tự ý thay đổi phương pháp thăm dò và không được lợi dụng hoạt động thăm dò để khai thác khoáng sản. 

Ngoài ra, Công ty Đông Trường Sơn phải phối hợp với chính quyền địa phương san lấp các hầm, hố, khu vực bị đào xới, bóc tầng phủ về trạng thái an toàn; ngăn chặn hoạt động khai thác khoáng sản trái phép; bảo vệ khoáng sản trong khu vực thăm dò... 

Ông Phan Văn Đáng, Chánh Thanh tra Sở TNT&MT tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết thêm, với những vi phạm nêu trên, Sở sẽ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định xử phạt hành chính với số tiền khoảng 100 triệu đồng đối với Công ty Đông Trường Sơn. Thời gian tới, Sở sẽ phối hợp cùng các đơn vị liên quan, chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc khắc phục những vi phạm cũng như hoạt động thăm dò vàng gốc của Công ty Đông Trường Sơn.

Anh Khoa