Dân nghèo ôm nợ vì XKLĐ

Năm 2014, vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, đúng vào thời điểm có thông báo về chính sách cho vay ưu đãi qua ngân hàng CSXH huyện để cho con em mình đi XKLĐ, bà Quang Thị Lục, trú tại bản Pà Nạt, xã Mường Nọc, huyện Quế Phong (Nghệ An) đã làm thủ tục vay vốn với số tiền 60 triệu đồng cho con trai là Quang Văn Trung đi XKLĐ tại Malaysia.

Sau khi làm thủ tục tại Ngân hàng CSXH huyện Quế Phong, số tiền này đã được chuyển thẳng cho Công ty CP Simco Sông Đà, nhưng chờ mãi anh Trung vẫn không được đi XKLĐ. Trong thời gian 29 tháng qua, bà Lục đã phải bỏ ra số tiền hơn 5,6 triệu để trả lãi ngân hàng.

Tương tự, năm 2014 chị Lô Thị Nga, trú bản Ná Phày, xã Mường Nọc được bà Lô Thị Hạnh, là cán bộ của công ty này đến thuyết phục vợ chồng chị vay tiền cho 2 người con sang Đài Loan làm việc. Sau khi ủy quyền cho chị Hạnh làm các thủ tục vay vốn, đầu tháng 6-2014, vợ chồng chị Nga được thông báo đến trụ sở xã nhận tiền từ Ngân hàng CSXH với số tiền 120 triệu đồng cho hai con đi XKLĐ.

Tại đây, chị Nga chỉ được ký vào một số giấy tờ, sau đó người của Công ty CP Simco Sông Đà thu tiền luôn từ ngân hàng. Từ đó đến nay, chờ mãi nhưng không có đứa con nào được đi XKLĐ như đã hứa. Gần 3 năm qua, mỗi tháng gia đình chị phải bỏ ra số tiền gần 400.000 đồng trả lãi ngân hàng.

Được biết, Công ty CP Simco Sông Đà trực thuộc Tổng Công ty Sông Đà, trụ sở tại Hà Đông (Hà Nội), đăng ký lần đầu vào năm 2003 và đến nay đã 14 lần đổi tên doanh nghiệp. Năm 2011, đơn vị này mở chi nhánh tại Quế Phong để tuyển lao động đi xuất khẩu nước ngoài theo chương trình hợp tác, phối hợp giữa Ngân hàng CSXH với Tổng công ty.

Trong thời gian từ năm 2011 đến năm 2016, đã có 160 hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn vay vốn tại Ngân hàng CSXH huyện Quế Phong để ký hợp đồng đi XKLĐ với Công ty CP Simco Sông Đà. Trong số này, có 106 người đã được làm thủ tục đi XKLĐ ở nước ngoài, 54 người khác sau khi vay vốn, nộp tiền nhưng không được đi XKLĐ.

Cụ thể, năm 2014 có 49 hộ gia đình vay vốn qua Ngân hàng CSXH và đã nộp cho Công ty CP Simco Sông Đà tổng số tiền là 2,66 tỷ đồng nhưng không có bất kỳ ai được đi XKLĐ. Đến thời điểm kiểm tra, phía công ty đã hoàn lại cho 32 hộ gia đình với số tiền gần 1,5 tỷ đồng, còn 23 lao động khác, với số tiền trên 1 tỷ đồng chưa được hoàn trả...

Một gia đình tại Quế Phong thất thần khi trở thành con nợ ngân hàng mà không được đi XKLĐ.

Cần làm rõ trách nhiệm

Tiếp đó, trong năm 2015 có 38 hộ gia đình vay vốn qua Ngân hàng CSXH để làm thủ tục cho 50 lao động xuất ngoại với số tiền hơn 3 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, phía công ty không đưa được bất cứ lao động nào ra nước ngoài. Sau khi có phản ánh, công ty đã trả lại tiền cho 31 trường hợp, còn lại 19 người khác vẫn chưa được nhận tiền với khoảng trên 1,5 tỷ đồng. Trong số này, chủ yếu là tiền vay từ ngân hàng.

Tương tự, năm 2016 có 5 hộ gia đình làm thủ tục vay vốn để đi XKLĐ, song sau khi nộp số tiền 270 triệu đồng, phía công ty chiếm dụng mà không làm thủ tục XKLĐ cho người dân. Mới đây, khi có đơn thư, công ty mới chịu hoàn lại số tiền 86 triệu đồng, còn 184 triệu vẫn chưa trả lại cho bà con.

Ngày 9-6-2017, Chủ tịch UBND huyện Quế Phong Lê Văn Giáp đã có báo cáo số 687, nêu rõ: Trong thời gian qua, UBND huyện Quế Phong nhận được nhiều đơn thư của công dân phản ánh việc Công ty CP Simco Sông Đà do ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Giám đốc làm đại diện có hành vi chiếm dụng tiền của các công dân trong việc XKLĐ.

Ngày 25-4, Chủ tịch UBND huyện ban hành Quyết định số 300, thành lập đoàn kiểm tra việc XKLĐ của công ty này trên địa bàn huyện Quế Phong, giai đoạn từ 2011-2016. Kết quả cho thấy, trong thời gian này ông Nguyễn Trung Kiên dưới danh nghĩa là Giám đốc Công ty Simco Sông Đà đã nhận tiền của 92 hộ gia đình, cá nhân vay vốn tại Ngân hàng CSXH huyện để đưa 110 người đi XKLĐ, tổng số tiền là 5,944 tỷ đồng nhưng không đưa được bất cứ lao động nào ra nước ngoài làm việc.

Đến thời điểm kiểm tra, ông Kiên mới hoàn trả lại cho người lao động 2,974 tỷ đồng, còn chiếm dụng gần 2,8 tỷ đồng...

Về sai phạm liên quan, đoàn kiểm tra liên ngành huyện Quế Phong nêu rõ: Về chính sách tín dụng ưu đãi, việc kiểm soát hồ sơ của doanh nghiệp ký kết với người lao động trước khi giải ngân chưa chặt chẽ. Theo đó, hợp đồng của doanh nghiệp ký với người lao động không có thời hạn xuất cảnh và khi ngân hàng tiến hành giải ngân, một số người lao động chưa có hộ chiếu, lịch bay cụ thể nhưng Ngân hàng CSXH huyện Quế Phong vẫn giải ngân vốn vay để nộp tiền cho công ty.

Về phía Công ty Simco Sông Đà, sai phạm đã rõ ràng nên theo ông Sầm Văn Khoa, Phó Chánh thanh tra huyện Quế Phong, nếu đến ngày 15-7-2017, ông Nguyễn Trung Kiên, Phó Giám đốc Chi nhánh công ty không hoàn trả lại toàn bộ số tiền gần 2,8 tỷ đồng đã chiếm dụng của bà con thì sẽ xem xét chuyển hồ sơ vụ việc sang CQĐT để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Thiên Thảo