Bà Lê Thị Cháu là con ruột của Anh hùng liệt sĩ CAND Lê Tôn, hy sinh trong kháng chiến chống Pháp. Khi mẹ bà Cháu tập kết ra Bắc, bà Cháu được giao cho vợ chồng ông Lê Tuyên (em trai ông Tôn) và vợ là bà Trần Thị Trai làm con nuôi. Năm 1969, ông Tuyên và bà Trai mua lại căn nhà số 4 Hoàng Hoa Thám, TP Huế và bà Cháu sinh sống cùng bố mẹ nuôi tại căn nhà này.

Đến năm 1972, ông Tuyên, bà Trai đột ngột qua đời sau một vụ tai nạn giao thông, bà Cháu tiếp tục sống tại căn nhà số 4 Hoàng Hoa Thám và được chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận kê khai đăng ký nhà số 397, vào ngày 18-1-1978, do bà Cháu làm chủ hộ.

Bà Lê Thị Cháu với đơn thư khiếu nại về việc yêu cầu trả lại nhà số 4 Hoàng Hoa Thám, TP Huế.

Nhưng ngày 26-10-1979, UBND tỉnh Bình Trị Thiên (cũ) lại có quyết định quản lý toàn bộ nhà, đất của bà Cháu theo diện vắng chủ, với diện tích 807m2, gồm một ngôi nhà ngói, một ngôi nhà lợp tôn; riêng gia đình bà Cháu bị cưỡng chế ra khỏi nhà và được bố trí ở tại khu tập thể Đặng Thái Thân, TP Huế.

Sau khi bị cưỡng chế mất nhà ở, từ năm 1980 đến nay, bà Cháu liên tục gửi đơn đến các cơ quan chức năng yêu cầu trả lại nhà. Đến ngày 28-4-2017, Bộ Xây dựng có công văn gửi UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế về việc giải quyết khiếu nại của bà Cháu. Bộ Xây dựng cho rằng, việc quản lý toàn bộ ngôi nhà số 4 Hoàng Hoa Thám, TP Huế theo diện vắng chủ do UBND tỉnh Bình Trị Thiên ban hành là không đúng chính sách cải tạo nhà đất tại thời điểm đó.

Đồng thời đưa ra hướng giải quyết là cho gia đình bà Cháu thuê, hoặc mua căn nhà này theo quy định về mua bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước để gia đình bà Cháu có nơi thờ tự Bà mẹ Việt Nam anh hùng (bà nội của bà Cháu) và Anh hùng liệt sĩ CAND Lê Tôn. Ngày 19-5-2017, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế có văn bản trả lời Bộ Xây dựng với nội dung không thể cho gia đình bà Cháu thuê, mua lại căn nhà vì đã giao cho Trung tâm Xúc tiến du lịch, Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên- Huế sử dụng…

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, sau khi gia đình bà Cháu bị cưỡng chế đi nơi khác, căn nhà số 4 Hoàng Hoa Thám được tạm cấp cho UBND TP Huế. Đến năm 2013, khu nhà đất này được cho thuê làm quán cà phê và hiện đang là trụ sở làm việc của Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh Thừa Thiên- Huế. Đây được xem là khu “đất vàng” nằm ở trung tâm TP Huế, theo bảng giá đất giai đoạn 2015-2019 do UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế ban hành, khu đất của căn nhà này thuộc loại đường 1A, vị trí 1, có giá 32,5 triệu đồng/m2.

Ngày 31-12-2017, Văn phòng Chính phủ tiếp tục có thông báo ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình về việc giải quyết khiếu nại của bà Cháu. Theo đó, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ đạo các cơ quan chức năng, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế cần xem xét, giải quyết có lý, có tình đối với gia đình có công với cách mạng. Đồng thời giao Bộ Xây dựng ban hành quyết định giải quyết theo hướng cho gia đình bà Cháu thuê, mua ngôi nhà trên theo quy định về mua bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.

Trong trường hợp ngôi nhà phải thu hồi để thực hiện dự án thì phải xem xét, bố trí cho gia đình bà Cháu thuê, mua ngôi nhà khác thuộc sở hữu Nhà nước tại TP Huế; hoặc giao một diện tích đất ở TP Huế và miễn giảm tiền sử dụng đất theo quy định đối với gia đình có công với cách mạng. Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế có phương án giao cho gia đình bà Cháu lô đất ký hiệu C27, diện tích 85m2, hoặc lô đất ký hiệu E21, 114m2 tại khu quy hoạch Bàu Vá, phường Phường Đúc, TP Huế.

Tuy nhiên, gia đình bà Cháu không chấp thuận. Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Ngọc Khanh, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế cho biết, do ngôi nhà, đất số 4 Hoàng Hoa Thám đã được xác lập sở hữu Nhà nước nên hiện tỉnh phải xin ý kiến Bộ Xây dựng về phương án xử lý theo quy định, trong đó có thể chuyển đổi ngôi nhà hoặc lô đất khác để đảm bảo quyền lợi cho bà Cháu.

“Sau khi có ý kiến của Bộ Xây dựng, tỉnh sẽ tiến hành đối thoại với bà Cháu để có sự thỏa thuận trên nguyên tắc đảm bảo quyền lợi, nguyện vọng của gia đình bà Cháu”, ông Khanh nói.

A.Khoa – H. Thu