Trong khi thực hiện chủ trương thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ quá trình thực hiện dự án hồ chứa nước Krông Pắk Thượng, một số cán bộ địa chính, lãnh đạo xã Cư Elang, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk đã thực hiện chuyển nhượng đất trái phép, nhờ các hộ dân đứng tên trên các hồ sơ nhận bồi thường, hỗ trợ và ký xác nhận về nguồn gốc đất, quá trình canh tác sử dụng đất không đúng dẫn đến bồi thường sai gây thiệt hại cho Nhà nước hàng tỷ đồng.

Ngày 10-11, một nguồn tin từ Viện KSND tỉnh Đắk Lắk cho biết, đã hoàn tất cáo trạng truy tố để đưa ra xét xử đối với các bị cáo trong vụ án bồi thường sai quy định tại dự án hồ chứa nước Krông Pắk Thượng gây xôn xao dư luận trong thời gian qua.

Theo đó, đã có tổng cộng 10 bị can bị truy tố gồm: nguyên Chủ tịch xã Cư Elang, 3 cán bộ địa chính xã cùng 6 người dân. Trong đó, bị can Đỗ Văn Hưu (SN 1970, nguyên Chủ tịch UBND xã Cư Elang) bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. 3 bị can nguyên là cán bộ địa chính xã Cư Elang, gồm: Lê Thành Nguyên (SN 1983), Hoàng Trọng Nghĩa (SN 1984), Lê Sơn (SN 1985) cùng 6 người dân gồm: Y Thoai Byă (SN 1962), HBlút Niê (SN 1967), Y Wem Byă (SN 1971), HNĩ Niê (SN 1965), Y Thiên Ktla (SN 1962) và HNút Byă (SN 1965, cùng trú tại xã Cư Elang, huyện Ea Kar) bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Một góc lòng hồ chứa nước Krông Pắk Thượng, nơi xảy ra hàng loạt sai phạm khiến nhiều cán bộ, người dân dính vào tù tội.

Theo kết quả điều tra, dự án hồ chứa nước Krông Pắk Thượng được Bộ NNB&PTNT phê duyệt theo Quyết định số 1394/QĐ-BNN-XD, ngày 15-5-2009, có tổng mức đầu tư gần 3.000 tỷ đồng, từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Trong đó, diện tích đất thực hiện điểm tái định cư số 1 thuộc địa giới hành chính xã Cư Elang do UBND huyện Ea Kar làm chủ đầu tư.

Khi biết được chủ trương thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ quá trình thực hiện dự án nêu trên, một số cán bộ địa chính, lãnh đạo của UBND xã Cư Elang đã thực hiện chuyển nhượng đất trái phép (mua - bán) và nhờ các hộ gia đình thuộc diện chính sách, hộ nghèo dân tộc đứng tên trên các hồ sơ nhận bồi thường, hỗ trợ và ký xác nhận về nguồn gốc đất, quá trình canh tác sử dụng đất không đúng dẫn đến bồi thường sai gây thiệt hại cho nhà nước gần 4,7 tỷ đồng.

Cụ thể, Lê Thành Nguyên, Phó chủ tịch Hội đồng xét duyệt nguồn gốc đất xã Cư Elang được giao trách nhiệm tham mưu cho Chủ tịch UBND xã về nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất, việc canh tác và sản xuất trực tiếp trên đất trong các phương án đợt 1 và đợt 2 khu vực thực hiện điểm tái định canh số 1 (cánh đồng lúa nước).

Biết rõ thửa đất số 34, tờ bản đồ số 13 có nguồn gốc nhận chuyển nhượng từ 2 hộ Y Knữh Byă và Y Djuih Niê, nhưng Nguyên đã nhờ hộ ông Y Thiên Ktla và vợ là bà HNút Byă (là hộ nghèo) đứng tên và xác nhận không đúng hộ bà Trần Thị Chạm, gây thiệt hại gần 2,3 tỷ đồng.

Tương tự, Hoàng Trọng Nghĩa sau khi biết được thông tin Nhà nước thu hồi đất tại khu vực buôn Ea Rớt, xã Cư Elang làm cánh đồng lúa nước để mua đất của các hộ đồng bào dân tộc, đã nhờ hộ ông Y Thoai Byă và vợ là bà HBlút Niê; hộ bà HNĩ Niê và chồng là Y Wem Byă (là các hộ nghèo) đứng tên nhận là chủ sử dụng đất thửa số 29 và thửa đất số 24, trích đo bản đồ số 13 để làm hồ sơ bồi thường không đúng gây thiệt hại gần 2,4 tỷ đồng.

Thời điểm này, Lê Sơn là Thư ký Hội đồng xét duyệt nguồn gốc đất của UBND xã, được giao nhiệm vụ tham mưu cho Chủ tịch UBND xã, về xác minh nguồn gốc đất các hộ bị thu hồi đợt 3. Trong thời gian từ năm 2013-2015, Sơn đưa cho Nghĩa số tiền 60 triệu đồng góp mua đất rẫy tại khu vực buôn Ea Rớt để canh tác và bán kiếm lời.

Khi họp xét nguồn gốc đất, Nghĩa đã nói Sơn biết việc nhờ các hộ ông Y Thoai Byă và hộ bà HNĩ Niê đứng tên hồ sơ nhận bồi thường. Do vậy, Sơn xác nhận thông tin về nguồn gốc và trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp của hộ ông Y Thoai Byă và hộ bà HNĩ Niê như nội dung kê khai. Trong số tiền nhận bồi thường của các hộ, Sơn thừa nhận đã nhận từ Nghĩa số tiền 1,1 tỷ đồng.

“Hành vi của các bị can Y Thoai Byă, HBlút Niê, Y Wem Byă, HNĩ Niê, Y Thiên Ktla và HNut Byă là những cá nhân được các cán bộ địa chính xã nhờ đứng tên sử dụng đất trong các hồ sơ bồi thường, hỗ trợ không đúng quy định nên các hành vi trên là đồng phạm với vai trò giúp sức cho các cán bộ địa chính này thực hiện hành vi phạm tội”, cáo trạng nêu rõ.

Riêng đối với Đỗ Văn Hưu, Chủ tịch UBND xã Cư Elang, Chủ tịch Hội đồng xét duyệt nguồn gốc đất. Trong quá trình xét duyệt về nguồn gốc đất và quá trình sử dụng đất của hộ bà Chạm, biết rõ hộ bà Chạm không canh tác trên đất nhưng ông Hưu đã ký xác nhận hồ sơ và các văn bản có liên quan để báo cáo hộ bà Chạm có canh tác, sản xuất nông nghiệp và có thu nhập ổn định trên thửa đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho hộ bà Chạm hơn 1,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, ông Hưu là người có trách nhiệm thay mặt UBND xã xác nhận nguồn gốc sử dụng đất, quá trình canh tác của chủ sử dụng để phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ. Tuy nhiên, bị can Hưu đã thiếu kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các công việc của cán bộ địa chính thuộc quyền và đã ký xác nhận vào hồ sơ đề nghị bồi thường đất và hỗ trợ cho hộ ông Y Thiên Ktla, hộ ông Y Thoai Byă và hộ bà HNĩ Niê để được bồi thường, hỗ trợ dẫn đến gây thiệt hại cho Nhà nước số tiền hàng tỷ đồng.

Văn Thành