Chị Đinh Thị Nếp (36 tuổi, ở thôn Tà Vay, xã Sơn Long, huyện Sơn Tây) cho hay, cuộc sống của gia đình chị đã khó khăn lại càng khó khăn hơn khi bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19, trong khi đó bản thân chị bị bệnh nặng tiền thuốc men hàng ngày phải vay mượn. Vì thế hộ gia đình chị thuộc diện được Nhà nước hỗ trợ tiền vì ảnh hưởng dịch COVID-19, chị được nhận 2,5 triệu đồng. 

Nhưng oái oăm, số tiền chị nhận được lại bị người của tổ vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) trừ nợ hết do trước đó vay tiền làm nhà. 

“Cách đây 7, 8 năm, tôi có vay tiền làm nhà nhưng không biết số lãi đến nay nhiều như vậy. Tổ vay vốn cũng không thông báo. Giờ đây người tổ vay vốn bảo phải đưa hết số tiền hỗ trợ để cấn nợ”, chị Nếp thở dài. Bà Đinh Thị Nẩy, ở thôn Tà Vay, vừa đến UBND xã Sơn Long nhận tiền hỗ trợ COVID-19 và đã bị tổ vay vốn Ngân hàng CSXH trừ tiền nợ trước đó vay vốn làm nhà…

Theo ông Đinh Minh Thảo, Bí thư kiêm trưởng thôn Tà Vay, cũng là tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn của Hội Cựu chiến binh thôn này, thì thời gian qua, do cuộc sống người dân còn thiếu thốn, khó khăn nên trên địa bàn vẫn còn nhiều người dân vay tín dụng Ngân hàng CSXH để xây nhà, trồng trọt, chăn nuôi…

Trong số các hộ vay, không ít người vẫn chưa thể hoàn trả lãi và gốc vay ngân hàng. Do đó, khi biết người dân nhận tiền hỗ trợ COVID-19, tổ vay vốn đã ứng trực tại UBND xã, khi người dân vừa ký nhận tiền thì nhân viên tổ vay vốn bảo người dân trừ nợ. Nếu không trả thì nợ sẽ càng nhiều. 

Thống kê của Phòng Giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Sơn Tây, chỉ trong tháng 5/2020, riêng tại tổ vay vốn do ông Đinh Minh Thảo làm tổ trưởng, số tiền lãi thực thu trong tháng lên đến hơn 15 triệu đồng, với 38 hộ vay; trong số này có 6 hộ đóng tiền lãi trên 1 triệu đồng.

Chung tình trạng như ở xã Sơn Long, việc vận động dùng tiền hỗ trợ COVID-19 để trả nợ ngân hàng còn xảy ra ở nhiều xã khác trên địa bàn huyện Sơn Tây. Ông Đinh Xuân Sơn, Trưởng thôn Gò Lã, xã Sơn Dung, cũng là tổ trưởng tổ vay vốn thuộc Đoàn Thanh niên ở thôn này thừa nhận: “Chúng tôi bảo người dân trừ nợ tiền ngân hàng đã vay trước đó”. 

Tình trạng các tổ vay vốn vận động hộ nghèo, hộ chính sách được nhận tiền hỗ trợ COVID-19 nộp lại trả các khoản lãi tồn từ các nguồn vay của Ngân hàng CSXH bắt đầu xảy ra tại một số thôn, xã của huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi. Số tiền vận động bà con lấy từ nguồn hỗ trợ COVID-19 chủ yếu để trả nợ lãi tồn vay làm nhà ở theo QĐ 167 từ nhiều năm trước. 

“Các anh tổ trưởng tổ vay vốn vận động trực tiếp với bà con tại chỗ nhận tiền. Phía Ngân hàng nhắc nhở anh thôn trưởng vận động hết bà con trả nợ”, ông Đinh Xuân Sơn trao đổi. Còn ông Đỗ Thanh Vượt, Chủ tịch UBND xã Sơn Long, thì cho rằng, bà con miền núi phần lớn là hộ nghèo, cận nghèo vay vốn chính sách để làm nhà, chăn nuôi, trồng trọt… nên số tiền vay từ Ngân hàng CSXH rất lớn; trong đó, nhiều khoản vay, lãi tồn từ những năm trước. 

“Chúng tôi lập danh sách đối tượng nhận hỗ trợ và chuyển đúng đối tượng. Tiền chi trả cũng cho bà con ký nhận tại xã. Còn sau đó các tổ vay vốn với bà con làm việc thế nào tôi chưa nắm. Chúng tôi đang cho đi kiểm tra sự việc này”, ông Vượt nói.

Ông Trần Minh Thứ, Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH huyện Sơn Tây cho biết thêm, hiện số nợ quá hạn các chương trình cho vay trên địa bàn huyện hơn 500 triệu đồng, trong đó chủ yếu là lãi tồn vay nhà ở theo QĐ 167 từ năm 2010 đến nay. 

Để thu tiền lãi các khoản vay vốn, Phòng Giao dịch ủy thác các hội, đoàn thể và hợp đồng ủy nhiệm tổ vay vốn vận động người dân và thu tiền lãi vay đúng hạn. “Chúng tôi không chỉ đạo việc thu tiền hỗ trợ COVID-19 để trả nợ ngân hàng. Cái đó do các tổ trưởng chứ làm sao tôi biết được tiền thu từ nguồn nào. Ngân hàng cố gắng thu lãi đạt 100% hằng tháng và các tổ trưởng cũng cố gắng đạt chỉ tiêu. Lãi tồn vay nhà ở của hộ nghèo từ nhiều trước còn nợ nhiều cũng cố gắng làm sao thu hồi lại”, ông Thứ phân bua. 

Trả lời về sự việc, ông Đinh Quang Ven, Quyền Chủ tịch UBND huyện Sơn Tây khẳng định rằng, qua xác minh cho thấy sự việc có xảy ra, nhưng không phải là chủ trương của huyện. Sau dịch COVID-19, người dân vùng cao vốn nghèo khó thì càng gặp khó khăn hơn trong cuộc sống. Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đã kịp thời giúp người dân bước đầu ổn định cuộc sống; do đó thu như trên là không đúng, nợ vay để người dân họ tự giác chứ vận động như vậy là không đúng”… 

Trà Câu