Tại huyện Củ Chi, thanh tra phát hiện UBND huyện tự ý điều chỉnh phân bổ chỉ tiêu chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở từ xã này sang xã khác nhưng chưa thông qua HĐND huyện trước khi trình UBND TP phê duyệt. Công tác quy hoạch bị chồng lấn, quy hoạch chi tiết 1/2000 chồng lấn phân khu 1/5000 ở các xã ven sông Sài Gòn như: An Phú, Phú Mỹ Hưng, An Nhơn Tây. 

Việc chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở nông thôn không phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được duyệt đối với 221 trường hợp. Cho tách thửa đất không phù hợp quy hoạch được duyệt với 23 trường hợp, diện tích gần 23ha.

Từ năm 2016-2019, trên địa bàn huyện Củ Chi có 634 trường hợp xây dựng không phép và 46 trường hợp xây dựng sai phép. Nguyên nhân do việc phối hợp kiểm tra, ngăn chặn vi phạm của UBND huyện Củ Chi, UBND các xã, thị trấn và Thanh tra xây dựng địa bàn chưa kịp thời, không chủ động xử lý ngay từ đầu dẫn đến hình thành nhiều khu dân cư tự phát. Vào thời điểm thanh tra vẫn còn 21 trường hợp xây dựng không phép và 7 trường hợp xây dựng sai phép chưa được xử lý dứt điểm. 

Cụ thể, bà Nguyễn Thị Chung Ly tự ý xây dựng không phép 14 hạng mục công trình với diện tích lên đến 10.713m2. Ông Thái Tăng Phước xây dựng trên đất nông nghiệp với gần 1.400m2 ở xã Nhuận Đức trong gần 10 năm trời nhưng mãi đến năm 2018 mới bị cơ quan chức năng lập biên bản xử lý...

Một góc khu dân cư do Công ty Huỳnh Thông làm chủ đầu tư.

Tại huyện Bình Chánh, từ năm 2016 đến thời điểm thanh tra (3-2020), tình hình vi phạm trật tự diễn biến phức tạp, có dấu hiệu của việc đầu cơ mua bán đất, tự chuyển mục đích sử dụng đất, tự phân lô, bán nền, xây dựng nhà trên đất nông nghiệp… ảnh hưởng đến công tác lập, quản lý quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay và thời gian tới. Tại xã Bình Hưng, có khu đất nông nghiệp với diện tích hơn 1,5ha bị người sử dụng tự ý xây dựng nhà ở để bán và cho thuê. 

Quá trình mua bán giấy tay, chuyển nhượng qua lại nhiều người, hình thành khu dân cư nhếch nhác gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quy hoạch chung, cảnh quan môi trường, an ninh trật tự xã hội… Khu ẩm thực Bình Xuyên với gần 2,5ha trước đây là đất nông nghiệp, ao hồ nhưng được người sử dụng tự chuyển đổi thành đất thương mại, dịch vụ. Hàng loạt công trình xây dựng trái phép mọc lên như: Bãi giữ xe ôtô, môtô; văn phòng, nhà kho, khu vui chơi… 

Điều đáng nói là việc xây dựng trái phép này kéo dài 17 năm (bắt đầu xây dựng từ năm 2003) nhưng UBND xã Bình Hưng, UBND huyện Bình Chánh và Thanh tra Sở Xây dựng chưa xử lý dứt điểm sai phạm.

Tại xã Vĩnh Lộc A, bên cạnh 80 công trình xây dựng sai phép, không phép riêng lẻ, còn có khu đất với diện tích gần 9.000m² được người sử dụng xây dựng móng gạch, phân lô, bán nền trên đất nông nghiệp. Tại xã Vĩnh Lộc B, có 72 căn nhà được xây dựng trái phép trên khu đất nông nghiệp gần 53.000m², hình thành khu dân cư tự phát. Quy mô hơn là dự án Khu dân cư, Trung tâm thương mại tại xã Tân Nhựt do Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Huỳnh Thông làm chủ đầu tư. 

Công ty này không thực hiện hoàn thiện đúng trình tự thủ tục theo quy định, chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính nhưng đã bán nền đất ở cho người mua. Chủ đầu tư và các hộ dân đã tiến hành xây dựng 187 căn nhà ở riêng lẻ trên đất nông nghiệp với quy mô 3 tầng, 225 căn hộ chung cư, 2 hạng mục nhà điều hành dự án… 

Thanh tra TP kiến nghị Công an TP HCM triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện các vụ việc có dấu hiệu hình sự để điều tra, xác minh. Tập trung vào các vụ có dấu hiệu đưa, nhận, môi giới hối lộ, tham nhũng; các đối tượng đầu cơ đất, mua bán, chuyển nhượng thu lợi bất chính… để lập lại trật tự, kỷ cương trong lĩnh vực xây dựng trên địa bàn huyện Bình Chánh.

Tại quận Thủ Đức, một số sai phạm về lĩnh vực đất đai được Thanh tra liệt kê: Công tác quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất không đảm bảo tiến độ, vẫn còn 473ha đất nông nghiệp chưa có kế hoạch chuyển mục đích sử dụng đất; diện tích đất phát triển hạ tầng còn thiếu khoảng 274ha; 25 trường hợp tách thửa đất không đúng quy hoạch; số vụ xây dựng trái phép trong hai năm 2018,2019 tăng cao hơn so với trước đó…

Mã Hải