Theo báo cáo của Đoàn giám sát HĐND TP Hà Nội, công tác cấp giấy phép xây dựng (GPXD) tại các quận, các thị trấn thuộc huyện có tiến bộ, đạt kết quả khá tích cực. Tỷ lệ cấp GPXD năm 2014 và 5 tháng đầu năm 2015 tăng lên so với cùng kỳ (riêng năm 2014 tăng 10% so với năm 2013). Số lượng công trình xây dựng được kiểm tra tăng lên và cơ bản đảm bảo việc kiểm soát đối với các công trình xây dựng trên địa bàn.

UBND các quận, huyện, xã, phường, thị trấn đã xử lý dứt điểm 2.624 trường hợp vi phạm đạt 86,2%; ban hành 984 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền phạt hơn 3,3 tỷ đồng. Trong đó, một số quận như Cầu Giấy, Ba Đình, Đống Đa, Thanh Xuân đã có cách làm sáng tạo: Ban hành Quy chế quản lý trật tự xây dựng, thành lập các tổ công tác liên ngành, phân công nhiệm vụ cán bộ quản lý từng tuyến phố…

Tuy nhiên, thực tế cho thấy trên địa bàn TP vẫn còn để xảy ra nhiều vi phạm: Xây dựng không phép, sai quy hoạch, sai phép, lấn chiếm không gian, mật độ xây dựng… chậm xử lý hoặc xử lý không triệt để gây bức xúc trong nhân dân. Nhiều vụ vi phạm trật tự xây dựng trên đất công, đất nông nghiệp xử lý chưa kiên quyết, chưa kịp thời và thiếu thống nhất…

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, trong 3.046 vụ vi phạm từ 1/1/2014 đến nay có 1.758 vụ vi phạm xây dựng không phép, sai phép và 1.125 vụ vi phạm xây dựng trên đất công, đất nông nghiệp. Một số vụ việc vi phạm nghiêm trọng của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân chưa được các cấp chính quyền xử lý kịp thời, dứt điểm gây khiếu kiện kéo dài, phức tạp tại địa phương (ví dụ: Khu đô thị Đại Thanh, Chung cư 93 Lò Đúc, 250 Minh Khai…).

Ngoài ra, Đoàn giám sát của HĐND TP đánh giá việc cấp phép tạm còn bất cập: Các khu vực đã có quy hoạch nhưng không rõ tiến độ triển khai, chưa thực hiện việc thu hồi đất; khu vực hành lang thoát lũ, khu vực ngoài bãi sông thực hiện thiếu thống nhất, mỗi địa phương vận dụng một cách khác nhau, ảnh hưởng đến quyền lợi nhiều hộ dân đã sinh sống ổn định tại các khu vực này.

Quản lý xây dựng tại các quận nội thành còn nhiều bất cập.

Việc cấp phép xây dựng nhà ở khu vực nông thôn đã có quy hoạch xây dựng được phê duyệt gặp nhiều khó khăn, kết quả hạn chế, chủ yếu mới thực hiện được đối với một số hộ dân xây dựng nhà ở tại các thị trấn, thị tứ. Theo báo cáo của Sở Xây dựng từ năm 2014 đến nay, các huyện Mỹ Đức, Thanh Oai, Quốc Oai, Thạch Thất chưa cấp GPXD cho một trường hợp nào; huyện Ba Vì chỉ cấp được 1 GPXD nhà ở riêng lẻ ở đô thị…

Từ những bất cập của thực tiễn, Thường trực HĐND Hà Nội đã có văn bản kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cho phép TP Hà Nội được tổ chức lại lực lượng thanh tra xây dựng của chính quyền tại các quận nội thành để đảm bảo công tác quản lý trật tự xây dựng tốt hơn đáp ứng yêu cầu cao trong quản lý đô thị của Luật Thủ đô.

Đề nghị Bộ Xây dựng sớm phê chuẩn để TP Hà Nội thực hiện quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng về quy hoạch, kiến trúc phù hợp với điều kiện thực tế đặc thù tại 4 quận trung tâm nội thành, sớm khắc phục tình trạng bất cập trong quản lý quy hoạch kiến trúc, trật tự xây dựng đô thị.

HĐND TP cũng đề nghị UBND TP Hà Nội xem xét sửa đổi Quyết định 59/2013/ QĐ-UBND về quản lý cấp GPXD, trong đó cần quy định cụ thể về cấp phép tạm gắn với giai đoạn, lộ trình thực hiện quy hoạch; cấp phép tại các khu phố cổ, khu vực hành lang thoát lũ, khu vực ngoài bãi sông… để khắc phục triệt để bất cập và đảm bảo quyền lợi của người dân, phù hợp với quy định của pháp luật.

Chính quyền các cấp phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các công trình xây dựng, kịp thời phát hiện, ngăn ngừa không để phát sinh các công trình vi phạm nghiêm trọng. Tập trung xử lý dứt điểm các công trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị, vi phạm xây dựng trên đất công, đất nông nghiệp còn tồn đọng, đảm bảo đúng quy định của pháp luật.

Chi Linh