Chợ Hạ Long - Quảng Ninh.

Chiều 6/7, nhận được tin báo bà con tiểu thương chợ Hạ Long I bãi thị, chúng tôi lập tức lên đường đến ngay khu chợ sầm uất nhất TP Hạ Long vừa mới cải tạo, nâng cấp cách đây chưa lâu.

Đã là thuế thì cứ phải tăng?

Tuy nhiên, khi đến nơi mới biết không phải tất cả 626 hộ kinh doanh tại đây đều nghỉ chợ mà chỉ có trên 200 hộ thuộc các ngành hàng giày dép, vải vóc, quần áo may sẵn đóng cửa quầy, tụ tập thành từng nhóm ngay cổng chính.

Một số người cho biết, họ vừa tham dự một cuộc đối thoại với Ban quản lý chợ trở về. Song thực chất là đến để nghe lãnh đạo chính quyền các cấp, ngành, đơn vị thuộc TP Hạ Long (trong đó chủ yếu là UBND TP Hạ Long, Chi cục Thuế, Ban quản lý chợ Hạ Long I...) giải thích về việc tăng thuế.

Cụ thể, từ ngày 1/7 ngành quần áo may sẵn tăng bình quân từ 364.000đ lên 450.000-470.000 đồng/tháng/gian hàng. Riêng ngành vải có mức tăng cao nhất, thuế tháng 6 bình quân từ 573.000 đồng/điểm/tháng thì nay tăng lên từ 640.000 đến 742.000 đồng/tháng.

Nếu tính các khoản đóng góp khác mỗi hộ đóng từ 1 đến 1,5 triệu đồng mỗi tháng, thuế môn bài 1 triệu đồng/năm, tiền xây dựng chợ 10 triệu đồng/điểm. Đó là chưa kể các khoản chi khác, không "sổ sách, chứng từ" nhưng nguồn chi cũng rất đáng kể.

Điều vô lý nhất là thuế tăng hầu như không theo quy luật nào cả, cứ vài tháng là điều chỉnh, có nhiều người rao bán quầy từ nhiều tháng nay vẫn chưa có người mua.

Ngày 4/7, các hộ nói trên đã đồng loạt ký đơn kiến nghị gửi lên UBND tỉnh, TP Hạ Long nhưng chưa được giải quyết.

Chính quyền nói một đằng, thuế làm một nẻo?

Sau khi sự việc diễn ra, thông qua Ban quản lý chợ, Chi cục Thuế Hạ Long đã có cuộc gặp gỡ, đối thoại và giải thích với các hộ.

Theo Chi cục Thuế, đây là thực hiện theo Chỉ thị số 10-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hạ Long về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng trong việc thực hiện Pháp luật thuế và theo Kế hoạch số 38/KH-UBND ngày 14/5/2007 của UBND TP Hạ Long về thống kê, rà soát chống thất thu thuế đối với các hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn TP Hạ Long.

Chi cục Thuế dự kiến điều chỉnh mức thuế mới đối với các hộ kinh doanh tại chợ Hạ Long I tăng bình quân 33,2%. Nếu theo mức thu này, tổng thu tiền thuế mỗi tháng sẽ tăng thêm cho ngân sách Nhà nước... 41,9 triệu đồng. 

Tuy nhiên, thành phố chưa hề có quyết định tăng thuế, cũng chưa có quy định gì về việc áp dụng mức thuế mới. Đây mới chỉ là sự chỉ đạo đối với ngành Thuế, các ban quản lý chợ tiến hành rà soát, lấy ý kiến của các hộ kinh doanh cá thể trên toàn địa bàn nhằm đảm bảo dân chủ, công bằng, đúng Luật Quản lý thuế.

Điều đó không có nghĩa là tăng thuế, tăng đồng loạt càng không. Để xảy ra sự việc này thật vô cùng đáng tiếc.

Qua sự việc nêu trên có thể nói rằng Chi cục Thuế TP Hạ Long tỏ ra quá nhiệt tình, quá năng động đến mức thiếu thận trọng trước những quyết định mang tính đơn phương của mình.

Mới chỉ thăm dò thôi, chưa có sự bàn bạc, thống nhất với đối tượng chịu thuế đã niêm yết mức thuế tăng gần như đồng loạt thì tránh sao được sự ức chế đến mức phải bãi thị của 1/3 số hộ kinh doanh tại khu chợ lớn nhất, quan trọng nhất TP Hạ Long

Ngay sau khi xảy ra vụ nghỉ chợ tập thể, UBND TP Hạ Long đã triệu tập khẩn cấp nhiều cuộc họp song phương, đa phương nhằm tìm cho ra phương án giải quyết theo hướng trật tự, ổn định tình hình kinh doanh tại chợ Hạ Long I. Trong đó có cuộc họp giữa đại diện chính quyền TP Hạ Long, Cục Thuế tỉnh, Chi cục Thuế thành phố... với các hộ kinh doanh ngành vải, quần áo, giày dép vào chiều 6/7.

Tại đây, Thông báo số 1581 của UBND TP về việc rà soát, điều chỉnh thuế đối với các hộ kinh doanh chợ Hạ Long I đã được công bố. Theo đó Hội đồng tư vấn thuế, UBND TP Hạ Long chưa xem xét, quyết định việc dự kiến điều chỉnh mức thuế của các hộ kinh doanh tại chợ Hạ Long I.

Như vậy những khúc mắc, băn khoăn mà các hộ kinh doanh kiến nghị sẽ tiếp tục được UBND TP cân nhắc, xem xét kỹ lưỡng đối với từng đối tượng chịu thuế trước khi áp dụng mức thuế điều chỉnh. Cụ thể, sẽ chỉ đạo ngành Thuế điều tra khả năng doanh thu, điều kiện lợi thế từng quầy hàng để đưa ra các mức thuế tăng hoặc giảm chứ không cào bằng.

Ngay sau khi quán triệt sự chỉ đạo này, đến sáng 7/7, hàng chục quầy hàng giày dép, đồ điện tử đã mở cửa quầy kinh doanh trở lại. Riêng trên 100 hộ ngành vải, quần áo vẫn nghỉ chợ tiếp tục kiến nghị giữ nguyên mức thuế cũ.  

Lê Minh Triết