Vừa qua, trong loạt bài phản ánh về thực trạng TNGT ở cung đường miền Trung - Tây Nguyên, chúng tôi đã nêu lên thực trạng và đi sâu phân tích những nguyên nhân làm gia tăng TNGT trên cung đường này. Để có thêm những đánh giá sâu hơn về nguyên nhân và tìm những giải pháp để kéo giảm TNGT trên cung đường miền Trung - Tây Nguyên, chúng tôi đã gặp gỡ và trao đổi với một số cán bộ từng có nhiều kinh nghiệm về lĩnh vực này. Xin giới thiệu cùng bạn đọc Báo CAND.

Đại tá Hoàng Minh Thống -  Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Nam: Vấn đề cốt lõi là thường xuyên giáo dục đạo đức và pháp luật cho lái xe

Để kìm hãm TNGT đối với xe khách trên các tuyến đường, đặc biệt là trên tuyến QL1A, vấn đề cốt lõi là chủ phương tiện và doanh nghiệp vận tải phải luôn thường xuyên giáo dục đạo đức và pháp luật đối với các lái xe. Khi tuyển chọn lái xe cần tuyển lựa kỹ càng để tránh tình trạng chọn nhầm người nghiện ma túy dẫn đến hậu họa về sau… Bên cạnh việc đảm bảo thiết bị an toàn cho xe vận hành, chủ phương tiện và doanh nghiệp vận tải cũng không nên nặng về lợi nhuận mà giao khoán, thúc giục cho các lái xe chạy nhanh để tranh giành khách, quay vòng nhanh hành trình.

Hầu hết các vụ TNGT thảm khốc đối với xe khách trong thời gian qua cho thấy, nguyên nhân chính vẫn là do lái xe điều khiển xe chạy quá tốc độ, tránh vượt sai quy định, đi không đúng phần đường. Chứng tỏ ý thức về Luật Giao thông đường bộ của nhiều lái xe vẫn còn quá kém. Hoặc họ vì lợi nhuận mà bất chấp pháp luật, phóng nhanh, vượt ẩu đe dọa tính mạng hành khách. Do đó, khắc phục lỗi vi phạm này của lái xe sẽ làm giảm thiểu TNGT.

Cho nên, đối với lực lượng CSGT tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, xử lý đối với xe khách, xử phạt nặng các lái xe về lỗi vi phạm này. Tuy nhiên, trong khi Nhà nước chưa đầu tư được hệ thống giám sát giao thông trên tuyến QL1A thì các chủ phương tiện, doanh nghiệp vận tải cần thiết phải sắm thiết bị giám sát tốc độ (hộp đen) gắn cho các xe khách chạy đường dài của mình, tương tự như một số hãng xe khách chất lượng cao (Mai Linh, Hoàng Long…) đã thực hiện. Có làm được điều đó mới giám sát được tốc độ của xe chạy trên tuyến, thậm chí có thể giám sát được lái xe ngủ gật hay không… Đặc biệt, có được "hộp đen" còn giúp cho các cơ quan chức năng rất lớn trong công tác kiểm tra, giám sát xe khách chạy trên tuyến; hoặc sau khi gây ra TNGT, sẽ phục vụ cho việc điều tra, xử lý đúng pháp luật…

Ông Phan Thái, Phó Tổng Giám đốc Khu QLĐB 5: Cầu đường xuống cấp, hư hỏng gây mất ATGT do xe quá tải

Hiện trên tuyến QL1A qua miền Trung và Tây Nguyên, cầu đường ngày càng xuống cấp nghiêm trọng, nguyên nhân do xe chở quá tải quá nhiều, đe dọa lớn đến ATGT. Từ khi hệ thống trạm cân xe trên địa bàn tạm dừng hoạt động từ năm 2003, nhiều tuyến quốc lộ trên địa bàn cũng xuống cấp nhanh chóng.

Việc quản lý tải trọng của các xe hiện nay Khu QLĐB 5 không thể có số liệu chính xác. Tuy nhiên, qua theo dõi, giám sát của các đơn vị QLĐB, Thanh tra giao thông và những người công nhân cầu đường thì số lượng xe vượt tải hầu hết đều có trên các tuyến QL và đáng báo động. Đặc biệt có những xe gỗ, xe chở xi măng, xe chở máy thi công... chở từ 80-100 tấn trên các tuyến đi từ Gia Lai, Kon Tum, Bình Định về cảng Quy Nhơn trên QL19, QL14B, QL1 rất nặng.

Sự chênh lệch tải trọng giữa xe và cầu, đường thì hiện nay các cầu được xây dựng mới không cắm biển 30 tấn nữa, đáp ứng được tải trọng. Riêng đối với những loại cầu cũ vẫn cắm biển 25-30 tấn trở xuống nhằm cảnh báo cho các lái xe lúc tới đó biết được cầu này có khả năng chịu tải chừng đó để chủ động đi qua cầu. Đồng thời khuyến cáo các tài xế phải đi chậm, không phanh gấp trên cầu, không chạy xe nối đuôi nhau thành đoàn trên cầu. Đối với đường thì nếu có vựơt tải trọng quá 10-15 tấn thì vẫn lưu thông bình thường, tuy nhiên tuổi thọ của đường sẽ nhanh giảm hơn. Đối với các tuyến quốc lộ những đoạn nào bị phát sinh ổ gà, sình lún thì Khu QLĐB 5 chỉ đạo khắc phục bằng vốn sửa chữa đường bộ thường xuyên. Tuy nhiên, vốn sửa chữa không thể đáp ứng được vì tình trạng xe quá tải làm hư hỏng cầu, đường hiện nay đáng báo động.

Để hạn chế tình trạng này, trước hết các doanh nghiệp (DN) vận tải; đơn vị kiểm tra, kiểm soát hàng, đầu mối xuất nhập hàng như từ Cảng xuất hàng đi các nơi phải chấp hành đúng luật. Theo thống kê thì cứ đường nào từ cảng đi các nơi thì nhanh hỏng hơn các đường khác. Thông thường hàng từ nước ngoài đóng đúng tải trọng, nhưng sợ nhất là về tới Việt Nam thường bị tháo container rồi họ xếp chung hàng vào nữa. Vì thế đề nghị các DN vận tải, các đơn vị quản lý đầu mối ở Cảng xuất nhập khẩu phải có trách nhiệm giữ đúng vận tải container.

Về phía ATGT phải có khuyến cáo các doanh nghiệp, các tài xế về việc chở vượt tải dễ gây ra TNGT. Vì những xe chở quá tải khả năng chịu đựng của xe không thể chịu nổi, lực phanh chỉ đúng với trọng tải của xe, nếu nặng hơn nữa khi có sự cố bất ngờ, đèo dốc thì xử lý không kịp dẫn đến tai nạn. Chúng tôi yêu cầu lực lượng Công an, Thanh tra cần xử lý nghiêm hơn nữa.

Đồng thời, đề nghị Nhà nước tiếp tục duy trì 2 trạm cân xe hiện có ở Dầu Giây và Quảng Ninh. Ngoài ra, bố trí thêm một số trạm cân xe đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cụ thể trên địa bàn miền Trung và Tây Nguyên có một tỉnh đồng ý cho lắp đặt trạm cân xe đó là Phú Yên (trên cơ sở trạm cân xe An Phú cũ).

Có như vậy cầu, đường mới hạn chế hư hỏng, tai nạn giao thông mới kéo giảm được.

Đại tá Nguyễn Nhất Tâm - Phó Giám đốc Công an tỉnh Phú Yên: Người lái xe cần nâng cao nhận thức trách nhiệm trước sinh mệnh của chính mình và mọi người

Không phải đến khi tình hình TNGT có chiều hướng phức tạp, mà từ lâu này Công an các tỉnh luôn tăng cường triển khai đồng bộ nhiều biện pháp đấu tranh phòng ngừa và giảm thiểu TNGT. Tuy nhiên, theo thống kê cho thấy số vụ vi phạm Luật Giao thông đường bộ và TNGT do ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện giao thông chiếm tỷ lệ khá cao. Để giảm thiểu TNGT, Công an các tỉnh cần tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng CSGT chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Giao thông đường bộ đến các tổ chức, cơ quan, đơn vị, trường học, khu dân cư, đồng thời đẩy mạnh công tác tuần tra kiểm soát trên các tuyến giao thông trọng điểm phức tạp, kiên quyết xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm Luật Giao thông đường bộ, đặc biệt là những vi phạm do cố ý như chạy xe quá tốc độ cho phép, uống rượu bia khi điều khiển phương tiện giao thông, đi xe không đúng phần đường, tránh vượt sai quy định, vận chuyển hàng hóa quá tải, chở quá số người quy định, người điều khiển xe không có giấy phép lái xe hoặc giấy phép lái xe không đúng quy định…

Mặt khác, Phòng CSGT đường bộ - đường sắt phải rà soát những "điểm đen" trên các tuyến quốc lộ và một số tỉnh lộ, cung đường đèo dốc tiềm ẩn nguy cơ TNGT cao để kiến nghị ngành giao thông tu sửa, nâng cấp, lắp đặt hệ thống biển báo, giải tỏa hành lang đường bộ đảm bảo thông thoáng tầm nhìn. Bên cạnh đó, cơ quan CSĐT Công an các tỉnh và Công an các huyện, thị xã, thành phố cần tập trung điều tra và đề nghị truy tố, xét xử nghiêm minh những vụ án vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ để nâng cao hiệu quả giáo dục, đấu tranh phòng ngừa và giảm thiểu TNGT. Và điều quan trọng nhất là mỗi người điều khiển phương tiện tham gia giao thông cần phải đổi mới, nâng cao nhận thức trách nhiệm trước sinh mệnh của mình và mọi người.

Thượng tá Lưu Thiện Minh - Trưởng phòng CSGT đường bộ, đường sắt (Công an tỉnh Thanh Hóa):

Mặc dù các cấp, các ngành và lực lượng Công an đã có rất nhiều cố gắng, song thời gian qua tình hình vi phạm và TNGT trên địa bàn địa bàn tỉnh Thanh Hóa vẫn diễn biến hết sức phức tạp. Trong Tháng ATGT quốc gia năm 2011, Phòng CSGT đường bộ, đường sắt (Công an tỉnh Thanh Hóa) sẽ tham mưu cho Đảng ủy - Giám đốc Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị Công an trong tỉnh đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật về ATGT đối với cán bộ, nhân dân và học sinh.

Riêng lực lượng CSGT sẽ tăng cường tuần tra kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là tập trung vào các tuyến và địa bàn trọng điểm nơi có mật độ người và phương tiện tham gia giao thông đông, thường xuyên xảy ra tai nạn như: QL1A, 45. 47, đường Hồ Chí Minh; các địa bàn thành phố, thị xã và các huyện đông dân cư.

Chúng tôi chỉ đạo CBCS của đơn vị áp dụng chế tài xử lý cao nhất đối với các hành vi vi phạm, trong đó tăng cường việc tạm giữ giấy đăng ký, giấy phép lái xe và tạm giữ phương tiện để nâng cao tính răn đe giáo dục.

Thái Thanh

L.V. – H.T. – T.A. (thực hiện)