Từ khi vụ xe buýt chèn chết người đến nay phía công trình The One cũng chỉ “khắc phục” sự cố bằng cách tháo dỡ hàng rào bằng tôn và thay vào đó là hàng rào lưới B40 để góc cua ở giao lộ Lê Thị Hồng Gấm - Calmette thông thoáng hơn nhưng người đi bộ qua khu vực này vẫn phải đi dưới lòng đường. Dù tấm bảng cảnh báo được dán dọc hàng rào tôn của công trình nhưng dường như người dân ở khu vực này vẫn bức xúc bởi vỉa hè vẫn bị chiếm dụng. Một chị bán nước góc giao lộ này cho biết: “Kiểu khắc phục này dạng “đối phó” có cũng như không khi vỉa hè vẫn được vây kín để chứa vật liệu phục vụ công trình còn người đi bộ vẫn chọn giải pháp lấy lòng đường làm lối đi bộ”.

Không chỉ có công trình The One chiếm dụng hết 4 phần vỉa hè để phục vụ cho xây dựng mà qua ghi nhận thực tế chúng tôi thấy nhiều công trình không chỉ chiếm dụng vỉa hè mà ngay cả lòng đường cũng bị biến thành phần “riêng tư” của công trình. Tại công trình thi công tòa nhà Happy Valley (đại lộ Nguyễn Văn Linh, quận 7) không chỉ vỉa hè bị chiếm dụng mà ngay cả lối dành cho phương tiện xe hai bánh cũng bị hàng rào bằng tôn chắn hết nửa bề rộng con đường. Mỗi lần có phương tiện 7 chỗ đi vào con đường này y như rằng xe hai bánh bị dồn ứ lại. Tại góc giao lộ Pasteur - Lê Lợi (quận 1) một công trình xây dựng dự án công trình văn hóa khách sạn rào chắn bằng tôn được dựng lên và chỉ chừa lại phần vỉa hè chưa đầy 1m.

Một chủ tiệm buôn bán đối diện công trình này cho biết: “Nhìn qua tưởng có chỗ cho người đi bộ nhưng thực chất 1m mà công trình này “bố thí” cho người đi bộ cũng bị các công nhân chiếm dụng làm chỗ để xe. Chừa là chừa cho có lệ vậy thôi chứ người đi bộ vẫn phải đi dưới lòng đường!”.

Vỉa hè bên hông chợ Tân Định dường như mất tích bởi hàng rong và bãi giữ xe chiếm dụng.

Theo Thanh tra Sở GTVT TP Hồ Chí Minh, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hiện nay có khoảng 72 vị trí rào chắn, nằm ở 23 tuyến đường đang trong quá trình thi công nên buộc phải rào chắn, những khu vực này đều có biển cảnh báo tốc độ với người lưu thông trên đường. Về việc các công trình lấn chiếm vỉa hè, lòng đường thì dường như chưa có thống kê. Qua vụ xe buýt ép chết người tại công trình The One, Thanh tra Sở GTVT yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm đối với nhà thầu không thực hiện đúng quy định trong công tác đào đường và tái lập mặt đường, trong đó có nội dung diện tích rào chắn, tổ chức điều tiết giao thông.

“Vỉa hè bây giờ không còn là của riêng người đi bộ nữa rồi quá dễ kiếm sống trên vỉa hè nên ai cũng “xí phần” riêng cho mình. Đừng tưởng dễ để một gánh hàng rong ra bán mà được yên tất cả đều phải được “mua”. Bởi vậy để có một vỉa hè thông thoáng không phải dễ. Sống cả đời người ở đây tôi chẳng bao giờ thấy vỉa hè ở đường này có khoảng trống!”, ông Trần Văn T. nhà trên đường Hai Bà Trưng gần chợ Tân Định, quận 1 nhận xét. Đúng như lời ông T., dọc bên hông chợ Tân Định vỉa hè bị chiếm dụng làm nơi buôn bán hàng ăn, bãi giữ xe gắn máy nên người đi bộ phải chen chân với các phương tiện lưu thông dưới lòng đường.

Tại khu vực chợ Bến Thành (quận 1) du khách nước ngoài đến tham quan thành phố phải lắc đầu ngao ngán hoặc giơ máy lên chụp lại cảnh lấn chiếm và xem đó như một đặc thù của thành phố khi trao đổi kinh nghiệm du lịch tại Việt Nam với những du khách đến sau. Bốn mặt của chợ Bến Thành vỉa hè bị lấn chiếm thành bãi giữ xe, lòng đường trở thành bãi đậu ôtô và xen kẽ với những dịch vụ này là các gánh hàng rong gây ra cảnh bát nháo. Nhiều lúc muốn qua đường du khách phải ngần ngừ mãi mới dám bước qua.

“Nhìn cảnh người nước ngoài dáo dác tránh xe máy, hàng rong trên vỉa hè và giơ tay xin các phương tiện nhường đường mà đôi lúc chính tôi cũng thấy ái ngại”, anh Thạnh một người hành nghề xe ôm ở đây cho biết.

“Đừng tưởng thấy vỉa hè trống mà đem đồ ra buôn bán nhé, tiền cả đấy!”, chị Thu (quê ở Quảng Ngải) bán hủ tiếu gần Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học, quận 1 cho biết. Để có chỗ ngồi đặt gánh hủ tíu trên vỉa hè chị Thu phải trả cho chủ nhà 500 ngàn đồng/tháng nhưng phải ngồi chung với những người bán hàng nước. Dù bãi giữ xe được nâng cấp nhưng nhu cầu gửi xe tại Nhà văn hóa Thanh Niên quá lớn nên khu vực vỉa hè trước và bên hông Nhà văn hóa Thanh Niên bị biến thành bãi giữ xe gắn máy. Nhộn nhịp nhất là ban đêm vỉa hè rộng hơn 3m bị bịt kín bởi ba hàng xe và giá gửi một chiếc xe tại đây không hề rẻ, 10 ngàn đồng/xe gắn máy. Một người hiểu chuyện ở đây cho biết: “Bãi xe này đã được “quản lý” qua nhiều lớp, mỗi đêm có hơn 300 lượt xe khách gửi nên mỗi tháng kiếm hơn 100 triệu là chuyện nhỏ”.

Chuyện vỉa hè dành cho người đi bộ bây giờ trở thành chuyện quá xa xỉ bởi việc lấn chiếm đã như một căn bệnh trầm kha khó có thuốc chữa. Ngay cả vỉa hè tại các bệnh viện lớn như: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Nhiệt Đới (quận 5), Bệnh viện Nhi Đồng II (quận 1), Nhi Đồng I (quận 10)… mặc dù có Công an phường, BVDP, dân phòng tuần tra, xử lý nhưng tình trạng lấn chiếm, buôn bán vẫn không thay đổi. Chúng tôi thử len chân vào các hàng quán trước Bệnh viện Hùng Vương (quận 5) thì ngay lập tức được những người buôn bán mời chào, đon đả nhưng khi chúng tôi lắc đầu không mua hay ăn uống gì thì ngay lập tức chúng tôi bị nhận ngay những câu chửi thề tục tĩu: “Không ăn thì len vào đây làm gì, dưới có đường sao không đi?!”.

Một thực tế quá rõ ràng, vỉa hè giờ đây là thứ “xa xỉ” không dành cho người đi bộ. từ công trình thi công lấn chiếm cho đến việc từng mét vuông trên vỉa hè được “bán ngầm” phục vụ mục đích kinh doanh. Việc chữa trị “bệnh” lấn chiếm vỉa hè coi ra quá khó vì chưa có thuốc đặc trị vì vậy người đi bộ phải tự nhủ với nhau chuyện “cẩn thận” khi đi dưới lòng đường. Tai họa sẽ còn rình rập người đi bộ và sẽ còn nhiều vụ tai nạn đau lòng nữa xảy ra mà nguyên nhân xuất phát từ việc cái vỉa hè bị lấn chiếm

Nghinh Phong