Trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, hiện nay vấn đề sạt lở bờ biển và dọc các triền sông đang đến hồi nguy cấp. Gần 200km bờ sông, bờ biển bị sạt lở, hàng năm nước cuốn mất hơn 50ha đất. Ẩn họa sạt lở đang đè nặng lên  2.825 hộ dân ở 47 xã. Mùa mưa bão đang cận kề, người dân thì trằn trọc lo âu mất đất từng ngày, còn các cơ quan chức năng thì vẫn chưa có giải pháp khả quan...

Sạt lở trên 5 tuyến sông chính

Sông Gianh, con sông lớn nhất tỉnh cuồn cuộn chảy về biển băng qua nhiều xã của huyện Tuyên Hóa và Quảng Trạch. Nơi nào chảy qua, sông Gianh ban tặng không ít phù sa nhưng cũng ngoạm vô khối đất dọc bờ. Xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa hiện nay đang là điểm sạt lở nặng nhất của sông Gianh.

Ông Lương Xuân Quế, Bí thư Đảng ủy xã Văn Hóa cho biết: Dòng sông Gianh thường đổi dòng vào mùa mưa bão, đặc biệt trước mùa mưa bão năm nay, sạt lở đất đang là mối lo ngại cho 24 hộ gia đình sống từ ga Lệ Sơn đến Bến Cổng, trên chiều dài hơn 2km.

Đi dọc sông Gianh, chúng tôi tận mắt trông thấy trên hàng chục điểm sạt lở nghiêm trọng khác. Chiều dài sạt lở hai bên bờ sông Gianh đã lên đến 98.210m. Ông Cao Xuân Hùng ở xã Thuận Hóa kể: "Buổi tối, bụi tre sau vườn của tôi vẫn nguyên vẹn, vậy mà sáng ra đã bổ nhào cả xuống sông rồi, hãi quá các anh ạ!".

Hiện tại, dòng Kiến Giang (huyện Lệ Thủy) có hơn 5.150m bờ bị sạt lở, chiều dài sạt lở của tuyến  Đại Giang (huyện Quảng Ninh) cũng lên đến 17.000m.

Biển "nuốt" đất làng từng ngày

Ông Nguyễn Văn In, Chủ tịch UBND xã Quảng Phúc cho biết: "Quảng Phúc có khoảng 6km bờ biển thì hầu như đều đối diện với nạn sạt lở, nhất là hơn 500m ở xóm Cửa và 300m ở xóm Tân, thôn Tân Mỹ đã ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của hơn 300 hộ dân ở đây".

Dẫn tôi ra bờ biển Quảng Phúc, ông Nguyễn Văn In đứng ở đầu Trạm kiểm soát biên phòng, chỉ cách bờ biển chưa đầy 10m, chỉ tay ra xa nói: "Những năm trước, cách hơn 500m ngoài biển vẫn là rừng phi lao cao hơn 10m của xã. Thế mà chỉ chưa đầy 3 năm nay, biển đã ăn vào tận đây, uy hiếp trực tiếp tính mạng của người dân".

Nhà anh Trần Văn Mẫn chỉ cách bờ biển chưa đầy 20m. Anh Mẫn cho biết: "Khi thủy triều lên, nước biển đã trào vào đến hồi nhà. Đêm nằm nghe sóng biển đánh sợ không ngủ được!".

Xã Hải Trạch (Bố Trạch) cũng đã có hơn 2km bờ biển của xã đang bị sạt lở, trong tuyến này có 250 hộ gia đình, trên 800 nhân khẩu cần phải di dời gấp bởi biển đã nuốt mất hơn 400m đất từ mấy năm trước. Nhiều hộ gia đình phải tìm vùng đất khác để định cư nhưng quỹ đất của xã lại rất eo hẹp. Nhiều hộ dân "lấn chiếm" cả đất nghĩa địa để làm nhà.

Vẫn chưa có giải pháp

Những điểm sạt lở dọc bờ biển, bờ sông tại Quảng Bình, theo ông Nguyễn Ngọc Giai, Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Quảng Bình cho biết đã đề xuất xây kè, lát đá, di dời dân nhưng mọi chuyện vẫn chưa tiến triển đến đâu.

Việc xây kè trong những năm qua do nguồn vốn quá ít ỏi nên mới chỉ thực hiện ở một số điểm nhỏ như: Châu Hóa (Tuyên Hóa), Hải Trạch (Bố Trạch), Mỹ Thủy (Lệ Thủy). Còn phần lớn cũng đã được đề xuất nhiều lần nhưng rất khó thực hiện được.

Còn để di dời dân lâu nay chưa có cơ quan nào đứng ra đảm đương, chưa có khu quy hoạch cho dân định cư lâu dài. Trước mắt, người dân chỉ biết cưu mang nhau trong lũ lụt, sạt lở, đó là giải pháp hữu hiệu nhất lâu nay và hiện nay vẫn áp dụng

Phan Phương