Đường Bùi Viện, quận 1, TP Hồ Chí Minh được quen gọi là “phố Tây” là do có nhiều khách nước ngoài đến đây vui chơi thâu đêm. Với mong muốn thành điểm đến văn hóa, để thu hút thêm nhiều khách du lịch và có nơi đi bộ cho người dân thành phố mỗi tối cuối tuần, cấp thẩm quyền thành phố đã quyết định “biến” đường Bùi Viện thành phố đi bộ Bùi Viện, bắt đầu hoạt động từ cách nay hơn 2 năm. Tuy nhiên, nơi đây dần trở thành “phố ăn nhậu”, nhếch nhác và xảy ra nhiều vụ việc ảnh hưởng xấu đến ANTT.

Từ khi thành lập đến nay, phố đi bộ Bùi Viện được xem là một trong những con phố sầm uất và nhộn nhịp bậc nhất ở TP Hồ Chí Minh và cũng là điểm đến yêu thích của nhiều người dân thành phố và du khách. Hầu hết du khách khi đặt chân đến TP Hồ Chí Minh, đều tìm đến con phố này.

Phố đi bộ chỉ cấm xe lưu thông vào hai ngày cuối tuần, các ngày còn lại trong tuần, xe cộ vẫn đi lại bình thường. Theo ghi nhận của PV Báo CAND, du khách cũng chỉ được đi bộ dưới lòng đường, bởi vỉa hè vốn đã chật hẹp đã bị hàng quán chiếm dụng.

Dọc tuyến đường này, những hộ kinh doanh tận dụng toàn bộ không gian vỉa hè, thậm chí cả lòng đường để bày bàn ghế phục vụ cho dân nhậu. Ngay từ cuối giờ chiều, các quán ở đây đã bày bàn ghế kín hai bên vỉa hè. Từ 21h đến khoảng 2h sáng ngày hôm sau, tuyến phố này càng trở nên nhộn nhịp, đông đúc, đi bộ thôi đã khó. Người dân cho biết, vào những ngày thường, “khách Tây” cũng nhộn nhịp chẳng kém.

Trước đó, cụ thể khoảng 15h ngày 24-10, PV Báo CAND cũng đã có mặt tại đây. Dù không phải là ngày cuối tuần hay ngày lễ, nhưng chúng tôi thấy quán nhậu, quán bar đã bày bàn ghế kín hai bên vỉa hè. Tại một số quán đã có khách đang ngồi nhậu, nhân viên nhiều quán đứng ở lòng đường vẫy tay mời khách vào quán. Nhiều điểm giữ xe cũng kín chỗ nên một số quán nhậu tự ý chiếm dụng lòng đường để giữ xe máy cho khách, làm không gian phố đi bộ càng bị thu hẹp.

Mới đầu giờ tối, quán đã bày bóng cười và bàn ghế ra lòng đường Bùi Viện.

Tại đầu các con hẻm ở đây có bảng đề là “Khu phố văn hoá”, nhưng trong hẻm đều bị người buôn bán để bàn ghế cho khách ngồi ăn nhậu lấn chiếm chỉ còn lối đi bộ nhỏ, rác thì xả bừa bãi làm nhếch nhác… Hỏi bên trong quán còn rộng sao không để khách vào trong nhà?, một chủ quán ở đây cho biết “do khách thích ngồi ngoài đường!”.

Khoảng 18h, chúng tôi phát hiện một số bàn ở vỉa hè khách đang uống bia và hút shisa, sử dụng bóng cười. Tại một bàn ở vỉa hè trước số nhà 28-7 có một nam một nữ, trong đó thiếu nữ khoảng chừng ngoài 20 tuổi miệng đang ngậm quả bóng cười to tướng, đầu thì lắc lư. Lòng đường phía trước quán EGG Coffee, nhiều bàn ghế đã để xuống lòng đường cùng một bảng giá bán bia và công khai treo một quả bóng cười, thông báo cho khách biết “hôm nay có món này”.

Dọc hai bên đường, nhiều xe bán hàng rong đã án ngữ gây cản trở giao thông. Tiếng nhạc chát chúa đủ thứ kiểu của nhiều quán vọng ra tạo thành thứ âm thanh thật kinh khủng. Dù mới đầu tối nhưng người đi qua phố này đã bị “tra tấn” bởi thứ âm thanh hỗn độn ầm ĩ. Thêm vào đó là mùi của rượu, bia, khói thuốc, shisa, đồ nướng… hoà quyện làm cho không khí đặc quánh khó chịu. Ấy vậy nhưng nơi này vẫn thu hút nhiều người đến để “hưởng thụ” sự ô nhiễm.

Càng về khuya càng đông người đến đây, người và xe chen chúc nhau, tranh từng khoảng không với hàng quán. Chúng tôi thấy người nước ngoài hầu hết ngồi trong quán. Còn nhiều người Việt, nhất là giới trẻ thích ngồi vỉa hè và lòng đường. Tình trạng người lang thang, ăn xin, bán hàng rong, kẹo kéo, du khách ca hát, tập trung gây mất trật tự chưa được giải quyết triệt để.

Chúng tôi rảo một vòng “phố Tây” và nhận thấy, có rất ít sản phẩm du lịch đặc trưng cho phố đi bộ Bùi Viện. Các mặt hàng lưu niệm chưa đa dạng, phong phú, vắng bóng sản phẩm thủ công truyền thống. “Khách nhất là khách Tây tới đây chủ yếu để ăn chơi nhậu nhẹt thôi. Giờ thì càng nhếch nhác khi có thêm hàng rong, người ăn xin, nhảy múa, hút shisa…”, một người dân cảm thấy băn khoăn.

Theo UBND phường Phạm Ngũ Lão, qua 2 năm hoạt động, tuyến phố đi bộ Bùi Viện đã thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư, mở rộng kinh doanh, đa dạng ngành nghề, thúc đẩy nền kinh tế phát triển; giải quyết, tạo công ăn việc làm cho người lao động và người dân địa phương. Trên toàn tuyến phố đi bộ hiện có 308 cơ sở kinh doanh, chủ yếu gồm: Nhà nghỉ, phòng cho thuê, khách sạn; dịch vụ lữ hành; quần áo, đồ lưu niệm; cửa hàng tiện lợi; nhà hàng, quán ăn, quán cà phê, quán bar, quán bia...

Ước tính vào thứ sáu, thứ bảy, chủ nhật hàng tuần tại phố đi bộ đã thu hút từ 1.000 – 1.500 lượt khách và vào các dịp lễ hội có từ 4.000 – 5.000 lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan, mua sắm, sử dụng các sản phẩm, dịch vụ du lịch tại đây. Theo ước tính của Chi cục Thuế quận 1, doanh thu tại các cơ sở kinh doanh tuyến phố Bùi Viện tăng từ 30% đến 50% so với các ngày trong tuần thời điểm trước khi triển khai thành phố đi bộ.

Tuy nhiên, mặt trái của nó cũng đang làm đau đầu lãnh đạo chính quyền địa phương. Vì lợi ích kinh tế trước mắt, nhiều doanh nghiệp bất chấp để vi phạm, sẵn sàng đóng phạt rồi tiếp tục tái phạm. Lực lượng chức năng của phường thường xuyên kiểm tra kiểm soát đối với các cơ sở kinh doanh, đặc biệt chú trọng kiểm tra, kiểm soát xử lý về độ ồn, kiểm tra xử lý đối với các cơ sở kinh doanh có sử dụng shisa, bóng cười.

Trong 2 năm kể từ khi thành lập, UBND phường đã xử phạt 167 trường hợp có hành vi lần chiếm lòng, lề đường kinh doanh buôn bán với tổng số tiền phạt trên 348 triệu đồng. Riêng 9 tháng đầu năm 2019, chính quyền địa phương lập biên bản xử phạt 49 trường hợp với số tiền 63 triệu đồng, tạm giữ 61 bình khí N2O, 45 bình shisha, 3 bịch bóng cao su...

“Cái khó là khi doanh nghiệp vi phạm bị xử phạt nhiều nhưng theo quy định hiện hành thì không rút giấy phép kinh doanh của họ được”, ông Cao Hồng Việt, Phó Chủ tịch UBND phường Phạm Ngũ Lão, quận 1 cho biết.

Cũng theo ông Việt, lực lượng giữ gìn ANTT, an toàn giao thông tại phố đi bộ Bùi Viện còn thiếu, không đủ để kiểm soát, xử lý xuyên suốt trong thời gian tổ chức phố đi bộ Bùi Viện. Hiện cán bộ phụ trách xử lý trật tự đô thị chỉ có 5 người, chia 2 ca sáng và tối phối hợp với lực lượng chức năng khác lập lại trật tự, nhưng khi lực lượng đi qua thì chủ quán lại bày bàn ghế ra đường cho khách ngồi.

Khi lập biên bản những chủ quán vi phạm thì xảy ra tình trạng cự cãi, chống đối của những người say xỉn. Vào thứ bảy và chủ nhật hàng tuần vẫn duy trì lực lượng gồm Công an, dân quân, bảo vệ dân phòng, cán bộ công chức phường trực chốt, tuần tra đảm bảo ANTT tại phố đi bộ Bùi Viện thời gian từ 19 giờ đến 2 giờ. Còn vào các ngày trong tuần, lực lượng chỉ tuần tra đến 22 giờ, do đó việc lấn chiếm lòng đường bày bàn ghế cho khách ngồi thường diễn ra sau thời gian này.

Để tổ chức quản lý, đảm bảo ANTT tại phố đi bộ Bùi Viện, lãnh đạo UBND Phạm Ngũ Lão cho biết đã đề nghị UBND quận xem xét cho thành lập Ban Quản lý Phố đi bộ Bùi Viện; thành lập đội phản ứng nhanh để xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình hoạt động của phố đi bộ…

Nguyễn Cảnh