Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino nắng nóng năm nay ở nước ta bắt đầu sớm. Ngay từ đầu năm 2019, nắng nóng đã xảy ra ở Nam bộ. Từ ngày 19-4 đến nay ở Bắc bộ và các tỉnh Trung bộ đã xảy ra nắng nóng diện rộng, với nhiệt độ cao nhất trong ngày từ 36-39 độ C, ở các tỉnh miền Trung xảy ra nắng nóng gay gắt trên diện rộng với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 37-40 độ C.

Hà Nội có thể sớm đón đợt nắng nóng kỷ lục trong hè 2019.

Một số nơi còn có nhiệt độ trên 41 độ C như: Mường La (Sơn La) 42 độ C, Phù Yên (Sơn La) 41,7 độ C, Hòa Bình 41,1 độ C (cao hơn mức kỷ lục cũ 40,5 độ C đã quan trắc được vào năm 2016), Con Cuông (Nghệ An) 42,0 độ C độ, Quỳ Châu (Nghệ An) 41,3 độ C, Tương Dương (Nghệ An) 42 độ C, Tây Hiếu (Nghệ An) 42,2 độ C, Đô Lương (Nghệ An) 41,5 độ C, Hương Khê (Hà Tĩnh) 43,4 độ C (cao nhất từ trước đến nay ở Việt Nam), Tuyên Hóa (Quảng Bình) 43 độ C (cao hơn mức kỷ lục cũ 41,4 độ C đã quan trắc được vào năm 2007).

Hiện nay, nắng nóng diện rộng vẫn đang xảy ra ở các khu vực trên phạm vi cả nước. Đợt nắng nóng này còn kéo dài đến khoảng ngày 28-4-2019 ở Trung bộ, Nam bộ. Khu Tây Bắc, vùng núi Bắc Trung bộ và Trung Trung bộ có nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ C, có nơi trên 40 độ C.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, nhiệt độ trung bình từ đầu tháng 4-2019 đến nay ở hầu khắp Bắc bộ cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) từ 2-3 độ C. Đặc biệt, các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên - Huế cao hơn TBNN từ 3-4 độ C. Cũng trong tháng 4-2019, nhiệt độ trung bình ở một số nơi tăng cao kỷ lục so với trung bình.

Tại Hà Nội, nhiệt độ trung bình tháng 4 khoảng 24 độ C và một số năm nóng đáng kể trước đây như năm 2003 có nhiệt độ trung bình vượt TBNN 2,2 độ C, năm 2012 vượt 2,4 độ C, năm 2015 vượt 3,1 độ C và năm nay đã vượt 3,3 độ C ở trạm Láng, 3 độ C ở trạm Hà Đông.

Nhiệt độ trung bình ở Vinh đã vượt TBNN trong tháng 4 đến 4,1 độ C. “Như vậy có thể thấy nền nhiệt trên các khu vực trong tháng 4 đều có cao hơn so với TBNN, đặc biệt là ở Trung bộ”- Trung tâm DBKTTV quốc gia nhận định.

Trong đợt nắng nóng này có rất nhiều trạm ở Bắc bộ và các tỉnh miền Trung có nhiệt độ cao nhất vượt mức đã từng quan trắc được trong tháng 4. Chẳng hạn, nhiệt độ cao nhất ngày 20-4-2019 ở Hà Nội là 38,9 độ C, so sánh trong tháng 4 thì đây là kỷ lục mới, vượt mức 38,5 độ C (cao nhất trong 100 năm qua ở Hà Nội vào tháng 4); Phù Yên (Sơn La) 41,7 độ C vượt mức kỷ lục đã xuất hiện vào tháng 4-1984; Yên Châu (Sơn La) 41,4 độ C, vượt mức kỷ lục 40,4 độ C vào tháng 4-1984. Đặc biệt, tại Hương Khê (Hà Tĩnh) nhiệt độ cao nhất ngày 20-4-2019 lên tới 43,4 độ C là mức nhiệt cao nhất trong lịch sử nhiệt độ đo được ở Việt Nam từ trước đến nay.

Nguyên nhân chính của sự kiện này là do kết hợp tác động của El Nino, xu thế nóng lên toàn cầu (trong đó có Việt Nam), nền nhiệt độ cao vào tháng 4-2019, hiệu ứng đô thị và thay đổi mặt đệm khu vực trạm quan trắc.

Trong thời gian tới, nhiệt độ mặt nước biển tiếp tục cao hơn so với TBNN và đang có xu hướng tăng dần. Theo đó, hiện tượng ENSO được dự báo sẽ duy trì trạng thái El Nino yếu từ nay đến khoảng tháng 7, tháng 8 năm 2019. Như vậy, có thể nhận định El Nino năm 2018-2019 có cường độ yếu và không kéo dài. Tác động của El Nino chủ yếu rõ rệt vào nửa đầu năm và không rõ rết vào nửa cuối năm. Do đó nền nhiệt độ trung bình các tháng mùa hè năm nay có xu hướng cao hơn TBNN từ khoảng 0,5-1,0 độ C.

Với nền nhiệt độ được dự báo cao hơn TBNN thì nhiệt độ trong các đợt nắng nóng cũng nhiều khả năng đạt mức cao (phổ biến 39-41 độ C) và không ngoại trừ sẽ xuất hiện thêm các kỷ lục mới ở các trạm, tuy nhiên nhiệt độ 43 độ C khó có thể lặp lại. Các đợt nắng nóng còn lại tập trung nhiều trong tháng 5 ở phía Tây Bắc bộ, từ tháng 5-6 ở phía Đông Bắc bộ, từ tháng 4-8 tại khu vực Bắc và Trung Trung bộ.

Giá thực phẩm biến động vì nóng

Những ngày qua, thời tiết Hà Nội nắng nóng, cua đồng, rau xanh hút khách kéo theo giá các mặt hàng này có xu hướng tăng. Qua khảo sát một số chợ như Thành Công, Nghĩa Tân, Mai Động, Hàng Bè…, nếu như cách đây gần 1 tuần, cua đồng được bán ở mức phổ biến 150.000 đồng/kg thì hiện đã lên 170.000 đồng/kg, thậm chí có chợ bán 190.000đ/kg. Một số loại rau, củ khác cũng tăng giá theo như Bắp cải tăng 2.000 đồng, lên 17.000 đồng/kg; su hào tăng 1.000 đồng, lên 6.000 đồng/củ nhỏ và 7.000 đồng/củ to. Dứa xanh, loại quả phù hợp để nấu canh chua, tăng 2.000 đồng, lên 7.000 đồng/quả; dưa chuột tăng từ 12.000 đồng/kg lên 15.000 đồng/kg; cà pháo tăng 3.000 đồng/kg; giá vịt và ngan tăng 3.000 đồng lên lần lượt mức 60.000 đồng/kg và 75.000 đồng/kg; thịt bò nhích giá nhẹ, được bán phổ biến là 240.000-270.000 đồng/kg. Giá thịt lợn cũng nhích nhẹ.

Đặng Nhật