Công viên, quán cà phê, các ngã tư đèn xanh đèn đỏ… thậm chí cả Quảng trường trung tâm thành phố đều xuất hiện người lang thang, ăn xin, tạo cảnh tượng nhếch nhác ở TP Vinh. Tình trạng ra ngõ gặp ăn xin không phải là câu chuyện mới tại TP Vinh mà là tình trạng chung của nhiều tỉnh. Tại các đền chùa, chợ, điểm du lịch, người lang thang, ăn xin cũng gây phiền lòng du khách, làm mất mỹ quan, mất an ninh trật tự… Học tập mô hình của TP Đà Nẵng, ngày 16/6/2011, UBND TP Vinh xây dựng Đề án “Giải quyết tình trạng người lang thang xin ăn, xin tiền trên địa bàn TP Vinh” nhằm từng bước hạn chế, tiến đến dẹp bỏ tình trạng người lang thang xin ăn, xin tiền trên địa bàn.

Vị trí được khảo sát để xây dựng nhà cộng đồng được đặt trong khuôn viên Trung tâm GDLĐXH TP Vinh. Ngôi nhà bê tông vững chãi nhanh chóng được xây dựng với kế hoạch tiếp nhận nuôi dưỡng, chăm sóc cho khoảng 20 đối tượng đặc thù như: trẻ em mồ côi, người già cô đơn, người tàn tật nặng không nơi nương tựa… Đây cũng là đề án được nhân dân và các cấp, các ngành trông đợi. Năm 2012, dãy nhà xây dựng xong nhưng lại không được sử dụng, Trung tâm GDLĐXH TP Vinh xin mượn vì đơn vị đang thiếu cơ sở vật chất cho hoạt động khám chữa bệnh các học viên cai nghiện tại trung tâm.
Ngôi nhà cộng đồng được xây dựng nhưng người lang thang vẫn... lang thang.

Ông Nguyễn Xuân Toàn, Giám đốc Trung tâm GDLĐXH TP Vinh cho biết, khi về tiếp nhận công tác tại đây thấy dãy nhà không được sử dụng, trong khi trung tâm đang thiếu phòng hoạt động nên đã xin UBND thành phố được mượn để sử dụng cho hoạt động chăm sóc những đối tượng nghiện ma túy nhiễm HIV/AIDS. “Về mặt khách quan mà nói đặt dãy nhà cộng đồng chăm sóc cho những người lang thang trong thành phố tại khuôn viên Trung tâm thì hoàn toàn không hợp lý. Ở chỗ đặc điểm của những đối tượng này hoàn toàn khác nhau về mặt phạm trù xã hội. Một bên đối tượng liên quan đến tệ nạn xã hội, một bên đối tượng liên quan đến bảo trợ xã hội. Đối tượng nghiện thì quản lý 24/24, còn đối tượng xã hội thì không quản lý họ được…”. Ngoài ra theo ông Toàn thì nếu như chia đất cho đối tượng lang thang cùng về đây thì trung tâm sẽ thiếu đất sản xuất và chữa trị cho đối tượng nghiện ma túy. Theo ông Toàn thì hai đối tượng này phải cách ly nhau, không thể trong một khuôn viên như vậy…

Phó phòng LĐ-TB&XH TP Vinh - bà Dương Thị Vân Hạnh cho biết: “Dãy nhà cộng đồng đã xây dựng trước khi có đề án, tỉnh yêu cầu phải xây dựng bờ rào biệt lập với Trung tâm GDLĐXH thì tỉnh sẽ bổ sung chức năng nhiệm vụ cho trung tâm. Sau khi khảo sát thì không thực hiện được nội dung mà tỉnh yêu cầu do vướng quy hoạch ban đầu, không có kinh phí để điều chỉnh quy hoạch nên không bổ sung chức năng và nhiệm vụ cho trung tâm và ngôi nhà được trung tâm mượn cho hoạt động cai nghiện...”. Đề án không thực hiện được, nên người lang thang, ăn xin xuất hiện trên thành phố ở nhiều địa điểm khác nhau. Có những đối tượng chuyên lợi dụng để làm bảo kê, chăn dắt đối tượng xin ăn, xin tiền… đây là điều trăn trở của những người dân thành phố khi đề án ngưng lại giữa chừng.

Một đề án được trông đợi, nhiều người lang thang vẫn đang phải nay đây mai đó và không ít người bị kẻ xấu lợi dụng. Để đề án tiếp tục được thực hiện thì cần sự vào cuộc của nhiều đơn vị, cấp ngành và lãnh đạo địa phương quan tâm chỉ đạo sát sao quyết liệt hơn nữa.

Tân Nghệ