Ngôi nhà tranh chấp số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng.

Ngày 25/12/2006, TAND quận Lê Chân, TP Hải Phòng ra quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự giữa nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Kim (48 tuổi, quốc tịch Anh, hộ chiếu số 034926561, tạm trú tại số 1, ngõ 42 Hai Bà Trưng, quận Lê Chân, TP Hải Phòng) và bị đơn - ông Đinh Bá Long (48 tuổi, quốc tịch Việt Nam, ĐKHKTT, số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng, quận Lê Chân, TP Hải Phòng).

Việc xác định quyền sử dụng hay sở hữu số nhà 43 tầng 1 Hai Bà Trưng cần đợi kết quả trả lời của Sở Xây dựng. Còn vụ án có dấu hiệu giả mạo giấy tờ hay không cần đợi kết luận điều tra của cơ quan chức năng.

Tuy nhiên, cho đến nay, sự việc vẫn chưa được làm rõ bởi các cơ quan chức năng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, gây khó cho các đương sự và quyền lợi hợp pháp của họ.

Dấu hiệu giả mạo giấy tờ

Ông Đinh Bá Long và bà Nguyễn Thị Kim kết hôn với nhau từ năm 1979. Đến năm 1984, hai vợ chồng có với nhau 2 người con là Đinh Thị Ngọc Điệp (SN 1980) và Đinh Bá Hoàng (SN 1984).

Từ khi lấy nhau, ông Long, bà Kim không có nhà ở riêng và cùng chung sống tại gia đình bà Nguyễn Thị Dần (mẹ đẻ bà Nguyễn Thị Kim) tại số nhà 1/42 Hai Bà Trưng, quận Lê Chân, Hải Phòng.

Năm 1989, bà Kim sang Anh định cư và đến năm 1991, bà Kim trở về Việt Nam làm thủ tục bảo lãnh 2 người con sang nước ngoài. Cũng trong năm này, bà Kim đã bỏ ra 32,5 cây vàng hỏa hồng căn nhà số 43 tầng 1 (Hai Bà Trưng, Hải Phòng) để tạo điều kiện cho ông Đinh Bá Long phụng dưỡng mẹ vợ. Trong hợp đồng thuê nhà mang tên cụ Nguyễn Thị Dần và ông Đinh Bá Long.

Năm 2003, theo cơ chế bán hoá giá nhà của Nhà nước, bà Nguyễn Thị Kim đã gửi thêm tiền về cho ông Đinh Bá Long mua lại căn nhà trên và thỏa thuận cả mẹ cùng chồng đồng đứng tên sở hữu.

Năm 2004, cụ Nguyễn Thị Dần mất, bà Nguyễn Thị Kim trở về Việt Nam làm đám tang cho mẹ và có ý định đưa chồng sang đoàn tụ gia đình tại nước Anh. Nhưng ông Đinh Bá Long không đồng ý vì đã chung sống với một người khác và sinh con riêng.

Bà Nguyễn Thị Kim đành làm thủ tục xin ly hôn và giải quyết tài sản. Lúc này, bà Kim mới vỡ lẽ, chủ ngôi nhà số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng là do ông Đinh Bá Long đứng tên chứ không phải mẹ đẻ mình. Bà Nguyễn Thị Kim đã làm đơn đến chính quyền, cơ quan chức năng TP Hải Phòng, xin được làm rõ sự thật và đòi quyền lợi chính đáng cho gia đình.

Theo tài liệu của TAND quận Lê Chân, từ năm 2003, khi thanh lý ngôi nhà số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng, người đứng tên là ông Đinh Bá Long được Sở Xây dựng Hải Phòng làm thủ tục, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.

Để có giấy chứng nhận này, cụ Nguyễn Thị Dần (mẹ bà Kim) cùng 2 cháu là Đinh Thị Ngọc Điệp và Đinh Bá Hoàng (con bà Kim) có đơn đề nghị UBND TP Hải Phòng, Sở Xây dựng Hải Phòng, Công ty Kinh doanh nhà cửa, UBND phường Mê Linh... tự nguyện để "con trai" làm chủ hợp đồng đứng tên thuê nhà và "không hề có thắc mắc gì".

Đơn đề nghị này đã được UBND phường Mê Linh xác nhận cùng đầy đủ chữ ký của cụ Dần và 2 cháu Điệp, Hoàng ghi ngày 15/11/2003. Thực tế, cụ Nguyễn Thị Dần không hề biết chữ, nhưng lại có chữ ký.

Hơn thế, trong thời gian này, 2 cháu Đinh Thị Ngọc Điệp và Đinh Bá Hoàng không có mặt tại Việt Nam. Điều lạ là tại sao Phó Chủ tịch UBND phường Mê Linh vẫn ký xác nhận cho ông Đinh Bá Long như một thủ tục hợp pháp?

Tại biên bản làm việc ngày 29/11/2006 do UBND quận Lê Chân đứng ra tổ chức cuộc họp gồm các thành viên: UBND phường An Biên, Thanh tra quận Lê Chân, đại diện các phòng chức năng của Sở Xây dựng, Công an phường An Biên và đại diện HĐND quận Lê Chân... đã kết luận: Trong đơn đề nghị người đứng tên căn nhà số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng đã có dấu hiệu giả mạo giấy tờ, thủ tục, cần phải được xem xét lại.

Lý do: Cụ Nguyễn Thị Dần xác định không biết chữ nhưng lại có chữ ký là không đúng sự thật. Cháu Điệp và Hoàng năm 2003 không có mặt tại Việt Nam cũng không thể ký tên trong đơn đề nghị.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch UBND phường Mê Linh (nay là phường An Biên) Nguyễn Đức Hoài, xác định không phải là chữ ký của mình xác nhận trong đơn. Cuộc họp còn đề nghị các cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ toàn bộ những thủ tục nói trên. Như vậy, đã có dấu hiệu làm giả mạo giấy tờ nên Toà án nhân dân quận Lê Chân đã ra quyết định tạm đình chỉ vụ án dân sự để điều tra sự thật...

Cơ quan chức năng né tránh?

Tiếp tục tìm hiểu vụ việc trên, một số ý kiến cho rằng bà Nguyễn Thị Kim không có quyền được đòi hỏi quyền lợi chia tài sản ngôi nhà số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng khi ly hôn. Song điều đó không thoả đáng, bởi bà Kim đã chứng minh số tiền mua căn nhà này và yêu cầu mẹ đẻ cùng chồng là người đồng sở hữu. Nếu không có sự "lật ngược" của ông Đinh Bá Long thì có lẽ không đến cơ sự như hiện nay.

Bởi vậy, trong quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự của TAND quận Lê Chân ngày 25/12/2006 đưa ra lý do: Cần có kết quả trả lời của Sở Xây dựng Hải Phòng, xác định người có quyền sử dụng hay sở hữu căn nhà mà bà Nguyễn Thị Kim khiếu kiện.

Cùng với đó, bà Kim trở về Việt Nam trong thời gian 6 tháng từng nhiều lần làm việc với các phòng chức năng của Sở Xây dựng song đều bị từ chối. Chỉ đến khi TAND quận Lê Chân có công văn yêu cầu Sở Xây dựng xác định quyền sử dụng và sở hữu hợp pháp ngôi nhà trên thì lúc đó Sở mới có công văn trả lời.

Tại Công văn số 143/CV-SXD ngày 8/2/2007, Sở Xây dựng Hải Phòng gửi TAND quận Lê Chân nêu rõ: "Việc Sở Xây dựng cấp giấy chứng nhận sở hữu nhà số 43 tầng 1 Hai Bà Trưng đứng tên một mình ông Đinh Bá Long là căn cứ vào đơn đề nghị ngày 15/11/2003, thể hiện ý chí của các thành viên có tên trong hợp đồng thuê nhà và đã được UBND phường An Biên xác nhận ngày 17/11/2003 đồng ý cho ông Long đứng tên quyền sở hữu nhà.

Việc cấp giấy chứng nhận sở hữu ngôi nhà trên là đúng pháp luật và phù hợp với quy định hiện hành. Còn TAND quận Lê Chân sau khi xem xét nội dung vụ việc, thu thập chứng cứ có liên quan làm thay đổi nội dung về quyền và nghĩa vụ các bên có liên quan đến việc sở hữu ngôi nhà thì Sở Xây dựng sẽ căn cứ vào bản án xét xử của TAND quận Lê Chân để thực hiện...".

Trước đó, tại biên bản cuộc họp ngày 29/11/2006 do UBND quận Lê Chân đứng ra tổ chức đã xác định hồ sơ có dấu hiệu giả mạo nên Sở Xây dựng cùng các ngành chức năng có trách nhiệm kiểm tra xem xét lại. Thế nhưng, Sở Xây dựng vẫn gửi công văn cho TAND quận Lê Chân "coi như tự xem xét" để Sở "thực hiện" theo.

Rõ ràng, làm việc theo cách "không có đầu thì không có cuối", ngành nọ đùn đẩy trách nhiệm cho ngành kia khiến cho nguyện vọng chính đáng thỏa thuận ly hôn giữa bà Nguyễn Thị Kim và ông Đinh Bá Long không giải quyết được; xử lý phân chia tài sản cũng khó chính xác, đúng quy định của pháp luật

Nhóm PV MDH