Theo kết luận, rất nhiều sai phạm đã được phát hiện, trong đó có những sai phạm ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thi cũng như chất lượng công chức được tuyển dụng. Do đó, Bộ Nội vụ đã kiến nghị đổi mới cách thi công chức và xây dựng chế tài xử lý đối với các vi phạm, tránh tình trạng tiêu cực trong các kỳ thi vốn "tai tiếng" này.

Kết luận của Bộ Nội vụ cho biết: Trong giai đoạn kể từ 1/8/2011 đến 31/8/2014, Bộ Công thương và 9 tổ chức đã thực hiện 16 kỳ thi tuyển dụng công chức. Bộ Nội vụ đã vạch ra 8 vi phạm trong các kỳ thi này. Cụ thể, Bộ Công thương hướng dẫn cách xác định người trúng tuyển trong 3 kỳ thi có nội dung không đúng quy định tại Nghị định 24; có 2 kỳ thi quy định điều kiện dự tuyển về loại hình đào tạo không đúng quy định tại Thông tư 05 của Bộ Nội vụ; kế hoạch tuyển dụng của 2 kỳ thi không nêu đầy đủ các nội dung theo quy định của Thông tư 13. Hội đồng tuyển dụng của 7 kỳ thi không đảm bảo về số lượng và thành phần theo quy định, thời điểm thành lập hội đồng tuyển dụng của 5 kỳ thi không đúng quy định của Thông tư 13, 7 kỳ thi không thành lập ban giám sát kỳ thi...

Về trình tự, thủ tục tuyển dụng, về cơ bản Bộ Công thương và các tổ chức thuộc Bộ đã thực hiện theo quy định. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn có một số vi phạm. Thông báo tuyển dụng của 11 kỳ thi thiếu nội dung, 6 kỳ thi không được thông báo công khai trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Thời hạn tiếp nhận hồ sơ dự tuyển của 4 kỳ thi không đúng quy định, một số hồ sơ dự tuyển của 7 kỳ thi tại thời điểm thanh tra không đủ thành phần, có 1 trường hợp bằng cấp chuyên môn không phù hợp với vị trí dự tuyển nhưng vẫn được dự thi và trúng tuyển.

Thi tuyển công chức cần sự minh bạch, công bằng. Ảnh chỉ mang tính chất minh họa.

5 kỳ thi không thực hiện quy định về thí sinh ngồi gần nhau không được sử dụng đề thi giống nhau. 3 đề thi không có thang điểm chi tiết, 2 đề thi dự phòng không có thang điểm và đáp án, một số câu trong đáp án không sát với câu hỏi hoặc không chính xác, đề thi môn nghiệp vụ chuyên ngành thi viết bằng tiếng Anh không xây dựng thang điểm 100, không đúng với quy định của Nghị định 24. 5 kỳ thi không cung cấp được một số biên bản trong quá trình chấm thi, 2 kỳ thi không thể hiện việc mỗi bài thi được 2 thành viên chấm điểm. Việc chấm một số bài thi môn kiến thức chung, môn nghiệp vụ, ngoại ngữ và tin học chưa sát với đáp án, việc tổng hợp điểm một số bài thi chưa chính xác. Việc chấm điểm bài thi trắc nghiệm môn nghiệp vụ chuyên ngành chưa thống nhất trong 6 kỳ thi...

Chủ tịch Hội đồng thi tuyển năm 2013 của Bộ Công thương không thành lập Ban phúc khảo nhưng vẫn tổ chức chấm phúc khảo đối với bài thi của thí sinh có đơn. 10 kỳ thi có hình thức vừa thi vấn đáp vừa thi trắc nghiệm nên cách xác định người trúng tuyển không đúng quy định. Kỳ thi tuyển công chức năm 2011 do Cục Quản lý Cạnh tranh tổ chức không lập danh sách và không thông báo công khai kết quả thi tuyển và dự kiến người trúng tuyển. Kỳ thi năm 2013 do Cục Quản lý thị trường tổ chức có thông báo công khai kết quả thi, nhưng lại không có dự kiến người trúng tuyển.

Đề nghị ứng dụng CNTT trong tuyển dụng công chức

Nhằm tránh những tiêu cực trong tuyển dụng công chức, thanh tra Bộ Nội vụ đã đề xuất Bộ trưởng Bộ Nội vụ nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền xem xét đổi mới phương thức tuyển dụng. Trước mắt đề nghị Chính phủ, Thủ tướng cho phép ứng dụng CNTT vào thi tuyển trong tất cả các bộ, ngành và 5 thành phố trực thuộc Trung ương; xây dựng trình Chính phủ quy định chế tài xử lý đối với các trường hợp vi phạm về tuyển dụng công chức, viên chức.

Kết quả kiểm tra hồ sơ, tài liệu kỳ thi do Cục Quản lý thị trường tổ chức cho thấy đề thi, đáp án được để trong phong bì, có dấu niêm phong theo quy định. Tuy nhiên, theo văn bản của Cục An ninh kinh tế tổng hợp (Bộ Công an) gửi Trưởng đoàn thanh tra nhận thấy kỳ thi tuyển dụng này không đảm bảo đầy đủ các nguyên tắc tuyển dụng theo Luật Cán bộ, công chức. Việc điều chỉnh chỉ tiêu tuyển dụng sau khi đã có kết quả thi tuyển cũng là sai quy định.

Việc tiếp nhận những trường hợp đặc biệt trong tuyển dụng cũng được chỉ ra vi phạm khi có 7 trường hợp không thành lập hội đồng kiểm tra, sát hạch; 1 hội đồng kiểm tra, sát hạch chưa đúng quy định về số lượng thành viên; biên bản kiểm tra chưa thể hiện nội dung sát hạch về trình độ hiểu biết chung và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của người được đề nghị tiếp nhận. Có 21 trường hợp sau khi đã tiếp nhận mới gửi văn bản để lấy ý kiến thống nhất của Bộ Nội vụ về việc tuyển dụng, xếp ngạch lương và 8 trường hợp không có văn bản thống nhất với Bộ Nội vụ trước khi tiếp nhận.

Trước tình hình này, thanh tra Bộ Nội vụ đã kiến nghị xem xét không công nhận kết quả kỳ thi năm 2013 của Cục Quản lý thị trường. Đề nghị Bộ Công thương thành lập Hội đồng để kiểm tra, đánh giá những công chức được tuyển qua các kỳ thi không đúng quy đinh; thu hồi quyết định tuyển dụng đối với những người không đáp ứng điều kiện, thông báo cho Bộ Nội vụ kết quả trong tháng 3/2015. Bộ Nội vụ cũng đề nghị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đối với các vi phạm đã được kết luận.

Vũ Hân