Đó là tín hiệu đáng mừng, thế nhưng đằng sau những nét khởi sắc đó còn nhiều vấn đề cần được quan tâm từ công tác quản lý, khai thác, cung cấp dịch vụ và đảm bảo an ninh du lịch đối với du khách.

Từ những sai phạm đã phát hiện và xử lý

Theo Sở Du lịch Khánh Hòa, 5 tháng đầu năm nay địa phương này đã đón 1,6 triệu lượt du khách lưu trú, so với cùng kỳ năm ngoái tăng 14,3%, trong đó du khách quốc tế đạt 446.236 lượt, nhiều nhất là du khách Trung Quốc (TQ) chiếm gần 40%, tăng 4,8 lần so với cùng kỳ năm ngoái và đứng đầu top 10 khách quốc tế đến Nha Trang. Đến các danh thắng di tích Tháp Bà Ponagar, Hòn Chồng, Thủy cung Trí Nguyên, chùa Long Sơn... rất dễ dàng nhìn thấy những đoàn khách TQ đi tham quan.

Để thu hút được số lượt khách nêu trên, không riêng cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, doanh nghiệp chuyên ngành vận tải, du lịch, mà nhiều cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp tích cực, thế nhưng trong tháng 4-2016, đoàn kiểm tra liên ngành Khánh Hòa đã phát hiện và xử lý nhiều sai phạm trong hoạt động kinh doanh du lịch.

Nổi cộm nhất là trường hợp Công ty TNHH Fit Good International Travel ở phường Lộc Thọ, TP Nha Trang đã bị xử phạt 45 triệu đồng về hành vi kinh doanh lữ hành (KDLH) trái phép. Một cá nhân khác là ông Li Ming, 57 tuổi, quốc tịch TQ, cũng bị xử phạt 20 triệu đồng về hành vi nêu trên và bị hủy thị thực, rút ngắn thời gian tạm trú tại Việt Nam.

Nghiêm trọng hơn nữa là cơ sở Kỳ Nam Hưng thuộc Công ty TNHH Thương mại – du lịch Đàm Long có trụ sở giao dịch tại TP Nha Trang chỉ đón tiếp, phục vụ du khách TQ và giao dịch Nhân dân tệ nên bị xử phạt 20 triệu đồng, 7 người nước ngoài có mối quan hệ liên kết kinh doanh với doanh nghiệp này bị rút ngắn thời gian tạm trú tại Việt Nam.

Ngoài ra, Sở Du lịch Khánh Hòa cũng đã xử phạt 49,5 triệu đồng đối với 5 doanh nghiệp về hành vi kinh doanh đại lý lữ hành không có hợp đồng hợp lệ và sử dụng hướng dẫn viên (HDV) du lịch không có thẻ hành nghề. 4 người nước ngoài vi phạm về an ninh trật tự  đã bị xử phạt hành chính 40 triệu đồng và buộc xuất cảnh ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Đến những bất cập cần chấn chỉnh

Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh chỉ có công suất thiết kế mỗi năm 1,5 triệu lượt khách, nhưng 5 tháng đầu năm 2016 đã đón hơn 1,8 triệu lượt khách. Theo bà Phan Thanh Trúc – Phó Giám đốc Sở Du lịch Khánh Hòa, số lượng du khách TQ đến Nha Trang tăng nhanh đã phát sinh một số bất cập trong quản lý hoạt động du lịch.

Thực tế đã có nhiều trường hợp KDLH trái phép, thường xuyên thay đổi người quản lý, chưa chấp hành đúng và đầy đủ quy định pháp luật, thậm chí chưa có giấy phép KDLH nhưng vẫn tự khai thác, chuyển nhượng tour du lịch cho người nước ngoài, một số doanh nghiệp KDLH chỉ cung cấp danh sách du khách chứ không chuyển giao hộ chiếu cho cơ sở đăng ký lưu trú...

Ông Nguyễn Sỹ Khánh – Phó Chủ tịch UBND TP Nha Trang, nhìn nhận đã có hiện tượng một số cơ sở dịch vụ lấy cớ thiếu nhân viên nên từ chối du khách trong nước để phục vụ du khách TQ.

Đến thời điểm này, tại Khánh Hòa có 27 doanh nghiệp KDLH phục vụ khách TQ, cao gấp 4 lần so với số doanh nghiệp KDLH phục vụ du khách Nga đang đứng thứ 2 về số lượt người đến Nha Trang, trong khi đó ở Khánh Hòa chỉ có 11 người đủ điều kiện làm HDV du khách TQ, nên nhiều doanh nghiệp sử dụng người ngoại tỉnh và người nước ngoài làm HDV trái phép.

Đáng quan ngại hơn khi một số người TQ làm HDV du lịch trái phép cho các tour du lịch đến từ TQ, nhưng khi cơ quan chức trách tiếp cận thì họ “hóa thân” thành... du khách. Tệ hại hơn nữa là một số nhà hàng, khách sạn do người Việt đăng ký kinh doanh nhưng người TQ quản lý, điều hành, nghĩa là người TQ tổ chức kinh doanh mà không cần xin giấy phép đầu tư hay thành lập doanh nghiệp. Ngược lại, nhiều cơ sở lưu trú thật sự vất vả, mỏi mệt khi du khách TQ đưa ra nhiều yêu cầu nhưng luôn đòi giảm giá và thường gây phiền hà với du khách nước khác.

Du khách Trung Quốc đến Nha Trang tăng nhanh trong thời gian gần đây.

Tại sân bay Cam Ranh vào sáng ngày 5-5 vừa qua, nhân viên an ninh phát hiện nữ du khách TQ - bà Yan Fengge trộm cắp điện thoại iPhone 4 của người đồng hương Zhao Jin Bo. Trước đó vào tối 2-5, một du khách TQ bất chấp hướng dẫn của nhân viên an ninh khi làm thủ tục lên chuyến bay VN718, cố tình xô đẩy, chen lấn, lớn tiếng gây sự...

Để giải quyết những vướng vấp, tồn tại và tăng cường công tác quản lý nhà nước về du lịch. Phó Chủ tịch Trần Sơn Hải chỉ đạo ngoài việc tăng cường thanh – kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động KDLH, việc sử dụng HDV du lịch không đúng quy định, kiên quyết xử lý nghiêm minh mọi hành vi sai phạm, Sở Du lịch Khánh Hòa tập trung nghiên cứu, tham mưu, kiến nghị điều chỉnh các quy định không phù hợp và đề xuất các giải pháp giải quyết những bất cập để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh du lịch và dịch vụ, đặc biệt là KDLH, HDV du lịch quốc tế...

Trong văn bản mới đây của Tổng cục Du lịch gửi UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Gần đây người Trung Quốc vào Việt Nam với mục đích du lịch nhưng kinh doanh trái phép; núp bóng tư cách pháp nhân của doanh nghiệp Việt Nam để kinh doanh du lịch; sử dụng thương hiệu Việt Nam để kinh doanh những các hàng hóa, dịch vụ kém chất lượng của Trung Quốc. Những vụ việc trên diễn ra ngay càng nhiều và diễn biến phức tạp, có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng hình ảnh điểm đến Nha Trang nói riêng và Việt Nam nói chung”.

Theo đó, Tổng cục Du lịch đã đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo triển khai một số biện pháp thanh – kiểm tra để chấn chỉnh, xử lý vi phạm trong hoạt động du lịch; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực du lịch, đặc biệt là HDV du lịch phục vụ du khách nói chung và khách Trung Quốc nói riêng. Trong thời gian tới Tổng cục Du lịch sẽ thành lập đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra hoạt động KDLH đón khách Trung Quốc tại Khánh Hòa.

Hữu Toàn