Dịch sốt xuất huyết đặc biệt tăng mạnh và diễn biến rất phức tạp trên nhiều tỉnh thành cả nước kể từ đầu tháng 9 đến nay. Theo Bộ Y tế thì nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết là do loại muỗi vằn truyền bệnh, muốn triệt tiêu bệnh thì phải cắt được dây truyền trung gian truyền bệnh này.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, mặc dù ngành Y tế đã có những khuyến cáo phòng bệnh nhưng tình trạng ứ đọng rác, ao tù nước đọng, cống rãnh chưa được khơi thông, lưu cữu nước bẩn vẫn diễn ra. Đây là nguyên nhân cho loài muỗi vằn sinh sôi và phát triển, tăng nguy cơ truyền bệnh sốt xuất huyết trên diện rộng.

Nhiều nơi vẫn còn thờ ơ với dịch

Giữa tháng 9, khi cả thành phố Hà Nội vẫn đang phải đương đầu với dịch sốt xuất huyết, chúng tôi quay trở lại khu Triều Khúc, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, nơi từng là ổ dịch sốt xuất huyết đầu tiên của Hà Nội khi có 323 ca mắc. Quanh khu Triều Khúc có rất nhiều ao, đây chính là nơi có nguồn nước lưu cữu và cũng là nơi muỗi thường tìm đến trú ngụ.

Đi sâu vào trong xóm Cầu, đập vào mắt chúng tôi là một đường cống lộ thiên ngay cạnh đường đi do nước thải của các hộ dân xả ra. Đường cống này chứa nước đen kịt, ruồi muỗi bay sát mặt đất. Vào sâu trong là khu cánh đồng, nơi tập kết đủ loại lông gà, lông vịt, phế liệu của người dân. Người dân ở đây làm nghề đồng nát, buôn bán lông gà lông vịt nên chuyện sống chung với ô nhiễm là thường ngày ở huyện. Khi đến đây chúng tôi vẫn thấy người dân ngồi sắp xếp lông gà bình thường, ngay cạnh mương nước thải.

Mặc dù đây từng là ổ dịch sốt xuất huyết, nhưng việc buôn bán đồng nát, lông gà lông vịt gây ô nhiễm môi trường đang là mối nguy cơ đe dọa đến sức khỏe của người dân. Bởi không ai dám chắc, dịch không tái bùng phát trở lại nếu người dân không giữ gìn vệ sinh, phát quang bụi rậm, diệt muỗi, bọ gậy...

Trở lại một số khu dân cư nằm trên địa bàn quận Thanh Xuân, cũng từng là ổ dịch lớn nhất của Hà Nội mới thấy, nhiều người dân vẫn còn rất thờ ơ với dịch. Đường Nguyễn Quý Đức đi vào khu tập thể Thanh Xuân Bắc la liệt hàng quán vỉa hè, tràn ra đường với vô số rác thải, phế thải ruồi muỗi bay đậu. Con đường này lổn nhổn đất đá, nước đọng, rác đọng rất mất vệ sinh môi trường. Trước dịch sốt xuất huyết đã bùng phát ở khu vực này, thế nhưng thực khách vẫn ăn uống vô tư, xả rác thải ra môi trường mà chẳng cần quan tâm đến công tác phòng dịch.

Điều dễ nhận thấy khi đến chợ Nghĩa Tân là hệ thống xử lý rác thải như nơi chứa rác, thùng đựng rác công cộng, lò đốt rác, cống thoát nước, biển báo tuyên truyền vệ sinh môi trường… chưa được quan tâm đầu tư. Đường vào chợ nước đọng sau các trận mưa, đặc biệt là khu bán thực phẩm rau, củ quả, tôm, thịt, cá… tàn dư của những loại thực phẩm hỏng, ôi thiu thải ngay ra nền chợ rất mất vệ sinh. Đoạn sông Tô Lịch chạy ven đường Thụy Khuê, nước đọng xanh đen bốc mùi tạo điều kiện cho các loại côn trùng, bọ gậy sinh sôi phát triển...                

Nguy cơ lây lan dịch lớn

Theo ông Nguyễn Hồng Hà, Phó viện trưởng Viện Các bệnh nhiệt đới và Truyền nhiễm quốc gia (CBNĐ&TNQG), tháng 9 là tháng đỉnh của dịch sốt xuất huyết, bằng chứng là số ca nhập viện tiếp tục tăng (trung bình từ 40 đến 50 ca nhập viện/ngày). Với số lượng bệnh nhân quá lớn như hiện nay, bệnh viện đã phải trưng dụng toàn bộ hành lang để cho bệnh nhân điều trị. Tuy nhiên, để tránh quá tải, những ca bị sốt vào Viện khám, bác sĩ cho làm xét nghiệm và kê đơn thuốc để bệnh nhân về nhà điều trị với dặn dò phải ăn uống bình thường, ngày thứ 4 đi khám lại. Nếu ngày thứ 4 khám lại vẫn còn sốt cao, có xuất huyết thì lúc ấy mới vào nhập viện.

Quá tải bệnh nhân sốt xuất huyết tại Viện Các bệnh nhiệt đới và Truyền nhiễm quốc gia (Ảnh: PV).

Cùng với đó là các bệnh viện như Thanh Nhàn, Bạch Mai, BV E, BV Xanh Pôn đang gồng mình cõng lượng bệnh nhân sốt xuất huyết quá tải. Những bệnh viện này cũng phải sử dụng cả hành lang để cho bệnh nhân nằm điều trị và thường là tiếp nhận bệnh nhân vào viện khi bị sốt đến ngày thứ tư.

Theo Thạc sĩ Trần Quốc Tuấn, Trưởng khoa Truyền nhiễm, BV Đống Đa thì từ tháng 9 đến nay, bệnh nhân bị sốt xuất huyết nhập viện tăng đột biến. Diễn biến của bệnh rất phức tạp, nhiều bệnh nhân nhập viện đã ở thể nặng, có dấu hiệu chảy máu, tiểu cầu thấp, suy tuần hoàn, men gan tăng.

Theo ông Hà thì bệnh nhân sốt xuất huyết là người ở Hà Nội vào nhập viện đông nhất. Vì sao Hà Nội lại là một trong những địa phương đứng đầu cả nước về tỷ lệ bệnh nhân bị sốt xuất huyết? Theo ông Hà, nguyên nhân gây dịch là do Hà Nội tập trung đông dân, trong đó dân ngụ cư, sinh viên đông, đây là đối tượng dễ lây bệnh bởi họ sống ở vùng chưa có dịch, sức đề kháng kém nên dễ lây bệnh nếu gặp muỗi truyền bệnh. Đặc biệt Hà Nội là nơi đang có tốc độ đô thị hóa cao, nhiều công trường xây dựng ngổn ngang, bề bộn, ứ đọng nước, rác thải nên muỗi rất dễ đẻ trứng.

Trước tốc độ lây lan bệnh sốt xuất huyết như hiện nay, việc khơi thông cống rãnh, diệt muỗi, bọ gậy, giữ gìn vệ sinh môi trường cần được chính quyền và ngành Y tế các quận, huyện vào cuộc tích cực, chỉ đạo các tổ dân phố phát động người dân thực hiện hàng tuần.

Theo khuyến cáo của bác sĩ, khi thấy sốt cao đột ngột liên tục 2 đến 7 ngày, đau người, xuất huyết (xuất huyết tự nhiên như: Chấm xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, chảy máu nướu răng, xuất huyết tiêu hóa, rong kinh)... người dân nên đến bệnh viện khám và điều trị ngay. Đặc biệt ngày cuối của bệnh diễn biến rất nặng, đặc biệt với bệnh nhân bị sốc Dengue (nhiệt độ tăng cao, bùng xuất huyết ra, tiểu cầu giảm rất nhanh, mức độ chảy máu tăng) nếu không được theo dõi sẽ nguy hiểm đến tính mạng

T.Hằng - N.Hương