Cách đây 20 năm, xã Ngọc Vân cũng giống như bao làng quê bình yên khác. Người dân Ngọc Vân quanh năm gắn bó với con trâu, cái cày, cặm cụi làm ăn. Thế rồi, người phụ nữ tên Nguyễn Thị Ca, 62 tuổi, có biệt danh Ca “già” vốn quê tại tỉnh Bắc Ninh về làm dâu tại thôn Hội Phú, xã Ngọc Vân là lúc mảnh đất Ngọc Vân đổi thay. Ngày ấy, chưa có khái niệm “ma túy” mà chỉ có thuốc phiện. Ca “già” đã mang theo nghề buôn bán thuốc phiện về Ngọc Vân và lôi kéo người dân tham gia vào đường dây buôn bán của thị. Người nông dân Ngọc Vân chân lấm tay bùn, tần tảo làm ăn bỗng lóa mắt  bởi những đồng tiền có được từ ma túy. Họ nhanh chóng lôi kéo cả anh em, họ hàng cùng dính vào con đường tội lỗi. Có những gia đình vội vã giàu lên với cơ ngơi “hoành tráng” nào biệt thự, xe hơi… mà cách đó thời gian ngắn tài sản của họ chẳng có gì ngoài những thửa ruộng, con trâu, cái cày...

Nhìn vào danh sách những người bị bắt giữ, đã bị tử hình và đang thụ án tại các trại giam về tội ma túy từ năm 1996 đến năm 2003 ở xã Ngọc Vân, chúng tôi không khỏi “choáng ngợp”. Nơi đây có những “dòng họ” buôn bán ma túy “nổi tiếng” như  họ Hồ, họ Thân, họ Vũ… Gia đình 4 bố con Hồ Viết Liên, Hồ Viết Trường, Hồ Viết Định, Hồ Viết Trinh ở thôn Hội Phú đều dính án ma túy, trong đó Hồ Viết Trường bị tử hình, Hồ Viết Định đã thụ án hơn 10 năm vừa ra trại, Hồ Viết Trinh hiện đang thụ án tù chung thân. Con dâu ông Hồ Viết Liên là Dương Thị Duyên cũng đang thụ án. Gia đình Thân Nhân Bộ, 55 tuổi, trú tại thôn Đồng Khánh, có em trai, em dâu đều dính án liên quan đến ma túy. Bản thân Thân Nhân Bộ cũng đã bị tử hình. Gia đình Nguyễn Văn Thi ở thôn Hội Phú, cả 2 vợ chồng hiện đang thụ án tại trại giam, để lại đàn con ở với mẹ già…

Trước tình hình phức tạp về ma túy tại xã Ngọc Vân, các cơ quan, ban ngành trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói chung, huyện Tân Yên nói riêng đã sử dụng nhiều biện pháp mạnh trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm về ma túy. Đặc biệt, lực lượng Công an tỉnh, Công an huyện cho đến Công an xã đều nâng cao trách nhiệm, đề ra nhiều kế hoạch, biện pháp nhằm “hạ nhiệt” điểm nóng ma túy Ngọc Vân. Đến nay, tình trạng buôn bán ma túy tại Ngọc Vân đã có nhiều chuyển biến tích cực hơn. Đối tượng phạm tội về ma túy tại Ngọc Vân trong năm 2013 có 8 đối tượng, giảm 6 đối tượng so với năm 2012. Người dân đã dần nâng cao nhận thức, tránh xa con đường tội lỗi, sống và làm ăn theo quy định của pháp luật. 

Lực lượng Công an xuống từng nhà ở xã Ngọc Vân tuyên truyền cho người dân về tác hại của ma túy.

Chúng tôi về xã Ngọc Vân một ngày trời mưa ẩm ướt. Đồng chí Nguyễn Văn Đoan, Trưởng Công an xã Ngọc Vân, người đồng hành trong chuyến công tác với chúng tôi kể chuyện: Ngọc Vân nay đã thay da đổi thịt nhiều. Những tuyến đường dẫn xuống các thôn trước đây mưa gió thế này bùn ngập đến tận gối. Nhưng nay đã lát bê tông sạch sẽ. Đồng chí Đoan dẫn chúng tôi đến thôn Suối Dài - thôn duy nhất trong 24 thôn thuộc xã Ngọc Vân đến thời điểm này chưa có ai bị bắt giữ liên quan đến tội phạm ma túy.

Bác Nguyễn Thế Chương, người từng 5 năm làm Bí thư chi bộ, 2 năm làm Trưởng thôn Suối Dài bảo: “Thôn có 120 hộ với khoảng 500 nhân khẩu. Người dân nơi đây ngoài làm nông nghiệp còn có thêm nghề truyền thống làm gạch ngói thủ công. Vốn tính người dân Suối Dài hay lam hay làm. Cũng từng chứng kiến nhiều gia đình giàu lên rất nhanh nhờ ma túy nhưng cũng “đi nhanh” nên họ biết phân biệt cái đúng, cái sai, không bị lóa mắt trước cám dỗ của đồng tiền. Bên cạnh đó, tại các cuộc họp chi bộ thôn hằng tháng, chúng tôi đều có chương trình tuyên truyền về phòng chống tội phạm ma túy. Điều may mắn là đến thời điểm này thôn Suối Dài chưa có ai bị bắt liên quan đến ma túy”.

Trong câu chuyện với chúng tôi về những đổi thay của xã ma túy Ngọc Vân, đồng chí Đoan cũng phấn khởi thông báo cho chúng tôi về những gia đình giống như điểm sáng giữa màn đêm ở Ngọc Vân. Đó là gia đình tử tù Nguyễn Thị Mai. Mặc dù mẹ đã nhận án tử hình năm 2002, bố đang thụ án 17 năm với tội danh liên quan đến ma túy nhưng 2 cô con gái của họ là Nguyễn Thị Hải, Nguyễn Thị Trinh đã không đầu hàng số phận nghiệt ngã. Các em đã vượt qua khó khăn vươn lên học giỏi và trưởng thành. Hải hiện đang là giảng viên của một trường đại học, còn Trinh đã tốt nghiệp Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Thái Nguyên. Đồng chí Đoan cũng cho biết, những người thụ án xong trở về địa phương, xã cũng tạo điều kiện để họ nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng và trở thành những người làm ăn lương thiện.

Trong cơn mưa bụi lất phất chiều đầu năm, hình ảnh xã Ngọc Vân hiện lên trong mắt chúng tôi là những đứa trẻ mặc đồng phục học sinh nô nức rời trường học trở về nhà. Mong rằng, các em - thế hệ tương lai sẽ cùng với chính quyền địa phương nơi đây đưa Ngọc Vân từ bỏ ma túy đi lên con đường tươi sáng phía trước. Và, khi trở lại Ngọc Vân một ngày không xa, những mong mỏi của chúng tôi sẽ trở thành hiện thực

Hương Hồng