Điểm chứa rác quá tải tràn ra cả khu dân cư.

Hơn 30 năm sau chiến tranh, trên mảnh đất thiêng Thành cổ (thị xã Quảng Trị) đã có những đổi thay to lớn. Mặc dù vậy, người dân Thành cổ vẫn còn gặp không ít khó khăn, đặc biệt là đất xây dựng điểm xử lý rác thải và nơi làm nghĩa địa.

Qua hơn 10 năm với hàng chục cuộc họp giữa UBND tỉnh Quảng Trị, thị xã Quảng Trị và các ban, ngành chức năng nhưng đến nay vẫn chưa tìm được giải pháp khả quan…

Rác thải bao trùm thị xã

Những năm 1980, dân cư ở thị xã Quảng Trị tăng rất nhanh, một mặt những người xa quê hương trong chiến tranh trở về quê cũ, mặt khác không ít người lính trên mọi miền đất nước từng tham gia chiến đấu bảo vệ mảnh đất thiêng Thành cổ trong cuộc chiến 81 ngày đêm đỏ lửa mùa hè năm 1972 trở lại mảnh đất này sinh sống vì muốn được ngày ngày hương khói cho đồng đội đã mất.

Thị xã Quảng Trị vì vậy ngày một trở nên đông đúc, trong khi tổng diện tích đất tự nhiên ở đây chỉ có vỏn vẹn 630ha. Vậy nên khó khăn về điểm xử lý rác thải và đất làm nghĩa địa là không tránh khỏi.

Trước thực trạng này, năm 1989, chính quyền thị xã cho xây dựng bãi rác rộng khoảng 1ha nằm ở khu phố 1, phường 1. Có lẽ lúc bấy giờ do không dự đoán được sự phát triển mọi mặt của thị xã, nên chỉ ít năm sau đó, địa điểm này đã nảy sinh nhiều yếu tố bất hợp lý.

Cụ thể, điểm xử lý rác thải vừa nằm sát hồ chứa nước Tích Tường, nơi cung cấp nước sinh hoạt cho cư dân thị xã, vừa nằm gần khu dân cư và chỉ cách nghĩa trang liệt sĩ thị xã một… bức tường. Trong khi đó, quy trình xử lý rác thải ở đây chỉ đơn giản là chôn lấp.

Qua hơn 15 năm, 1ha đất ở đây không thể chứa hết rác thải, mặc cho người ta đã chôn chồng lên hàng chục lớp. Thành ra, rác thải cứ thế tràn ra đường và khu dân cư lân cận. Hậu quả, khi có gió Tây Nam thổi mạnh, một khối lượng lớn rác thải với đủ loại rác bay khắp thị xã.

Về mùa mưa lũ, nước từ trên cao dội về chảy qua bãi rác, đổ xuống khu dân cư với một màu đen xỉn và hôi hám. Thậm chí, thứ nước này không chỉ thẩm thấu mà còn ồ ạt chảy vào hồ chứa nước Tích Tường…

Không có đất làm nghĩa địa

Do thiếu đất nên người dân Thành cổ còn gặp khó khăn khác, đó là chỗ chôn cất người chết. Ngay sau khi Quảng Trị được tách ra từ tỉnh Bình Trị Thiên (cũ) năm 1992, huyện Hải Lăng đã cắt một phần đất ở xã Hải Lệ cho thị xã Quảng Trị để xây dựng nghĩa địa nhân dân.

Qua gần 15 năm, nghĩa địa này đã có trên 5 nghìn mộ. Điều đáng nói, khu nghĩa địa do không có người quản lý dẫn đến mồ mả ở đây được chôn cất lộn xộn. Thêm vào đó, vì lo không có đất chôn cất người chết, nhiều gia đình đã xây dựng mộ giả, thậm chí xây bờ tường chiếm chỗ trước.

Sau nhiều cuộc họp giữa chính quyền và người dân, một biện pháp khá… buồn đã phải đưa ra, rằng người chết có quê hương bản quán ở đâu thì đưa về đó!

Qua gần 15 năm với hàng chục cuộc họp bàn bạc giải quyết những khó khăn trên, nhưng đến thời điểm này, những khó khăn ấy vẫn chưa giải quyết được

Phan Thanh Bình