Theo Bộ này, trong 2 năm đã có 2,86 triệu hộ nghèo được vay vốn tín dụng ưu đãi từ ngân hàng chính sách xã hội; hơn 1,3 triệu lượt người nghèo được hướng dẫn cách làm ăn; khoảng 20.000 lao động nghèo được hỗ trợ dạy nghề miễn phí; 15 triệu lượt người được cấp thẻ bảo hiểm y tế và khoảng 90% được khám chữa bệnh miễn phí bằng thẻ. Cũng đã có khoảng 2,4 triệu học sinh nghèo được miễn giảm học phí (trừ bậc tiểu học); khoảng 230.000 hộ nghèo được hỗ trợ về nhà ở.

Riêng năm 2007, các địa phương đã đầu tư 127 tỷ đồng (ngân sách TW chiếm 80%) xây dựng 347 công trình cơ sở hạ tầng tại các xã đặc biệt khó khăn, bãi ngang ven biển, hải đảo.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ LĐ-TB&XH, đang có một số vướng mắc trong tổ chức thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo. Đó là việc cho vay vốn tín dụng ưu đãi hộ nghèo và hoạt động khuyến lâm ngư chưa gắn kết chặt chẽ. Không những thế việc ưu đãi lãi suất cho vay như hiện nay tạo tâm lý trông chờ, ỷ lại của người nghèo và là nguyên nhân dẫn tới vay vốn thiếu hiệu quả.

Việc cấp thẻ BHYT cho người nghèo với thời hạn 1 năm là quá ngắn; cần tăng thời gian sử dụng lên 2 năm. Cần có cơ chế khuyến khích đối với hộ mới thoát nghèo trong vòng 2 năm được tiếp tục hưởng chế độ khám chữa bệnh như người nghèo.     

 Cần sửa đổi chính sách miễn giảm học phí cho học sinh nghèo theo hướng chi trả trực tiếp từ Ngân sách Nhà nước cho học sinh nghèo để họ tự đóng học phí cho nhà trường, trước mắt có thể áp dụng đói với sinh viên nghèo ở hệ giáo dục chuyên nghiệp.

Mặc dù các địa phương đều quyết tâm hết năm 2008 cơ bản hoàn thành việc hỗ trợ nhà ở cho đồng bào dân tộc nghèo theo Quyết định 134/TTg; nguồn vận động từ quỹ “Ngày vì người nghèo” của UBTW Mặt trận Tổ quốc các cấp mỗi năm cũng chỉ hỗ trợ được khoảng 30.000 căn nhà cho hộ nghèo. Đối với nhu cầu hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo còn lại, chưa có chính sách trợ giúp của Nhà nước. Vì vậy khó đạt chỉ tiêu trong 5 năm hỗ trợ 500 ngàn căn nhà cho người nghèo.

Đặc biệt một khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu kính phí. Trong 2 năm, chương trình mới chỉ nhận được có 344 tỷ đồng, bằng 16% kế hoạch 5 năm nên rất khó thực hiện các dự án, chính sách của chương trình.

Theo phân tích của Bộ LĐ-TB&XH, để đẩy nhanh tiến độ giảm nghèo cả nước xuống còn 11% vào cuối năm 2008, cần phải tập trung cho các khu vực Đông Bắc, Bắc Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Để đạt được mục tiêu này, cần phải thực hiện 5 nhóm giải pháp, gồm truyền thông về giảm nghèo; đẩy mạnh xây dựng và phát triển hạ tầng thiết yếu tại các xã đặc biệt khó khăn; đa dạng hoá nguồn lực; cải thiện việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người nghèo.

Đặc biệt cần bố trí tăng kinh phí để thực hiện các chính sách, dự án, nhất là các dự án khuyến nông, lâm, ngư, dạy nghề, tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng chính sách xã hội để đáp ứng nhu cầu vay vốn của người nghèo; tăng kinh phí xây dựng và nhân rộng các mô hình giảm nghèo

Nguyễn Thiêm