Theo luật, hàng ngàn căn nhà ven tuyến đường sắt nội đô TP HCM đang nằm trong HLAT đường sắt.

Tại tỉnh Đồng Nai cũng vậy, chỉ với đoạn đường sắt dài khoảng 7km qua TP Biên Hòa, theo quy định tại Luật Đường sắt, hiện cũng có tới 2.300 hộ dân đang ở trong phần đất hành lang.

Để giải tỏa số hộ dân này, chỉ riêng khoản kinh phí đền bù tính theo giá đất năm 2008 đã lên tới 800 tỷ đồng.

Từ thực tế này, một cựu sỹ quan không quân hiện sinh sống tại TP HCM đã đề xuất giải pháp "Xây nhà ngay trên các đoạn đường sắt nội đô" gửi tới các cơ quan quản lý chuyên ngành cấp Trung ương và địa phương.

Theo tác giả ý tưởng, để giải quyết vấn đề giải tỏa hành lang ATĐS, nên xây những dãy nhà liên hoàn cao từ 2 - 3 tầng, tầng trệt là những trụ đỡ kiểu xây dựng cầu cạn, 2 bên có rào chắn. Bên trong các trụ đỡ của cầu cạn là đường tàu, trên mặt cầu cạn, sẽ xây các khối nhà liên kế dùng để di dời những hộ dân đang sống trong HLAT đường sắt.

Tại từng đoạn ngắn sẽ xây dựng cầu vượt đường sắt làm nơi cho người dân lên xuống và qua lại giữa 2 bên. Như vậy, sẽ vừa tiết kiệm được quỹ đất tái định cư; giảm được chi phí đền bù giải tỏa lại không gây xáo trộn nhiều đến cuộc sống của người dân.

Trong văn bản trả lời tác giả giải pháp này, ông Nguyễn Mạnh Hà, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Phát triển thị trường bất động sản, đại diện Bộ Xây dựng đã cho rằng: "Giải pháp có một vấn đề hết sức ý nghĩa, đặc biệt là trong vấn đề tiết kiệm quỹ đất".

Với Ban quản lý đường sắt đô thị TP HCM cũng vậy, cơ quan quản lý chuyên ngành này đánh giá đề án rất cao, nhưng còn nhiều vấn đề cần phải tiếp tục nghiên cứu trước khi ứng dụng cho hệ thống đường sắt đô thị TP HCM.

Theo kỹ sư Phan Thế Quang, Phó Giám đốc Công ty Quản lý đường sắt Sài Gòn, ý tưởng này khá hay nhưng đặc thù của đường sắt là độ rung lớn. Vì vậy,  khi tiến hành xây dựng cần phải tính toán kỹ về kết cấu, độ chống rung, chịu lực…

Ngoài vấn đề kinh phí, việc giải tỏa sẽ không hề đơn giản do liên quan đến cuộc sống của hàng triệu người dân. Nhất là trong vấn đề quỹ đất tái định cư, giải quyết việc làm… thì giải pháp xây nhà trên đường sắt sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào là việc cần được đầu tư nghiên cứu một cách bài bản chứ không chỉ dừng lại ở mức độ ý tưởng

Đức Thắng