Mô hình này bước đầu đã cung cấp, chia sẻ những thông tin, tâm sự với các đối tượng, đặc biệt là giới trẻ khi Internet đang ngày càng trở nên phổ biến.

Hàng triệu người có nhu cầu khai thác thông tin về HIV trên Internet

Đã nhiều lần theo chân các tình nguyện viên giáo dục đồng đẳng phòng chống HIV/AIDS, được chứng kiến tận mắt từng cảnh đời, tôi cảm thấy căn bệnh nan y này đang từng giờ, từng phút len lỏi vào không ít gia đình. Nhiều hoàn cảnh là do không may mắn khi bị lây nhiễm qua người chồng, người vợ.

Còn phần lớn trong số đó là sự thiếu hiểu biết hoặc cố tình bất chấp số phận khi các kênh thông tin về vấn đề này hiện nay được phổ biến rộng rãi. Để hỗ trợ cùng các tình nguyện viên tuyên truyền rộng rãi hơn những kiến thức về đại dịch này,  website tư vấn về vấn đề này đã xuất hiện ngày càng nhiều.

Hiện nay, ở nước ta có 95% người có HIV nằm trong độ tuổi từ 15 đến 49, độ tuổi dễ tiếp cận và am hiểu Internet. Bộ Bưu chính viễn thông cũng cho biết, số người sử dụng Internet tại Việt Nam hiện đã là 5 triệu người, và tăng lên rất nhiều sau mỗi năm. Từ đó cho thấy, hàng triệu người có nhu cầu khai thác thông tin về HIV từ Internet. Sự ra đời của các website này cũng là để ủng hộ cho chiến lược phòng chống HIV/AIDS của Việt Nam: "Đến năm 2010 tất cả người dân thành thị và 80% người dân nông thôn nắm biết thông tin phòng chống lây nhiễm HIV".

Dường như chúng ta ngại khi tiếp cận với các thông tin về giới tính và HIV. Thế nhưng, trên thế giới ảo của Internet thì hạn chế này không còn. Bất cứ ai có điều kiện truy cập Internet đều có thể tự tìm hiểu các thông tin liên quan đến vấn đề này mà không phải chịu một áp lực xã hội nào cả. Sáng kiến này rất phù hợp với Việt Nam về bản tính kín đáo cũng như tốc độ phát triển Internet nhanh.

Hơn nữa, hiện cũng chưa có phương tiện truyền thông thuận lợi và ít chi phí để các nhà quản lý và hoạt động xã hội cập nhật thông tin về giới tính và HIV.

Nơi gửi gắm niềm tin

Website đầu tiên ra đời có lẽ phải kể đến www.heroin aids.com do Trần Song Khoa, người sáng lập ra trang web này và cũng là người đã từng vật lộn với những cơn đói thuốc. Chính vì biết quá rõ về ma túy và những nguy hiểm chết người, Khoa quyết tâm làm một điều gì đó để giúp đỡ những người cùng cảnh ngộ, giúp người nghiện ma túy tìm được cho mình sự lắng nghe và những lời khuyên bổ ích. Ngày 15/8/2002, website trên chính thức ra mắt độc giả.

Điều thuận lợi là trang web do chính một người từng nghiện lập ra đã tạo được sự tin tưởng từ các bạn lầm lỡ chưa dứt bỏ được ma túy. Khoa cho biết: "Nếu mình chưa từng nghiện mà nói thì ít có được sự tin tưởng của người nghiện, thế nhưng khi mình và các bạn đã từng cai nghiện thành công nói thì các bạn lắng nghe nhiều hơn". Lúc đầu website là nơi chia sẻ, giúp đỡ những người cai nghiện và gia đình của họ.

Nhưng càng ngày thì tỷ lệ người nghiện nhiễm HIV càng cao, nên website đã trở thành diễn đàn của những người có HIV/AIDS. Khoa cho biết, trong 7 năm qua, trung bình mỗi năm, nhóm "Niềm tin" của website đã giới thiệu chuyển gửi 120 người nghiện đến các dịch vụ cai nghiện và hàng tháng tiếp nhận khoảng 8-15 người đến với nhóm để được giúp đỡ về vấn đề hậu cai.

Bên cạnh đó, hàng tháng, các bạn cũng chuyển gửi từ 6-10 người có HIV/AIDS tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ thuốc miễn phí (thuốc ARV). Website thường xuyên tư vấn trực tiếp và trực tuyến cũng như cách phòng chống cho những thành viên khi truy cập trên website. Hiện nay, website đã thu hút được 15.000 thành viên tham gia và mỗi ngày có khoảng 1.000 người truy cập.

Tiếp sau đó, nhiều website về vấn đề này đã ra đời. Website www.gioitinhtuoiteen.org.vn là mô hình sức khỏe sinh sản vị thành niên - thanh niên của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh do Ủy ban Dân số - Gia đình và Trẻ em và Ngân hàng Tái thiết Đức tài trợ.

Trang web này ra đời nhằm giúp thanh niên và vị thành niên tiếp cận các thông tin, kiến thức đúng đắn về sức khỏe sinh sản, phòng chống HIV/AIDS. Bên cạnh đó, website www.hiv.com.vn là dự án phòng chống HIV/AIDS trực tuyến thuộc VNRevieu do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Website đã đi vào hoạt động với nội dung chính là thông tin về HIV.

Bộ Văn hóa Thông tin đã cấp giấy phép số 419/GP-BC chính thức cho phép website hoạt động, với tần suất cập nhật thông tin hàng ngày. Tiếp đó, Công ty TNHH Điểm tin V.N.R nâng cấp và đưa vào vận hành một phiên bản mới của website, với những nội dung thời sự và chuyên sâu về giới tính, HIV và tuổi trẻ.

Website www.tuvantuoihoa.org.vn chuyên cung cấp thông tin, tư vấn về sức khỏe sinh sản, tình yêu, HIV/AIDS cho vị thành niên - thanh niên. Đây là dự án do ADRA và PATH Canada tài trợ. Dự án này được thực hiện để nâng cao nhận thức và hiểu biết của vị thành niên về sức khoẻ sinh sản tình dục.

Giúp vị thành niên có được thông tin chính xác về kỹ năng cuộc sống và sức khoẻ sinh sản tình dục. Tạo ra một diễn đàn cho vị thành niên tìm kiếm kiến thức, thảo luận nâng cao hiểu biết của họ và họ có khả năng tự giải quyết các vấn đề cá nhân của mình.

Cung cấp dịch vụ tư vấn bí mật và giấu tên cho vị thành niên về sức khoẻ sinh sản và tình dục. Bên cạnh đó, tăng cường năng lực cho các cán bộ y tế và nhân viên dự án trong việc cung cấp dịch vụ tư vấn; củng cố mối quan tâm của họ đối với hoạt động tư vấn, chăm sóc sức khoẻ sinh sản và tình dục cho vị thành niên.

Trên những trang web này, ngoài các tin tức về HIV thường xuyên được cập nhật, còn có các chuyên mục về pháp luật HIV, kiến thức HIV, các địa chỉ cần biết... Đáng ghi nhận là có nhiều người không bị nhiễm căn bệnh này cũng tham gia vào diễn đàn để cùng chia sẻ và trao đổi với những người bị nhiễm, góp phần giảm thiểu sự kỳ thị của xã hội với căn bệnh nan y này. Trong quá trình triển khai, hoạt động của mô hình này nhận được sự giúp đỡ của các ban, ngành, các tổ chức quốc tế.

Với hình thức trao đổi thông tin và tư vấn này, các bạn trẻ yên tâm, tự tin khi tìm hiểu những thông tin cần thiết cho chính mình để phòng chống các tệ nạn xã hội, phòng chống HIV/AIDS

Hồng Hạnh