Theo khảo sát, trong năm 2008, các cơ sở đào tạo TCCN đã đăng ký mở mới 146 ngành. Trong đó có 39 trường CĐ, ĐH đăng ký mở 96 ngành đào tạo TCCN và 50 trường TCCN đăng ký 86 ngành đào tạo TCCN. Các ngành đăng ký mở mới chủ yếu tập trung vào các nhóm ngành như ngành Tài chính ngân hàng và Thương mại dịch vụ; Công nghệ, Kỹ thuật; Y dược; Hành chính, Văn thư, tiếng Pháp; Du lịch; Máy tính và Công nghệ thông tin.

Thế nhưng thực tế đánh giá cho thấy, về quy mô thì phát triển nhanh nhưng nguồn nhân lực đầu tư chưa tương xứng nên chất lượng đào tạo TCCN ở nhiều địa phương nhìn chung còn thấp, ở nhiều ngành chưa đáp ứng được nhu cầu về kiến thức và kỹ năng thực hành mà thị trường đòi hỏi. Khả năng sử dụng tiếng Anh của học sinh TCCN khi ra trường còn khá yếu.

Qua công tác thanh kiểm tra về đào tạo TCCN, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo còn phát hiện nhiều vấn đề cần sửa đổi,chấn chỉnh. Chương trình đào tạo của nhiều trường còn chưa xác định rõ mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra của người học. Không ít cơ sở đào tạo khi mở ngành đào tạo mới "copy" chương trình của các trường khác.

Ở một số cơ sở, nhiều giáo viên không biết mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo của nhà trường mà chỉ biết môn học mà mình được giao phụ trách. Bên cạnh đó, thanh tra cũng phát hiện một loạt các trường tuyển sinh vượt chỉ tiêu cho phép như tại Trường Trung cấp Kinh tế kỹ thuật Phương Nam TP Hồ Chí Minh, thực hiện tuyển sinh vượt 16% hệ chính quy và 97% ở hệ vừa làm vừa học. Thậm chí, có trường tuyển vượt chỉ tiêu lên tới 202,5% như Trường Trung cấp Điều dưỡng và Kỹ thuật Y tế Hồng Đức.

Chưa hết, một số trường còn tự tuyển sinh và đào tạo ngành chưa được phép mở ngành. Thanh tra còn phát hiện có trường "chưa kịp" có quyết định công nhận thí sinh trúng tuyển. Nhiều trường lại sẵn sàng tuyển sinh "chiểu theo nhu cầu" nguyện vọng của thí sinh, nên chỉ tập trung vào 1 đến 2 ngành dẫn tới mất cân đối trong việc tổ chức đào tạo như ĐH Nông lâm, Cao đẳng Dân lập Kinh tế Kỹ thuật Bình Dương, và ĐH Dân lập Bình Dương.

Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp Hoàng Ngọc Vinh, chính nhận thức, thiếu thông tin thị trường lao động, nguồn lực đầu tư thiếu thốn, hạn chế trong quản lý Nhà nước từ Trung ương tới địa phương dẫn tới sự phân bổ ngành nghề đào tạo chưa bám sát với nhu cầu thị trường lao động… là những nguyên nhân dẫn tới bất cập trên.

Nhu cầu về ngành nghề và việc làm có được đáp ứng luôn được các bạn trẻ quan tâm trong các kỳ tham dự hội nghị tuyển sinh tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh: H.N.

Các đại biểu tại Hội nghị cũng cho rằng, cần thống nhất một mô hình quản lý đối với hệ TCCN và dạy nghề. Các cơ sở có đào tạo TCCN hiện bị quản lý bởi quá nhiều ban, ngành như UBND tỉnh, thành phố, có nơi lại thuộc ngành. Việc không thu về được một đầu mối quản lý là nguyên nhân dẫn tới việc khó phát huy hết tiềm năng của giáo dục TCCN và dạy nghề trong tương lai.

Nói như ý kiến của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh Huỳnh Công Minh thì hoạt động đào tạo TCCN hiện đang trong cảnh "nói tới nơi mà làm thì chưa tới". Và việc cần có sự quản lý thống nhất giữa trung cấp nghề và TCCN về một mối để có sự đầu tư thỏa đáng, không thể bỏ ngỏ việc đào tạo TCCN và dạy nghề mãi.

Một dẫn chứng cụ thể từ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa cung cấp là trong năm 2008, đào tạo TCCN tại Khánh Hòa bùng nổ. Có một trường ĐH mới ra đời, chưa đào tạo ĐH nhưng đã tuyển được hơn 1.000 học sinh TCCN, trong khi chính trường TCCN của tỉnh này trầy trật tuyển mãi mới được… 300 học sinh

Nga - Quý