Việc khiếu nại thu hồi khu đất có diện tích 3.211m2 tại số 4A Âu Cơ, quận Tân Phú, TP Hồ Chí Minh của ông Trần Đức Hòa đã kéo dài hơn 10 năm. Bức xúc do không được giải quyết thấu đáo, ông Hòa liên tục làm đơn kêu cứu, khiếu nại gửi tới nhiều nơi. Khi vụ việc còn đang chờ giải quyết, năm 2008, quận Tân Phú đã bất ngờ tổ chức cưỡng chế thu hồi đất.

Không đồng tình với việc làm này, ông Hòa tiếp tục khiếu nại đến nhiều cơ quan thẩm quyền và năm 2011 vừa qua, ông Hòa đã tiến hành khởi kiện thành phố ra Tòa hành chính. Hiện vụ việc đã được tòa thụ lý để đưa ra xét xử.

Khu đất ở số 4A Âu Cơ Tân Bình (nay là quận Tân Phú) đã được gia đình ông Vũ Tuấn Thanh trực tiếp quản lý sử dụng và sinh sống ổn định ở đó từ những năm 1970. Việc này cũng đã được Ban quản lý ruộng đất TP Hồ Chí Minh (nay là Sở TN-MT) kiểm tra, xác minh và được UBND phường sở tại xác nhận. Nhưng đùng một cái, vào năm 2000, TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định thu hồi toàn bộ khu đất rộng trên 3.200m2 này của gia đình ông Thanh. Đổi lại, ông Thanh chỉ được nhận 200m2 đất ở nơi khác để làm nhà ở.

Quá bức xúc, ông Thanh đã ủy quyền cho con là ông Trần Đức Hòa khiếu nại việc thu hồi đất này. Vào cuộc tiến hành kiểm tra, tháng 9/2001, Thanh tra Nhà nước (TTrNN) - nay là Thanh tra Chính phủ đã có kết luận với nội dung: Ông Vũ Tuấn Thanh có thời gian sử dụng đất ổn định trên 20 năm, trực tiếp kê khai, đóng thuế sử dụng đất theo quy định. Vì vậy, xét thấy ông Thanh có đủ điều kiện để được xem xét, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…

Trước đó, Tổng cục Địa chính cũng đã có văn bản nêu rõ: Toàn bộ diện tích khu đất đã được gia đình ông Thanh sử dụng ổn định nhiều năm; được UBND phường xác nhận và kê khai, đóng thuế sử dụng đất đầy đủ. Vì vậy, gia đình ông Thanh được tiếp tục sử dụng và đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận.

Khu đất bị thu hồi.

Từ báo cáo này của TTrNN và ý kiến của Tổng cục Địa chính, ngày 30/10/2001, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản gửi UBND TP Hồ Chí Minh và các cơ quan liên quan truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng chính phủ với yêu cầu: Thu hồi quyết định của thành phố vì có nội dung giải quyết chưa phù hợp nội dung của Luật Đất đai. Giải quyết khiếu nại của ông Vũ Tuấn Thanh, ông Trần Đức Hòa trên cơ sở kết luận, kiến nghị của TTrNN và ý kiến của Tổng cục Địa chính tại các văn bản trên.

Do TP Hồ Chí Minh chần chừ, chưa thực hiện theo chỉ đạo, nên ngày 31/10/2002, Văn phòng Chính phủ tiếp tục ra văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của một đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ nhắc lại việc trên. Trước sự chỉ đạo rốt ráo của Chính phủ, tháng 5/2003 và tháng 7/2004, UBND TP Hồ Chí Minh đã liên tiếp ra 2 văn bản công nhận quyền sử dụng đất tại số 4A Âu Cơ cho gia đình ông Thanh. Đến đây, tưởng chừng sự việc đã kết thúc, gia đình ông Thanh sẽ được tiến hành làm thủ tục cấp chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nhưng thật bất ngờ, tháng 8/2006, UBND TP Hồ Chí Minh tiếp tục ra văn bản với nội dung trái ngược hoàn toàn so với 2 quyết định trước đó. Để xử lý dứt điểm vụ việc, tháng 11/2006, Thanh tra Chính phủ tiếp tục có văn bản khẳng định việc sử dụng đất của gia đình ông Vũ Tuấn Thanh là phù hợp với các quy định pháp luật và kiến nghị Thủ tướng có biện pháp sát hợp để chỉ đạo UBND TP Hồ Chí Minh cho thu hồi ngay văn bản “đảo ngược” sự việc nêu trên. Đồng thời, Bộ TN-MT cũng một lần nữa có văn bản nêu rõ quan điểm giải quyết với khu đất 4A Âu Cơ theo hướng cấp quyền sử dụng đất cho ông Thanh, ông Hòa... Tuy nhiên, UBND TP Hồ Chí Minh tiếp tục không thực hiện.

Trong khi TP Hồ Chí Minh còn đang im lặng với việc giải quyết dứt điểm vụ việc, thì ngày 3/4/2007, quận Tân Phú đã sốt sắng ban hành kế hoạch cưỡng chế thu hồi khu đất trên.

Ông Hòa cho biết, từ khi ra quyết định đến khi thực hiện cưỡng chế thu hồi đất, quận Tân Phú không trưng ra được dự án nào ở khu đất này để chứng minh mục đích thu hồi đất; mãi sau này, bí thế họ mới “nhét” Trung tâm Dạy nghề vào đây. Do còn đang tiếp tục giải quyết khiếu nại của ông Hòa, nên ngày 20/2/2008, ông Đỗ Duy Phức, Vụ phó Vụ 5 - Thanh tra Chính phủ cũng đã có văn bản đề nghị quận Tân Phú tạm dừng tổ chức cưỡng chế với khu đất trên.

Tuy vậy, ngày 17/6/2008, lực lượng cưỡng chế của quận Tân Phú vẫn tiến hành cưỡng chế, thu hồi đất đối với gia đình ông Hòa. Cả gia đình ông Hòa 5-6 con người chỉ được quận Tân Phú cho mượn tạm 1 kios có diện tích 26m2 gần đó để ở từ đó đến nay

Đ.T.