Trong tâm hồn ngây thơ của cô bé 12 tuổi Lê Thị Lâm, học sinh lớp 6A, Trường THCS xã Thanh Thịnh, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An này đã sớm nặng trĩu nỗi buồn. Theo lời Lâm kể, thì em cùng chị gái là Lê Thị Giang và em trai Lê Mạnh Hùng đều sinh ra ở Lâm Đồng từ mối tình trắc trở. Bố em là Lê Văn Hồng quê ở xã Thanh An, mẹ em là Trịnh Thị Vân, quê ở xã Thanh Thịnh cùng huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Họ đến với nhau khi anh Hồng đã có vợ và một con gái.

Mối tình của họ bị hai gia đình phản đối, nên hai người đưa nhau vào Nam sinh sống. Anh Hồng làm thợ xây, còn chị Vân đi làm vườn thuê cho các trang trại. Những tưởng tình yêu sẽ làm cho họ hạnh phúc, nhưng 15 năm nơi đất Lâm Đồng, bất đồng luôn nảy sinh giữa hai người, gieo vào lòng những đứa trẻ sự mặc cảm, thiếu tự tin về gia đình.

Em Lê Thị Lâm kể chuyện bán tóc với nhà báo và cô Hiệu trưởng.

Không thể tiếp tục chung sống cùng anh Hồng ở Lâm Đồng, chị Vân đưa các con về quê, hy vọng được sống cùng mẹ anh Hồng. Từng không đồng tình về mối tình của con trai và chị Vân từ trước, bà rộng tay đón những đứa cháu nội nhưng không chấp nhận chị Vân. Chị Vân phải về quê nương nhờ các em của mình tại xã Thanh Thịnh. Vợ chồng người em gái thương tình cho chị mượn đất, anh em giúp đỡ dựng cho chị chiếc lều tranh để chị Vân lại tiếp nối những ngày làm thuê.

Ba chị em Lâm mặc dù được bà nội thương yêu, nhưng lực bất tòng tâm, bà không thể nuôi nổi các cháu. Chị Vân phải đón các con về cùng tá túc trong lều tranh, cơm cháo nuôi nhau. Ngày lại ngày, chị Vân gắng gượng quá sức làm lụng mà không đủ ăn. Bản thân chị sức khỏe yếu nên thường đau ốm.

Một lần chị ốm nặng, không thuốc thang. Túp lều che chắn 4 con người không còn gì đáng giá, sự giúp đỡ của anh em nơi vùng quê nghèo này cũng chỉ giới hạn. Nước mắt mẹ con chị Vân như đã khô cạn trong bất lực. Trong cảnh khốn quẫn ấy, Lâm nghe tiếng người rao mua… tóc. Tiếng rao như cứu tinh, giục em vùng dậy. Vuốt nhìn mái tóc đen dài trong phút chốc, em quyết định bán mái tóc ấy với giá chỉ 150.000 đồng...

Cô giáo Nguyễn Thị Tuyết Mai, Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Thịnh xúc động kể với chúng tôi: Ngày Lâm trở lại trường, mái tóc dài đen mượt của em biến mất. Khi nghe em cho biết sự tình, cô trò ôm lấy nhau trong nước mắt.

Tin về cô bé học sinh 12 tuổi bán tóc lấy tiền mua thuốc chữa bệnh cho mẹ làm xúc động bao người. Trường THCS Thanh Thịnh đã nêu gương em cho toàn trường học tập.

Cô giáo Mai cho biết: Lâm là học sinh nghèo nhất trong số những học sinh nghèo, lại học giỏi toàn diện và ngoan ngoãn, nổi trội nhất là môn tiếng Anh, giải 3 vở sạch chữ đẹp, nên em được cô thầy bạn bè thương mến. Động viên và nuôi dưỡng học sinh nghèo, học giỏi chăm ngoan, chính quyền địa phương và nhà trường đã dành nhiều sự giúp đỡ cho Lâm, như miễn các khoản đóng góp theo quy định của Hội đồng nhân dân xã, quyên góp ủng hộ để em có điều kiện dự thi giải toán và tiếng Anh qua mạng. Kết quả các cuộc vận động "Ngày vì bạn tôi", nhà trường đã ưu ái nhiều hơn cho Lâm...

Theo cô giáo Mai thì mặc dù đã rất cố gắng, nhưng những sự giúp đỡ ấy của giáo viên, học sinh ở một vùng quê nghèo như xã miền núi Thanh Thịnh, huyện Thanh Chương cũng chỉ là nhỏ nhoi. Ưu ái dành cho Lâm trong cuộc vận động "Ngày vì bạn tôi" mới đây cũng chỉ là 100.000 đồng (những bạn nghèo khác là 50.000 đồng). Món quà lớn nhất lâu nay mà em nhận được là 1.000.000 đồng phát động dành cho em tại Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ toàn huyện mà em là đại biểu tham dự, một chiếc chăn bông trị giá 500.000 đồng của doanh nhân Đình Lâm, Trưởng đại diện thang máy Thiên Nam tại Nghệ An gửi tặng em trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua.

Thương Lâm, cô Hiệu trưởng Mai ngỏ lời mời em tới ăn, ở học hành tại nhà cô, hằng ngày cô trò cùng đến trường, nhưng thương mẹ, chị và em, Lâm đã không chấp nhận sung sướng một mình. 

Một học sinh nghèo học giỏi và có tấm lòng như Lê Thị Lâm thật xúc động và đáng nêu gương. Em đang rất cần sự giúp đỡ, sẻ chia của xã hội và cộng đồng.

Mọi sự giúp đỡ xin gửi về Báo CAND, 66 Thợ Nhuộm, Hoàn Kiếm, Hà Nội; ĐT: 043.9420595

Tô Lan