Nhóm họa sĩ “sơn ta” Việt Nam là những người sáng tác hội họa chủ yếu bằng chất liệu sơn Việt truyền thống, mục tiêu của nhóm là kế thừa, phát huy thành tựu nghề sơn của cha ông và các thế hệ họa sĩ bậc thầy đã mở đường cho giá trị độc đáo của nghệ thuật tranh sơn mài Việt Nam. 

Nhóm bao gồm nhiều thành viên, nhiều thế hệ họa sĩ khác nhau. Có người đã tạo dựng được tên tuổi vững chắc bằng nghệ thuật tranh sơn mài. Có những họa sĩ còn trẻ. Nhưng,họ có chung một tinh thần say mê và thái độ dấn thân trong tìm tòi sáng tạo nhằm đóng góp thêm những giá trị mới cho thành tựu chung của nghệ thuật hội họa Việt Nam.  

Thành lập từ 2013 và đã có 3 triển lãm chung với hàng trăm tác phẩm trưng bày tại Hà Nội, đến nay, nhóm họa sĩ đã trở thành một tổ chức chuyên môn có uy tín, tích cực hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo mỹ thuật và góp phần quảng bá rộng rãi các giá trị nghệ thuật truyền thống đến với bạn bè trong nước, quốc tế. 
Tác phẩm “Hạ Long” của họa sĩ Nguyễn Hải Nam, 1 trong 50 tác phẩm được giới thiệu tại triển lãm “Lam”.

Nhiều thành viên của nhóm thường xuyên tham gia các triển lãm mỹ thuật quốc tế tại Nga, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan... trong đó, có nhiều triển lãm chuyên sâu về nghệ thuật hội họa sơn mài.

Tại triển lãm “Lam”, “sơn ta” giới thiệu đến công chúng trên 50 tác phẩm hội họa sơn mài của 25 họa sĩ. Đặc biệt, các tác phẩm đều thực hiện bằng chất liệu sơn Việt Nam truyền thống và được các họa sĩ thực hiện bằng các kỹ thuật căn bản của nghề sơn truyền thống. 

Đây là những tác phẩm mới nhất của các họa sĩ và đều tập trung vào một yêu cầu mang tính thử thách không nhỏ về kỹ thuật thể hiện. Đó là toàn bộ các tác phẩm sẽ được thể hiện với hòa sắc lam (các sắc thái của màu xanh dương /blue color).

Màu lam là màu ít phổ biến trong kỹ thuật sơn mài. Bởi lẽ, bảng màu trong nghề sơn truyền thống thường bó hẹp trong các sắc đỏ son (bột màu /pigment đỏ được tinh chế từ các loại khoáng có thành phần chính là sulfua thủy ngân), màu đen, nâu được chiết xuất từ nhựa cây sơn và một số nguyên liệu khác như bạc lá, vàng lá, vỏ trứng, vỏ ốc...

Ngay từ giai đoạn đầu (những năm 1930, 1940), khi các họa sĩ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương thể nghiệm và thu được thành công trong việc cải biến kỹ thuật nghề sơn truyền thống thành kỹ thuật hội họa độc đáo mang tên tranh sơn mài thì đã có những thể nghiệm với màu lam. 

Nhưng, ngoài một số tác phẩm được ghi nhận rộng rãi của các danh họa Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tư Nghiêm, không có nhiều tranh sơn mài được thực hiện với hòa sắc lam chủ đạo. 

Triển lãm “Lam” hứa hẹn mang tới nhiều sắc thái mới trong kỹ thuật biểu hiện, nhiều hiệu quả thị giác mới trong các sắc màu lam tràn đầy lạc quan và hy vọng.

Triển lãm diễn ra tại Bảo tàng Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, 42 Yết Kiêu, Hà Nội từ ngày 1-10 đến 10-10. Đồng hành cùng nhóm họa sĩ thực hiện triển lãm lần này còn có sàn giao dịch tác phẩm nghệ thuật trực tuyến Indochineart. Sau đợt trưng bày tại bảo tàng, các tác phẩm  sẽ tiếp tục trưng bày đến ngày 10-1-2019  trên https://www.indochineart.vn.

N.H – T. Hường