Hồ Tịnh Tâm có diện tích khoảng 11ha, được xây dựng từ năm 1822 dưới thời vua Minh Mạng. Hồ được xem là Thượng uyển của Hoàng gia khi giữa hồ có 3 hòn đảo nhỏ mang tên Bồng Lai, Phương Trượng, Doanh Châu và hệ thống kiến trúc độc đáo. Lòng hồ được trồng sen trắng làm nơi cho vua chúa, quan lại triều đình đi dạo, ngắm cảnh. 

Với cảnh quan “độc nhất vô nhị” như thế nên hồ Tịnh Tâm được đánh giá là một trong 20 cảnh đẹp của đất Thần kinh, được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia vào năm 2005.

Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế dựng kè tre chống sạt lở đê Kim Oanh, chỉnh trang hồ Tịnh Tâm.

Tuy nhiên, trải qua gần 200 năm tồn tại, hiện các cụm công trình, hòn đảo trên hồ Tịnh Tâm đến nay đã bị hư hại. Đáng nói, nước thải sinh hoạt của người dân sinh sống ở khu vực nội thành phần lớn đều đổ ra hồ Tịnh Tâm, dẫn đến ô nhiễm nghiêm trọng.

“Trước đây, hồ Tịnh Tâm rất đẹp khi giữa lòng hồ trồng toàn sen trắng và đến mùa nở hoa rất thơm. Thế nhưng, nhiều năm trở lại đây, nước thải, rác thải đã khiến hồ trở nên ô nhiễm ngày càng nặng. Ô nhiễm làm diện tích sen lụi tàn khiến hồ mất đi cảnh quan sinh thái vốn có của một danh thắng nên tôi và nhiều người dân xứ Huế rất tiếc nuối”, bà Phạm Thị Lan, một hộ dân ở TP Huế bày tỏ nỗi buồn.

Để “cứu” hồ Tịnh Tâm khỏi tình trạng ô nhiễm, hướng đến xây dựng không gian cảnh quan và điểm đến di sản để thu hút khách du lịch, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã chỉ đạo, yêu cầu Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế khẩn trương khắc phục tình trạng ô nhiễm, xử lý môi trường, tôn tạo lại cảnh quan… Những ngày qua, đơn vị này đã huy động nhân lực làm vệ sinh môi trường, tôn tạo cảnh quan hồ Tịnh Tâm.

Cùng với phong trào Chủ nhật xanh, Trung tâm huy động đoàn viên thanh niên phối hợp với chính quyền địa phương dọn, thu gom rác thải, trục vớt bèo tây trên mặt hồ Tịnh Tâm. Đặc biệt, chỉnh trang lại kiến trúc 2 đảo Bồng Lai và Phương Trượng, mặt nước và đê Kim Oanh.

“Sau một thời gian triển khai, hiện Trung tâm đã hoàn thành việc dựng kè tre chống sạt lở và trồng tre dọc đê Kim Oanh, dựng cầu bằng gỗ và tre bắc qua đảo Phương Trượng. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời để giữ đất 2 bên vỉa hè cũng như tạo cảnh quan khu vực hồ, sau này sẽ triển khai nghiên cứu tổng thể để có giải pháp tu bổ và tôn tạo hợp lý, mang tính lâu dài và bền vững. Đồng thời sẽ tiếp tục chỉnh trang hòn non bộ, trồng hoa, sắp xếp cây kiểng trên các đảo ở giữa hồ.

Dự kiến công tác chỉnh trang hồ Tịnh Tâm sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác vào dịp khai mạc Festival Huế 2020 vào tháng 8-2020. Tại đây, ngoài các hoạt động triển lãm, trưng bày, không gian hồ Tịnh Tâm sẽ được dựng sân khấu để trình diễn nghệ thuật áo dài”, ông Võ Lê Nhật, Giám đốc Trung tâm BTDT Cố đô Huế cho biết.

Mới đây, tại buổi kiểm tra công tác chỉnh trang hồ Tịnh Tâm, ông Phan Ngọc Thọ, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đề nghị UBND TP Huế đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân không xả rác thải xuống hồ Tịnh Tâm, bảo vệ môi trường khu dân cư; kết hợp ra quân ngày Chủ nhật xanh để làm vệ sinh môi trường xung quanh hồ.

Có kế hoạch xử lý hệ thống nước thải, cải thiện môi trường nước Hồ Tịnh Tâm. Theo ông Phan Ngọc Thọ, việc bảo tồn và phát huy giá trị hồ Tịnh Tâm là việc làm cần thiết để nơi đây trở thành một điểm đến hấp dẫn cho du khách và người dân...

Anh Khoa