Trong số này, các NXB không đáp ứng đủ tiêu chí vốn tối thiểu 5 tỷ đồng chiếm tỷ lệ áp đảo với 21/33 NXB. Câu chuyện vốn điều lệ cho các NXB không phải là chuyện mới. Tuy nhiên, tình trạng này kéo dài nhiều năm mà không tìm ra được giải pháp cải thiện đã khiến cho ngành Xuất bản vốn đã khó khăn, lại còn bị “mang tiếng”.

Tại Hội nghị giao ban với các cơ quan chủ quản các NXB do Bộ Thông tin - Truyền Thông phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức vừa diễn ra tại Hà Nội, nhiều ý kiến cho rằng, quy định NXB phải có vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng trên thực tế đang “làm khó” các NXB.

Ông Nguyễn Trí Huân, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, cơ quan chủ quản của NXB Hội Nhà văn cho rằng: Hiện nay, nguồn kinh phí hằng năm cho đơn vị hoạt động rất khó khăn. Đơn cử như Hội Nhà văn Việt Nam, trung bình hằng năm, cả bộ máy hành chính của Hội được Nhà nước cấp cho khoảng 2 tỷ đồng để hoạt động.

Trong khi đó, NXB Hội Nhà văn, đơn vị trực thuộc Hội lấy đâu ra số tiền 5 tỷ đồng để có thể đủ điều kiện cấp đổi giấy phép theo quy định. Bà Vũ Thị Mai, Thứ trưởng Bộ Tài chính, cơ quan chủ quản của NXB Tài chính cũng bày tỏ băn khoăn khi cho rằng: Quy định trong Nghị định 159 không nêu rõ nguồn để có 5 tỷ đồng này là từ ngân sách Nhà nước hay từ những nguồn huy động khác như xã hội hóa. Vì thế, điều này đã gây khó khăn cho chính các NXB trong quá trình thực hiện quy định.

Theo bà Vũ Thị Mai, hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu và kiến nghị Bộ Thông tin và Truyền thông xem xét lại Nghị định 195/2013/NĐ-CP để bỏ quy định này vì nhiều NXB hiện nay không thể có đủ số vốn điều lệ là 5 tỷ đồng để đáp ứng quy định.

Ông Đỗ Quý Doãn, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam cũng nhấn mạnh: Quy định NXB phải có vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng là khó khả thi. Do đó, bên cạnh việc xem xét để bỏ quy định này, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam cũng kiến nghị Việt Nam cần nhanh chóng thành lập Quỹ hỗ trợ xuất bản, huy động từ nhiều nguồn khác nhau như kinh phí Nhà nước, kinh phí xã hội hóa từ các nguồn khác để hỗ trợ hoạt động xuất bản, trong đó có một số NXB khó khăn.

Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn cho biết: Theo quy định tại Nghị định 159/2013/NĐ-CP, hạn chót để các NXB cấp đổi giấy phép là 31-8-2015. Tuy nhiên, đến nay nhiều NXB vẫn chưa bổ sung, hoàn thiện đủ tiêu chí này.

“Đối với vấn đề tồn tại này, đề nghị cơ quan chủ quản cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản để thống nhất phương án thực hiện trên nguyên tắc thống nhất trong việc thực thi các quy định của Luật Xuất bản. Về việc xác định nguồn vốn 5 tỷ đồng, cần xem xét lại quy định này tại Nghị định số 195/2013/NĐ-CP. Cần thiết có thể kiến nghị để sửa đổi Nghị định, hoặc vận dụng sao cho tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các NXB triển khai thực hiện và hoạt động” - Thứ trưởng Trương Minh Tuấn nhấn mạnh.

Huyền Thanh