Cuộc khảo sát với sự phối hợp giữa Bảo tàng tỉnh Phú Yên, Phòng VH-TT huyện Tây Hòa cùng đại diện UBND thị trấn Phú Thứ và người lưu giữ hiện vật. Kết quả cho thấy, bình hồ lô được đúc bằng chất liệu đồng, chiều cao 30cm, đường kính rộng nhất 15cm, 2 hiện vật hình con cóc ngậm đồng tiền vàng được đúc bằng chất liệu đồng, cao 7cm, dài 19cm...

Sau khi kiểm tra thực tế hiện vật, Bảo tàng tỉnh Phú Yên nhận định bộ hiện vật nêu trên không phải là cổ vật mà là hiện vật giả cổ, nên không có giá trị lớn như một số nguồn tin từ người dân đồn đoán.

Giám đốc Bảo tàng tỉnh Phú Yên kiểm tra, thu thập thông tin bộ “cổ vật” tại nhà ông Lê Văn Bay.

Tại nhiều cơ sở kinh doanh hàng lưu niệm, vật phẩm mỹ nghệ bày bán nhiều loại hình đồ vật này, một số trang mạng xã hội cũng giới thiệu, chào hàng với giá bán bình hồ lô bằng chất liệu đồng từ 1 đến 3 triệu đồng; giá bán con cóc bằng chất liệu đồng 300.000 – 500.000 đồng, tùy theo kích thước. 

Bảo tàng tỉnh Phú Yên cảnh báo trong thực tế đã có trường hợp người bán sử dụng kỹ thuật công nghệ để tác động trên bề mặt hiện vật, làm biến đổi màu sắc để “chuyển hóa” đặc điểm bề ngoài hiện vật thông thường giống như cổ vật.

Theo Giám đốc Bảo tàng tỉnh Phú Yên, đây không phải là lần đầu xuất hiện loại hình hiện vật bình hồ lô bát tiên, con cóc ngậm đồng tiền vàng giả cổ bằng chất liệu đồng, mà năm 2016, một người dân tự giới thiệu đến từ huyện Sông Hinh đã mang đến Bảo tàng tỉnh Phú Yên bộ hiện vật có đặc điểm tương đồng với bộ hiện vật ông Lê Văn Bay đang lưu giữ để đặt vấn đề chuyển nhượng, nhưng qua kiểm tra các chuyên viên xác định không phải là cổ vật nên từ chối mua lại.

Với kết quả xác minh nêu trên, Bảo tàng tỉnh Phú Yên đề xuất Giám đốc Sở VHTT-DL Phú Yên có văn bản phản hồi thông tin cho UBND huyện Tây Hòa chỉ đạo các cơ quan chức năng cùng chính quyền địa phương biết rõ thực hư, bác bỏ những nguồn tin đồn thổi không đúng về giá trị, niên đại hiện vật ông Lê Văn Bay đang lưu giữ, đồng thời tuyên truyền vận động người dân khi phát hiện những đồ vật nghi vấn cổ vật cần kịp thời báo cáo chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng để xem xét, giải quyết theo đúng quy định của Luật Di sản Văn hóa.

Hữu Toàn