Theo cáo trạng, tháng 2-2012, TAND tỉnh Sóc Trăng xử phúc thẩm vụ kiện ly hôn chia tài sản giữa vợ chồng ông Đặng Văn Muôn và bà Trần Thị Lẫm. Theo quyết định của Tòa, ông Muôn được sở hữu căn nhà số 4 Tôn Đức Thắng, phường 8 (TP Sóc Trăng) song phải trả cho vợ cũ hơn 1,7 tỷ đồng. Sau khi có bản án, bà Lẫm làm đơn yêu cầu thi hành án nhưng sau đó rút đơn, cam kết không khiếu nại về sau. 

Căn nhà được ông Muôn bán cho bà Nguyễn Thị Ngọc (ngụ phường 2, TP.Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng). Bà Ngọc sau đó đã chuyển nhượng cho ông Phượng với giá 4,5 tỉ đồng. Theo thỏa thuận, bà Ngọc nhận tiền đặt cọc 2 tỉ đồng của người mua, sau 30 ngày kể từ ngày nhận tiền, bà Ngọc phải hoàn tất hồ sơ chuyển nhượng, nếu không bà Ngọc phải trả cho ông Phượng 2 tỉ đồng tiền nhận cọc và 2 tỉ phạt vi phạm hợp đồng. 

Trụ sở TAND TP Sóc Trăng, nơi ông Bình từng làm việc. 

Đến lúc này, bà Lẫm làm đơn khởi kiện gửi đến TAND TP Sóc Trăng yêu cầu tòa tuyên hủy hợp đồng mua bán nhà, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm giao dịch mua bán nhà đất nêu trên.  

Thẩm phán Nguyễn Văn Thanh Bình được phân công thụ lý vụ kiện. Ngày 22/2/2013, ông Bình ký quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm ông Muôn và bà Ngọc chuyển nhượng, mua bán căn nhà. 

Trước quyết định này, bà Ngọc làm đơn khiếu nại kèm theo các tài liệu chứng minh bà Lẫm không còn liên quan đến căn nhà. Tuy nhiên, Chánh án TAND TP Sóc Trăng đã bác khiếu nại của bà. 

Do quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, bà Ngọc không làm được thủ tục sang tên nhà đất cho người khác và phải đền tiền cọc 2 tỷ đồng. Bà Ngọc gửi đơn yêu cầu TAND TP Sóc Trăng bồi thường cho bà theo Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Căn nhà bà Ngọc đã mua. 

Theo cơ quan điều tra Viện KSND Tối cao, bà Lẫm không có tư cách nguyên đơn, không còn tư cách tố tụng. Bản án đã tuyên ông Muôn được quyền sở hữu toàn bộ căn nhà nêu trên. Khi bà Lẫm gửi đơn khởi kiện, theo quy định pháp luật, không đúng trình tự thì tòa phải trả đơn; nếu nhận đơn thì phải xác minh đủ căn cứ thụ lý hay không. 

Tuy nhiên thẩm phán Bình đã không xác minh mà vẫn thụ lý vụ kiện của bà Lẫm. Cơ quan điều tra Viện KSND Tối cao nhận định, thẩm phán Bình biết rõ quyết định của mình là sai trái nhưng bất chấp pháp luật. 

Hậu quả từ quyết định trái luật đó của thẩm phán Bình đã khiến bà Ngọc phải chịu tiền phạt cọc 1,9 tỷ đồng do không bán được nhà. Ngoài số tiền phạt cọc thì bà Ngọc còn yêu cầu tòa án bồi thường 5,9 tỷ đồng. 

Với sai phạm đó, Viện KSND Tối cao quyết định truy tố bị can Nguyễn Văn Thanh Bình về tội “Ra quyết định trái pháp luật” theo quy định tại khoản 3 Điều 296 của Bộ Luật hình sự năm 1999, được sửa đổi bổ sung năm 2009. Mức án mà bị cáo Bình phải đối mặt là án phạt tù từ 5 năm đến 10 năm.

Đ.Văn - C.Xuân