Dự kiến trong ngày 24-6 sẽ có thêm 10 tấn vải thiều nữa được chiếu xạ. Với việc Bộ Nông nghiệp và Thuỷ lợi Úc công nhận Trung tâm chiếu xạ Hà Nội được phép chiếu xạ hoa quả tươi, vải thiều ở miền Bắc sẽ được xử lí ngay tại Hà Nội mà không cần vận chuyển vào Nam như trước đây, nhờ đó tiết kiệm thời gian và chi phí vận chuyển.

Ông Đặng Quang Thiệu – Giám đốc Trung tâm chiếu xạ Hà Nội cho biết, để có thể vận hành hệ thống chiếu xạ đạt tiêu chuẩn của Úc, Trung tâm đã được Nhà nước đầu tư gần 30 tỉ đồng để nâng cấp cơ sở vật chất, trong đó có hệ thống kho lạnh và nguồn phóng xạ. 

Cục bảo vệ thực vật lấy mẫu vải kiểm tra trước khi chiếu xạ

Trong miền Nam, hoa quả tươi được chiếu xạ bằng nguồn phóng xạ Co-60 và máy gia tốc, trong khi đó, chiếu xạ tại Trung tâm được thực hiện bằng tia gamma và nguồn Co-60. Việc chiếu xạ chỉ để kiểm định thực vật, làm bất dục tất cả các loại côn trùng bám trên hoa quả chứ không có tác dụng nhiều trong việc kéo dài thời gian bảo quản. Hiện nay, công suất chiếu xạ của Trung tâm đạt từ 20-30 tấn/ngày đêm. Giá thành chiếu xạ là 6000 đồng/kg.

Vải thiều được xếp vào các thùng kín để chiếu xạ 

Theo ông Lê Nhật Thành – Giám đốc Trung tâm kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu 1 (Cục bảo vệ thực vật), hiện trên thế giới, về nhập khẩu hoa quả tươi, mới chỉ có Mĩ và Úc kí kết song phương với Việt Nam, trong đó quy định rõ, hoa quả xuất đi phải qua chiếu xạ để đảm bảo ngăn chặn các loài sinh vật có hại xâm nhập vào quốc gia nhập khẩu.

 Quy trình chiếu xạ phải được tiến hành khép kín và hết sức nghiêm ngặt. Hoa quả tươi được đưa đến Trung tâm chiếu xạ Hà Nội để tập kết ở kho lạnh. Trước khi chiếu xạ, cán bộ của Cục bảo vệ thực vật sẽ lấy mẫu kiểm tra lô hàng. 

Nếu kiểm tra đạt yêu cầu thì lô hàng được chấp nhận đưa vào chiếu xạ. Cán bộ của Cục bảo vệ thực vật sẽ giám sát toàn bộ quá trình chiếu xạ kéo dài 1,5 giờ. Sau khi chiếu xạ xong, lô hàng sẽ được Trung tâm chiếu xạ Hà Nội xác nhận để đảm bảo điều kiện được xuất đi. Khi đó, bên Úc mới chấp nhận.

Việc Trung tâm chiếu xạ Hà Nội được phép chiếu xạ hoa quả tươi để xuất khẩu sang Úc là tín hiệu vui cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản của Việt Nam. 

Ông Đàm Quang Thắng – Tổng giám đốc Công ty TNHH Agricare Việt Nam cho biết, trước đây, khi vận chuyển hoa quả tươi vào Sài Gòn chiếu xạ, chi phí vận chuyển đã lên tới 10.000 đồng/kg, trong khi thời gian chờ đợi kéo dài. 

Với việc được chiếu xạ tại Hà Nội, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được ít nhất 20.000 đồng/kg để giảm giá thành sản phẩm, tăng tính cạnh tranh. Hiện giá vải bán tại Úc vào khoảng 11 USD/kg. 

Khánh Vy