Cụ thể, trong lần mời thầu đầu tiên, khi Ban Quản lý dự án (QLDA) công trình giao thông Long An tổ chức lễ mời thầu vào ngày 11-5, dù có đến 15 đơn vị tham gia mua hồ sơ dự thầu, nhưng chỉ có 2 đơn vị nộp hồ sơ dự thầu đúng quy định là liên danh Công ty CP Hoàng An - Công ty CP Cơ khí Kiên Giang và Công ty CP tập đoàn đầu tư xây dựng Á Đông. Không đủ số lượng nhà thầu hợp lệ theo quy định, đại diện chủ đầu tư buộc phải gia hạn thời điểm đóng thầu đến cuối tháng 5.

Về tình trạng nhiều đơn vị tham gia nhưng chỉ có 2 nhà thầu có hồ sơ hợp lệ, ngoài nguyên nhân do các nhà thầu, còn có nguyên nhân từ phía BQL dự án. Bởi theo hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), một trong những phần thông tin quan trọng trong hồ sơ mời thầu (HSMT) là chỉ dẫn nhà thầu. Tùy vào nguồn vốn, tính chất của từng gói thầu để phân trách nhiệm cho mỗi cơ quan trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu tại mỗi địa phương.

Tuy nhiên, ngay trong HSMT của gói thầu 7a, phần chỉ dẫn nhà thầu đã được bên mời thầu ghi sai. Chẳng hạn, phần địa chỉ của người có thẩm quyền trong HSMT này ghi là Sở GTVT Long An mà lẽ ra phải là UBND tỉnh; địa chỉ Hội đồng tư vấn hồ sơ mời thầu này không ghi, trong khi đó theo quy định thì phải là địa chỉ của Sở KH&ĐT.

Cảng quốc tế Long An đã chuẩn bị đón tàu 500 ngàn tấn, nhưng nhiều tuyến đường trên địa bàn vẫn còn dở dang.

Phần địa chỉ của tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ theo dõi, giám sát được ghi là Ban QLDA công trình giao thông tỉnh Long An thay vì là Sở KH&ĐT. BQL công trình giao thông là bên mời thầu nên ghi như vậy có nghĩa đơn vị này vừa đá bóng, vừa thổi còi.

Năng lực của BQL dự án công trình giao thông Long An như vậy, nhưng dù là gói thầu có giá trị hơn 230 tỷ đồng, Sở GTVT Long An vẫn để ban này “ôm” và tự làm chứ không chịu thuê tư vấn hay trả lại phần trách nhiệm thuộc Sở KH&ĐT. Do đó, trong một giấy mời để bổ sung, làm rõ một số nội dung của hồ sơ dự thầu do BQL dự án công trình giao thông Long An phát ra ngày 6-6-2017, ban này đã công khai gửi chung cho 3 đơn vị dự thầu cùng lúc.

Qua đó, Giám đốc BQL dự án công trình giao thông Phạm Phương Nam đã làm lộ thông tin nghiêm trọng của đơn vị dự thầu ngay trong thời điểm các hồ sơ dự thầu đang được xem xét, chấm thầu.

Cụ thể, trong giấy mời chung này, BQL dự án đã ghi rõ nội dung làm việc với liên danh Hoàng An - Cơ khí Kiên Giang là tài liệu chứng minh năng lực, kinh nghiệm của nhân sự chủ chốt; quá trình đóng BHXH thể hiện bằng sổ BHXH và bản gốc bằng tốt nghiệp đại học của nhân sự chủ chốt; nguồn lực tài chính thể hiện bằng bản sao kê số dư tài khoản 57 tỷ đồng đến thời điểm đó; doanh thu xây lắp của công ty CP Hoàng An, HĐ xây dựng công trình giao thông đã thực hiện và hóa đơn tài chính tương đương với hợp đồng trong 3 năm gần nhất và tài liệu chứng minh thiết bị thuộc sở hữu của nhà thầu và hồ sơ kiểm định thiết bị…

Đối với liên danh nhà thầu 559-Vinaconex, BQL dự án công trình giao thông Long An yêu cầu mang theo tài liệu chứng minh máy móc, thiết bị của Vinaconex. Còn Công ty CP tập đoàn ĐTXD Á Đông được ban này yêu cầu chứng minh các nội dung tương tự như với liên danh Hoàng An - Cơ khí Kiên Giang.

Mặc dù năng lực mời thầu, chấm thầu của BQL công trình giao thông Long An còn nhiều vấn đề cần phải xem xét, thế nhưng, chỉ cần căn cứ vào báo cáo thẩm định kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu thi công gói thầu 7a và đề nghị của Phòng Kế hoạch - Tài chính cùng BQL dự án công trình giao thông, chẳng cần kiểm tra, rà soát hay tham vấn lại trước kết quả không bình thường đối với cả 6 đơn vị dự thầu, nhất là khi trong số các đơn vị dự thầu này đã có đơn vị được xem là nhà thầu chuyên nghiệp, từng tham gia các gói thầu quốc tế và trúng thầu xây dựng những gói thầu lớn xây dựng hạ tầng giao thông trên cả nước, ngày 2-8, Giám đốc Sở GTVT Long An Nguyễn Văn Học đã ra ngay quyết định hủy kết quả lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu này.

Tại quyết định này, Giám đốc Sở GTVT Long An yêu cầu BQL dự án thông báo lại cho các DN dự thầu được biết. Song theo đại diện liên danh nhà thầu Hoàng An - Cơ khí Kiên Giang, phải đến ngày 28-8, sau khi DN có văn bản thắc mắc, đơn vị dự thầu này mới nhận được thông báo hủy thầu từ BQL dự án. Tại quyết định hủy thầu, Giám đốc Sở GTVT cũng giao trách nhiệm cho BQL dự án công trình giao thông Long An tổ chức đấu thầu lại gói thầu 7a này. Song như vậy, ngoài chuyện trì hoãn thời gian hoàn thành dự án, thì điều kiện dự thầu sẽ được “viết lại cho hoàn chỉnh”.

Việc này cũng đồng nghĩa rằng những đơn vị dự thầu vừa bị hủy đã “lộ bài”, khó có thể đáp ứng điều kiện dự thầu ở lần mời thầu sắp tới. Đây cũng chính là chiêu loại nhà thầu hết sức tinh vi. Nên việc đại diện nhà thầu Hoàng An - Cơ khí Kiên Giang kiến nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các cơ quan có trách nhiệm của Long An cần có sự giám sát cần thiết; kịp thời đối với việc tổ chức mời thầu và việc xem xét, đánh giá hồ sơ dự thầu tại BQL dự án công trình giao thông Long An không phải không có cơ sở.

Bảo Sơn