Từ đầu năm 2018, Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hải Phòng đã ban hành kế hoạch tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV giả, kém chất lượng. Chủ động phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn kịp thời, hiệu quả và xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh trái phép thuốc BVTV không rõ nguồn gốc… 

Trên địa bàn thành phố Hải Phòng hiện có 425 cơ sở kinh doanh thuốc BVTV và gần 100 điểm bán thuốc BVTV nhỏ lẻ bán theo thời vụ tại các thôn, xóm. Tuy nhiên cho đến nay Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở NN&PTNT) mới kiểm tra được 95 cơ sở kinh doanh thuốc BVTV và đã phát hiện nhiều sai phạm. 

Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra giám sát các cơ sở kinh doanh thuốc BVTV.

Trong đó đáng chú ý nhiều cơ sở kinh doanh không có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, người bán không có trình độ chuyên môn, cửa hàng không có biển hiệu, không sử dụng bảo hộ lao động, không niêm yết giá, thậm chí thuốc BVTV được bán chung với các hàng tạp hóa khác. 

Đáng chú ý trong số 425 cơ sở trên theo quản lý của ngành Nông nghiệp thì mới có 288 cơ sở được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc BVTV. Có thể thấy, đây là lỗ hổng lớn trong công tác quản lý, kiểm soát hoạt động kinh doanh cũng như chất lượng thuốc BVTV. 

Lực lượng chức năng đã tiến hành xử phạt 14 trường hợp với số tiền là 17,5 triệu đồng, đồng thời tịch thu 10,1kg thuốc BVTV quá hạn sử dụng, 6,5kg thuốc không có tên trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam để tiêu hủy. Ngoải ra còn xử phạt hành chính 5 công ty sản xuất thuốc BVTV vi phạm về ghi nhãn sản phẩm quá công dụng cho phép hoặc không đúng với nhãn sản phẩm đã đăng ký.

Lý giải nguyên nhân việc khó kiểm soát hoạt động kinh doanh thuốc BVTV, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Đào Quang Vĩnh cho rằng, trước tiên do nhận thức của người bán thuốc BVTV chưa chú trọng đúng điều kiện buôn bán. 

Thực tế, đơn vị từng kiểm tra và phát hiện nhiều cơ sở, người bán không trang bị bảo hộ, điều kiện bảo quản thuốc đúng nơi quy định. Điển hình là một cơ sở ở xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên), người bán để thuốc trừ sâu trong tủ quần áo và trong tủ lạnh chung với thức ăn, làm ảnh hưởng trực tiếp đến chính sức khỏe của chính người bán hàng và gia đình.

Ngoài ra, bà con nông dân khi lựa chọn thuốc, liều lượng sử dụng thuốc trừ sâu khá dễ dãi, chủ yếu theo sự hướng dẫn của người bán. Do đó người bán lợi dụng bán thuốc giả, nhập lậu để kiếm lời. 

Đã từng xảy ra trường hợp tại huyện An Dương, nhiều người dân mua thuốc diệt chuột về sử dụng, nhưng chuột không chết. Sau đó lực lượng chức năng địa phương đã tiến hành kiểm tra 42/50 cơ sở kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn, phát hiện 10 cơ sở vi phạm và bị phạt 11,5 triệu đồng, tịch thu 8,2kg thuốc quá hạn, 10kg thuốc ngoài danh mục, đình chỉ 5 cơ sở kinh doanh thuốc BVTV do không đủ điều kiện.

Đặc biệt tại các xã vùng giáp ranh với các địa phương khác, tình trạng kinh doanh thuốc BVTV theo mùa vụ, người bán không hề có trình độ chuyên môn, việc tư vấn sử dụng thuốc sai, có thể gây mất tác dụng thuốc, làm dịch bệnh phức tạp thê.

Cũng theo ông Đào Quang Vĩnh, còn có một nguyên nhân nữa là do lực lượng của ngành mỏng, không thể kiểm soát được hàng trăm cơ sở trên toàn thành phố, trong khi chính quyền địa phương nhiều nơi chưa phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong việc quản lý, giám sát các cơ sở kinh doanh thuốc BVTV. 

V.Huy